Trong tháng 7/2026, Bắc Bộ hứng chịu 6 đợt mưa lớn diện rộng, không phủ khắp toàn vùng mà tập trung chủ yếu tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu thuộc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết tổng lượng mưa toàn Bắc Bộ từ đầu mùa (tháng 4-7/2026) xấp xỉ trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, riêng tháng 7, lượng mưa tại trung du, miền núi và Tây Bắc cao hơn trung bình từ 20-40%, trong khi Đông Bắc thấp hơn khoảng 10-20%.
Số ngày mưa giảm, cường suất tăng
Số ngày mưa trong giai đoạn tháng 4-7/2026 chỉ khoảng 60 ngày, thấp hơn mức trung bình nhiều năm 68 ngày và cùng kỳ năm ngoái 70 ngày. Theo ông Hòa, xu hướng mưa tập trung trong thời gian ngắn trên phạm vi hẹp làm gia tăng cường suất, kéo theo nguy cơ thiên tai lớn hơn. Nguyên nhân chính là rãnh áp thấp duy trì trên Bắc Bộ suốt tháng 7, cùng với gió Đông Nam hoạt động mạnh ở độ cao 1.500-5.000m bổ sung ẩm, tạo điều kiện cho mưa giông phát triển, nhất là tại trung du và miền núi.
Tháng 8: mưa lớn tiếp diễn, nguy cơ lũ quét rất cao
Dự báo tháng 8, tổng lượng mưa Bắc Bộ cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-25%, với các đợt mưa lớn diện rộng tập trung ở trung du và miền núi. Ông Hòa nhấn mạnh: “Độ ẩm đất tại phần lớn khu vực trung du và miền núi Bắc Bộ đã gần bão hòa hoặc bão hòa, khả năng thấm nước suy giảm. Trong bối cảnh tháng 8 có mưa lớn, chỉ cần một đợt mưa vừa đến to trong thời gian ngắn cũng có thể gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng”. Nguy cơ thiên tai được đánh giá rất cao tại nhiều nơi.
El Niño mạnh nhưng không ngăn được mưa cực đoan
El Niño đang mạnh lên, kéo dài đến đầu năm 2027, thường làm nhiệt độ tăng và lượng mưa giảm trên diện rộng. Tuy nhiên, ông Hòa lưu ý rằng El Niño không đồng nghĩa với việc không có mưa lớn cục bộ trong thời gian ngắn. Lịch sử các năm El Niño cho thấy lượng mưa Bắc Bộ không theo quy luật cố định. Dự báo từ nay đến cuối năm, số bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông thấp hơn trung bình, nhưng nền nhiệt cả nước cao hơn 0,5-1,5 độ C, có nơi đến 2 độ C. Nắng nóng ở Bắc và Trung Bộ giảm dần từ tháng 9. Mùa đông 2026-2027 đến muộn và ấm hơn, nhưng vẫn có rét đậm, rét hại ngắn ngày.
Miền Trung và Nam Bộ: nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn
Trong khi Bắc Bộ mưa xấp xỉ đến cao hơn trung bình, miền Trung có nguy cơ thiếu mưa trong chính vụ (tháng 10-11/2026). Mùa mưa tại miền Trung, Tây Nguyên và Nam Bộ kết thúc sớm. Cùng với nhiệt độ cao và nắng nóng sớm, nguy cơ khô hạn, xâm nhập mặn và thiếu nước trên các sông suối, hồ chứa trong mùa khô đầu năm 2027 sẽ gia tăng. Ông Hòa cảnh báo: “Nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng vẫn rất cao ở trung du, miền núi Bắc Bộ do đất đã no nước.”
Mưa lớn gây ngập sâu tại Bảo Lộc
Mưa lớn kéo dài nhiều giờ tại phường 3 và B’Lao (Bảo Lộc, Lâm Đồng) gây ngập sâu, có nơi hơn 1m, ảnh hưởng gần 80 hộ dân. Lực lượng chức năng đã giải cứu 16 người mắc kẹt. Sự kiện này phản ánh tính cực đoan của thời tiết dưới tác động của El Niño.
