Một bản tin cảnh báo vừa được cơ quan khí tượng thủy văn phát đi, nêu rõ nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất và sụt lún đất trong vòng 6 giờ tới tại nhiều xã, phường thuộc địa bàn ba tỉnh Phú Thọ, Thanh Hóa và Nghệ An. Nguyên nhân được xác định là do mưa lớn kéo dài kết hợp với độ ẩm đất đã ở mức bão hòa tại nhiều nơi. Đây là một trong những đợt mưa lũ có khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng nếu không có biện pháp phòng tránh kịp thời.
Đáng chú ý, mô hình độ ẩm đất do cơ quan khí tượng theo dõi cho thấy một số khu vực thuộc các tỉnh trên đã gần bão hòa, với độ ẩm trên 85%, thậm chí có nơi đạt trạng thái bão hòa hoàn toàn. Điều này đồng nghĩa với việc khả năng hấp thụ nước của đất gần như bằng không, chỉ cần một lượng mưa vừa phải cũng có thể gây ra dòng chảy mặt, cuốn trôi đất đá và hình thành lũ quét, sạt lở.
Lượng mưa tích lũy và vùng nguy cơ cụ thể
Theo cảnh báo, trong 6 giờ tới, khu vực Thanh Hóa và Nghệ An tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến từ 20-50mm, riêng một số nơi có thể vượt ngưỡng 90mm. Tại Phú Thọ, lượng mưa phổ biến từ 20-40mm, có nơi trên 70mm. Với lượng mưa như vậy, nguy cơ lũ quét trên các sông, suối nhỏ và sạt lở đất trên sườn dốc là rất lớn, đặc biệt tại những khu vực đất đã bão hòa nước.
Danh sách các xã, phường nằm trong vùng nguy cơ cao được cơ quan chức năng đưa ra như sau:
Tỉnh Phú Thọ
- Cao Phong
- Mường Bi
- Mường Hoa
- Mường Thàng
- Phường Tân Hòa
- Phường Thống Nhất
- Tân Lạc
- Thung Nai
- Toàn Thắng
- Vân Sơn
Tỉnh Thanh Hóa
- Thắng Lộc
- Giao An
- Hiền Kiệt
- Hóa Quỳ
- Kiên Thọ
- Lam Sơn
- Luận Thành
- Lương Sơn
- Mậu Lâm
- Mường Mìn
- Nam Xuân
- Nguyệt Ấn
- Như Thanh
- Như Xuân
- Quan Sơn
- Sao Vàng
- Sơn Điện
- Sơn Thủy
- Tam Lư
- Tân Thành
- Thanh Quân
- Thiên Phủ
- Thiết Ống
- Thọ Lập
- Thượng Ninh
- Thường Xuân
- Trung Hạ
- Trung Lý
- Văn Nho
- Vạn Xuân
- Xuân Chinh
Tỉnh Nghệ An
- Bắc Lý
- Cam Phục
- Huồi Tụ
- Hữu Khuông
- Hữu Kiệm
- Mậu Thạch
- Mường Lống
- Mường Quàng
- Nhôn Mai
- Quế Phong
- Thành Bình Thọ
- Thông Thụ
- Tiền Phong
- Tri Lễ
- Yên Hòa
- Yên Na
Như vậy, có tới hàng chục xã, phường thuộc ba tỉnh nằm trong diện cảnh báo, cho thấy mức độ ảnh hưởng rộng lớn của đợt mưa lũ này.
Tác động nhiều mặt của lũ quét và sạt lở đất
Theo bản tin, lũ quét, sạt lở và sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy có thể gây ra những tác động rất xấu đến môi trường. Nghiêm trọng hơn, hiện tượng này có thể uy hiếp trực tiếp đến tính mạng của người dân sống trong khu vực. Giao thông có thể bị tắc nghẽn cục bộ, gây khó khăn cho việc di chuyển của các phương tiện. Ngoài ra, các công trình dân sinh, kinh tế như nhà cửa, cầu đường, hệ thống thủy lợi có nguy cơ bị phá hủy, kéo theo những thiệt hại nặng nề cho hoạt động sản xuất và đời sống kinh tế - xã hội của địa phương.
Trước tình hình trên, người dân tại các khu vực được cảnh báo cần hết sức thận trọng. Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, tuyệt đối không đi qua các ngầm tràn, khu vực suối dâng nước mạnh. Đồng thời, người dân cần chủ động gia cố nhà cửa, chuẩn bị phương án sơ tán đến nơi an toàn khi có lệnh của chính quyền địa phương. Chính quyền các xã, phường nằm trong diện cảnh báo cũng cần sẵn sàng các phương án ứng phó, cứu hộ cứu nạn. Người dân cũng cần quan sát các dấu hiệu bất thường như nứt đất, chuyển dịch trụ đất, tiếng động lạ từ sườn núi để kịp thời tránh xa.
Dự báo thời tiết từ đêm 2/8 đến ngày 4/8
Theo dự báo, từ đêm 2/8 đến ngày 4/8, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục có mưa rào và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Đặc biệt, từ ngày 4/8, khu vực này có mưa vừa và dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Cơ quan khí tượng cảnh báo trong các cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, gây nguy hiểm cho người dân và tài sản. Các địa phương cần rà soát các điểm xung yếu, đường tràn để có phương án đảm bảo an toàn cho người dân.
Khu vực từ Quảng Trị đến thành phố Huế và duyên hải Nam Trung Bộ có mưa rào và dông vài nơi. Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối có mưa rào rải rác và có nơi có dông. Thời tiết diễn biến phức tạp, người dân cần thường xuyên cập nhật các bản tin cảnh báo mới nhất để chủ động ứng phó.
Mọi người dân nên hạn chế ra khỏi nhà khi không cần thiết và tránh xa các khu vực nguy hiểm, đặc biệt là các sườn dốc, bờ sông, suối. Cơ quan chức năng sẽ tiếp tục phát đi các cảnh báo mới nếu tình hình diễn biến xấu đi.
