Sáng 4/5, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã phát báo cáo nhanh cho thấy tình hình thời tiết đầu tháng 5 diễn biến cực kỳ phức tạp. Không khí lạnh trái mùa kết hợp với rãnh áp thấp đã gây ra đợt mưa lớn diện rộng kéo dài từ Bắc Bộ xuống Bắc Trung Bộ, kèm theo dông lốc, sét và mưa đá liên tiếp tại nhiều địa phương.
Lượng mưa lớn kỷ lục
Chỉ trong khoảng thời gian từ 19h ngày 2/5 đến 19h ngày 3/5, nhiều khu vực ghi nhận lượng mưa từ 50-80mm, cá biệt có nơi vượt ngưỡng 100mm. Các tỉnh như Thanh Hóa, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Quảng Ninh đều xuất hiện những điểm mưa rất to. Đáng chú ý, sang đêm 3/5 đến rạng sáng 4/5, mưa chưa dứt mà tiếp tục trút xuống với cường suất lớn hơn. Hà Tĩnh ghi nhận điểm mưa lên tới 143mm, Nghệ An vượt 100mm. Tổng lượng mưa tích lũy trong 3 ngày qua tại một số điểm đã lên tới hơn 160mm, gây nguy cơ ngập úng, sạt lở và thiệt hại nghiêm trọng cho sản xuất nông nghiệp.
Thiệt hại về người và nhà cửa
Sức tàn phá khủng khiếp của dông lốc đi kèm đã gây ra những thiệt hại đáng kể. Theo thống kê nhanh từ các địa phương, chỉ sau chiều tối 2/5, mưa dông kèm lốc xoáy và mưa đá đã khiến 12 người bị thương tại Thái Nguyên và Tuyên Quang. Hàng loạt mái tôn, mái fibro xi măng bị gió giật tung, cây cối gãy đổ ngổn ngang, nhiều hộ dân rơi vào cảnh nhà cửa tan hoang. Con số thiệt hại về nhà ở khiến nhiều người choáng váng: có tới 2.077 căn nhà bị tốc mái, hư hỏng. Trong đó, riêng Thái Nguyên có 1.382 căn bị ảnh hưởng, Phú Thọ 376 căn, Tuyên Quang 159 căn, Lào Cai 116 căn cùng hàng chục ngôi nhà ở Điện Biên, Cao Bằng bị gió lốc đánh bật mái. Nhiều trường học, nhà văn hóa cũng không tránh khỏi cảnh xơ xác khi mái bị cuốn bay, tường nứt vỡ, đồ đạc hư hỏng nặng.
Ảnh hưởng nặng nề đến sản xuất nông nghiệp
Đợt thiên tai trái mùa này còn giáng đòn nặng nề xuống sản xuất nông nghiệp đúng thời điểm người dân kỳ vọng vào vụ mùa đầu hè. Khoảng 2.300ha lúa và hoa màu bị dập nát, ngập úng hoặc đổ rạp sau dông lốc. Những ruộng ngô, lúa, rau màu vừa xanh tốt ở Điện Biên, Thái Nguyên, Hà Nội, Tuyên Quang hay Phú Thọ chỉ sau vài giờ mưa lớn đã chìm trong nước hoặc bị mưa đá băm nát. Nhiều nông dân gần như trắng tay khi chưa kịp thu hoạch.
Thiệt hại hạ tầng và cảnh báo tiếp theo
Thiệt hại về hạ tầng cũng rất đáng báo động khi 72 cột điện bị gãy đổ, hàng loạt tuyến điện sinh hoạt bị gián đoạn, 16 trường học tốc mái, 5 nhà văn hóa hư hỏng, một đoạn kè dài 50m tại Phú Thọ bị sạt lở. Tại Nghệ An và Hà Tĩnh, chiều tối 3/5 tiếp tục xuất hiện dông lốc và mưa đá, nhiều địa phương đang khẩn trương rà soát, dự báo thiệt hại còn có thể tăng thêm. Theo cơ quan khí tượng, sáng 4/5, không khí lạnh bao trùm gần như toàn bộ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nền nhiệt giảm mạnh 3-6 độ C. Nhiều nơi trời chuyển mát đột ngột, vùng núi có nơi xuống dưới 19 độ C. Riêng Hà Nội duy trì mưa rải rác, trời se lạnh hiếm thấy giữa đầu tháng 5. Trên biển, gió Đông Bắc hoạt động mạnh khiến Bắc vịnh Bắc Bộ giật cấp 7, biển động rõ rệt. Khu vực phía Đông Bắc Biển Đông sóng cao 2-3m, tàu thuyền đối diện nguy cơ mất an toàn. Không chỉ miền Bắc, Nam Bộ cũng được cảnh báo xâm nhập mặn quay trở lại tại nhiều cửa sông chính. Trước diễn biến bất thường, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã yêu cầu các tỉnh, thành chủ động ứng phó. Cơ quan phòng chống thiên tai duy trì trực ban 24/24h, cập nhật cảnh báo liên tục. Tuy nhiên, với mưa dông còn tiếp diễn trong ngày 4/5, nguy cơ thiệt hại gia tăng nếu người dân chủ quan.
