Chiều 15.5, tại Hà Nội, Báo Thanh Niên phối hợp cùng các cơ quan liên quan tổ chức hội thảo với chủ đề "Công tác chính trị, tư tưởng đi trước, mở đường trong kỷ nguyên mới". Trong khuôn khổ hội thảo đã diễn ra buổi tọa đàm với sự tham dự của nhiều chuyên gia, nhà khoa học. Điểm nhấn của tọa đàm là phần thảo luận chuyên sâu về vai trò của thanh niên trong "kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", nơi công tác tư tưởng không còn dừng ở tuyên truyền một chiều mà phải gắn với hành động thực tiễn, khả năng thích ứng công nghệ và sức đề kháng trước các luồng thông tin phức tạp trên môi trường số.
Làm thế nào để công tác chính trị, tư tưởng gần gũi hơn với thanh niên
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc làm thế nào để công tác chính trị, tư tưởng trở nên gần gũi hơn với thanh niên. Các ý kiến tại tọa đàm đều cho rằng, nếu tiếp cận theo lối mòn cũ, khô cứng và nặng tính áp đặt thì rất khó tạo sức lan tỏa trong thế hệ gen Z.
Tại phiên thảo luận, anh Nguyễn Nhất Linh, Bí thư Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể T.Ư, đã đưa ra 3 giải pháp trọng tâm mà tổ chức Đoàn cần triển khai ngay trong giai đoạn hiện nay. Đó là chuẩn hóa kỷ luật phát ngôn trên không gian mạng; lan tỏa các chiến dịch bảo vệ nền tảng tư tưởng bằng phương thức sáng tạo của giới trẻ; và đưa hiệu quả công tác tư tưởng vào đánh giá chất lượng công việc hằng ngày. Theo anh Linh, mỗi dòng trạng thái, mỗi bình luận trên mạng xã hội đều có thể tạo ra ảnh hưởng xã hội lớn. Vì vậy, việc rèn luyện cho đoàn viên ý thức trách nhiệm khi phát ngôn là yêu cầu bắt buộc trong thời đại số. Tuy nhiên, chuẩn hóa không đồng nghĩa với hạn chế tiếng nói cá nhân, mà là giúp thanh niên biết sử dụng quyền tự do ngôn luận đúng mực, đúng pháp luật và phù hợp với chuẩn mực văn hóa chính trị.
Đáng chú ý, nhiều đại biểu nhấn mạnh, công tác tư tưởng hiện nay phải "nói bằng ngôn ngữ của người trẻ". Những vấn đề chính trị, lý luận nếu chỉ thể hiện bằng các văn bản khô cứng sẽ khó tiếp cận thanh niên. Thay vào đó, cần tận dụng video ngắn, infographic, podcast, xu hướng mạng xã hội để chuyển tải thông điệp một cách mềm mại, gần gũi nhưng vẫn giữ được chiều sâu.
Xây dựng "bộ lọc" trước thông tin độc hại
Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là sự xuất hiện dày đặc của các luận điệu sai trái, kích động "dân chủ cực đoan", "dân túy" trên không gian mạng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao "sức đề kháng" cho thanh niên.
PGS-TS Nguyễn Quốc Bảo, giảng viên cao cấp, Học viện Báo chí - Tuyên truyền, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cho rằng vũ khí quan trọng nhất của người trẻ chính là tư duy phản biện khoa học dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin. Theo ông, trong "biển thông tin" hiện nay, nếu không có phương pháp luận đúng đắn, thanh niên rất dễ bị dẫn dắt bởi những luận điệu được ngụy trang bằng các khái niệm mỹ miều như "tự do", "nhân quyền", "dân chủ". Ông nhấn mạnh, thanh niên cần chấp nhận sự đa dạng thông tin nhưng phải biết phân định đúng - sai bằng "bộ lọc" văn hóa chính trị và lòng yêu nước. Tiếp nhận thông tin đa chiều không có nghĩa là dao động lập trường hay mất phương hướng.
Thông điệp này nhận được nhiều sự đồng tình bởi trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, không gian mạng đang trở thành "mặt trận tư tưởng" đầy phức tạp. Mỗi thanh niên không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn có thể trở thành người lan tỏa, định hướng dư luận.
Làm chủ "thế trận lòng dân" trên không gian mạng
Trao đổi tại tọa đàm, ông Vũ Văn Phúc, Phó chủ tịch Hội đồng Khoa học các cơ quan Đảng T.Ư, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, đưa ra góc nhìn đáng chú ý khi cho rằng thanh niên ngày nay không chỉ là lực lượng xung kích trong phát triển kinh tế, khoa học - công nghệ mà còn phải là "chiến sĩ tiên phong" trên không gian tư tưởng số quốc gia. Theo ông Phúc, trong thời đại mà ranh giới giữa thực và ảo ngày càng bị xóa nhòa, không gian mạng đã trở thành một "lãnh thổ đặc biệt" cần được bảo vệ. Vì vậy, nhiệm vụ của thanh niên không chỉ là sáng tạo công nghệ hay khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, mà còn phải góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, đấu tranh phản bác thông tin sai trái và củng cố "thế trận lòng dân" trên nền tảng số.
Đây cũng là nội dung thể hiện rõ tinh thần "công tác tư tưởng phải đi trước mở đường". Bởi muốn phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, trước hết phải tạo dựng được niềm tin xã hội, khơi dậy khát vọng dân tộc và củng cố bản lĩnh chính trị cho thế hệ trẻ.
Nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng, thanh niên hôm nay có lợi thế lớn về công nghệ, khả năng kết nối toàn cầu và tư duy sáng tạo. Nếu được định hướng đúng, đây sẽ là lực lượng nòng cốt trong việc lan tỏa những giá trị tích cực, hình thành "lá chắn mềm" bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Biến lý tưởng thành hành động cụ thể
Khép lại phiên thảo luận, ông Vũ Trọng Kim, nguyên Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn, đã mang đến góc nhìn giàu tính nhân văn khi nhấn mạnh: lý tưởng cách mạng phải bắt đầu từ những điều bình dị nhất. Theo ông, muốn xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thanh niên trước hết phải biết yêu thương gia đình, sống có trách nhiệm với cộng đồng, gắn bó với nhân dân. Tình yêu Tổ quốc không chỉ thể hiện ở những khẩu hiệu lớn lao mà còn được nuôi dưỡng từ những hành động cụ thể hằng ngày. "Hãy biến lý tưởng thành hành động. Hãy bắt đầu từ việc yêu thương gia đình, gắn bó với nhân dân", ông Vũ Trọng Kim nhắn gửi các bạn trẻ.
