Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân La Văn Cầu đã từ trần tại Hà Nội vào sáng ngày 24/6, hưởng thọ 94 tuổi. Những trang báo Cứu Quốc xuất bản năm 1952 trở thành tư liệu quý giá, khắc họa chân dung và chiến công của người anh hùng trong trận đánh cứ điểm Đông Khê thuộc Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950.
Quyết tâm thư trước trận chiến
Anh hùng La Văn Cầu sinh ra tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, trong một gia đình dân tộc Tày. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, ông đã khai tăng lên 18 tuổi để nhập ngũ, trực tiếp tham gia chiến đấu trên đường số 4. Ông từng tâm sự: “Khi còn thằng Tây, tôi sống cũng như chết. Nếu không có Đảng, không có cách mạng thì tôi không còn mở mặt như ngày nay”.
Trước trận đánh Đông Khê, với vai trò tổ trưởng tổ bộc phá, ông viết quyết tâm thư: “Còn một người cũng đánh, quyết mang mìn lên phá rào, phá lô cốt thực nhanh để anh em xung kích đỡ xương máu”. Lời thề ấy thể hiện ý chí sắt đá của người chiến sĩ trẻ.
Chiến công chặt tay tiếp tục chiến đấu
Trong lúc băng qua hàng rào thép gai, một loạt đạn trung liên từ phía địch đã bắn nát cánh tay phải và sượt một bên má của ông. Bất chấp đau đớn, ông yêu cầu đồng đội chặt đứt phần cánh tay bị thương để tiếp tục nhiệm vụ. Sau khi băng bó qua loa, ông ôm khối bộc phá bằng tay trái, lao về phía lô cốt địch.
Khi tiếp cận lỗ châu mai, dù yếu sức do mất máu, ông dùng chân phải đạp quả mìn vào bên trong và giật nụ xòe. Tiếng nổ lớn phá hủy lô cốt, mở đường cho quân ta xung phong giành thắng lợi. Sức ép khiến ông ngất đi, nhưng khi tỉnh lại, ông vẫn xin được phá thêm một lô cốt nữa. Ban chỉ huy buộc phải từ chối vì ông đã mất quá nhiều máu. Khi rời chiến trường, bị đại bác địch hất tung, ông nhường cáng cho người bị thương nặng hơn và tự mình vượt 4 km đường núi để về trạm quân y.
Lá cờ tiền phong trong phong trào thi đua
Năm 1952, tại Hội nghị chiến sĩ thi đua toàn quân, La Văn Cầu được bình chọn là một trong những đại diện ưu tú nhất của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông được tuyên dương là “Lá cờ tiền phong trong phong trào thi đua giết giặc lập công”. Báo Cứu Quốc, số 2064, phát hành ngày 26/4/1952, đã tường thuật chi tiết sự kiện này.
Tại hội trường, khi La Văn Cầu bước lên bục đọc báo cáo điển hình, cả hội trường đứng dậy vỗ tay không ngớt. Sau bài phát biểu, mọi người cùng công kênh người anh hùng trẻ tuổi giữa tiếng nhạc đại hội. Đại tướng Tổng tư lệnh cũng có mặt, trực tiếp rút ra những bài học từ thành tích của các chiến sĩ để giáo dục toàn quân.
Tính đến ngày 24/6/1952, Đại tá La Văn Cầu đã được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và là một trong những chiến sĩ đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Ông cũng vinh dự được cử tham dự Đại hội Liên hoan thanh niên thế giới tại Berlin, mang hình ảnh người chiến sĩ Việt Nam ra quốc tế.
