Sáng 26/6, tại hội thảo khoa học "Công tác dư luận xã hội trong triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng", Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản công tác dư luận xã hội, chuyển từ nắm bắt thụ động sang chủ động dự báo và tham mưu chiến lược.
Chuyển đổi từ phản ánh sang dự báo chiến lược
Ông Phạm Tất Thắng cho rằng sự phát triển của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và truyền thông số đang làm thay đổi sâu sắc cách thức hình thành, lan tỏa và tác động của dư luận xã hội. Thông tin ngày càng đa chiều, tốc độ lan truyền nhanh, không gian mạng tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng và hành động của Nhân dân, đặt ra yêu cầu mới cho công tác này.
"Công tác dư luận xã hội không chỉ dừng ở việc nắm bắt và phản ánh tình hình, công tác dư luận xã hội phải từng bước trở thành một công cụ phân tích, dự báo, tham mưu chiến lược, góp phần giúp Đảng, Nhà nước nắm chắc thực tiễn, lắng nghe tiếng nói của Nhân dân, củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận xã hội và đảm bảo các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước được triển khai thống nhất, hiệu quả trong toàn hệ thống chính trị", ông Phạm Tất Thắng nhấn mạnh.
Bám sát Nghị quyết Đại hội XIV
Phó Trưởng Ban Thường trực yêu cầu công tác dư luận xã hội phải thực sự phục vụ việc triển khai, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV. Quá trình thực hiện Nghị quyết tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực đời sống xã hội, đặt ra nhiều vấn đề mới về tư tưởng, tâm trạng xã hội và mức độ đồng thuận của Nhân dân. Do đó, công tác dư luận cần bám sát thực tiễn, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, kịp thời phát hiện vấn đề mới nảy sinh, vướng mắc, khó khăn để tham mưu giải pháp phù hợp.
"Văn kiện Đại hội XIV đã đặt trọng tâm cho công tác dư luận xã hội là phải đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng công tác tư tưởng và nắm bắt dư luận xã hội. Trọng tâm là chuyển từ trạng thái nắm bắt bị động sang chủ động dự báo, sử dụng công nghệ số và AI để định hướng luồng thông tin, tạo sự đồng thuận xã hội", ông Phạm Tất Thắng nói.
Đổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ
Ông Phạm Tất Thắng lưu ý cần kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu truyền thống với hiện đại, giữa nắm bắt trực tiếp với theo dõi, phân tích thông tin trên môi trường số. Đặc biệt, nâng cao chất lượng phân tích, dự báo: mỗi báo cáo không chỉ phản ánh đúng mà phải phân tích trúng; không chỉ đánh giá vấn đề đã xảy ra mà phải dự báo vấn đề có thể phát sinh; không chỉ nêu hiện tượng mà phải làm rõ nguyên nhân, xu hướng vận động và đề xuất giải pháp khả thi.
"Có như vậy, công tác dư luận xã hội mới thực sự phát huy vai trò là một kênh thông tin quan trọng phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và quản lý điều hành của Nhà nước", ông nói.
Ông cũng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình công tác dư luận xã hội, từ thu thập thông tin, điều tra, khảo sát, tổng hợp, phân tích đến dự báo và tham mưu. Cần nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số đánh giá tâm trạng xã hội, mức độ đồng thuận, niềm tin xã hội và hiệu quả truyền thông chính sách; từng bước hình thành cơ chế cảnh báo sớm đối với những vấn đề dư luận nổi lên.
Hoàn thiện cơ chế phối hợp và phát huy nguồn lực
Công tác dư luận xã hội là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó Ban Tuyên giáo và Dân vận giữ vai trò nòng cốt tham mưu. Ông Phạm Tất Thắng đề nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan Đảng, chính quyền, MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí, truyền thông, cơ sở nghiên cứu và đào tạo. Đồng thời, phát huy vai trò của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và mạng lưới cộng tác viên.
"Chỉ khi phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, công tác dư luận xã hội mới thực sự đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới", ông phát biểu.
Góp ý từ chuyên gia
GS.TS Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, đánh giá dư luận xã hội và công tác dư luận xã hội ở Việt Nam diễn ra sôi động, đa dạng với nhiều hiện tượng, tính chất, đặc điểm mới. Tuy nhiên, những bài viết, lý thuyết mới về vấn đề này còn rất ít. Ông cho rằng cần tìm hiểu, nghiên cứu sâu, tiếp thu những hạt nhân hợp lý từ lý thuyết quốc tế để hoàn thiện lý luận Việt Nam.
Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Nguyễn Trung Kiên đề xuất nhiều nhóm giải pháp: đổi mới tư duy, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ; đổi mới toàn diện nội dung, phương thức truyền thông; phát huy tối đa các lực lượng, nguồn lực dư luận từ bên ngoài; tranh thủ mạng lưới kiều bào, học sinh; kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ.
