Từ ngày 10/9/2026, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng chính thức có hiệu lực. Theo đó, hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ bị xử lý nghiêm với mức phạt lên đến 75 triệu đồng đối với người sử dụng lao động là cá nhân. Đối với tổ chức, mức phạt bằng 2 lần mức phạt cá nhân, tối đa 150 triệu đồng.
Phạt theo số lao động bị trốn đóng
Nghị định quy định cụ thể mức phạt dựa trên số lượng người lao động bị vi phạm. Người sử dụng lao động không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội sẽ bị phạt như sau:
- Dưới 10 người: cá nhân bị phạt từ 6 đến 12 triệu đồng, tổ chức bị phạt từ 12 đến 24 triệu đồng.
- Từ 10 đến dưới 50 người: cá nhân từ 12 đến 20 triệu đồng, tổ chức từ 24 đến 40 triệu đồng.
- Từ 50 đến dưới 100 người: cá nhân từ 20 đến 30 triệu đồng, tổ chức từ 40 đến 60 triệu đồng.
- Từ 100 đến dưới 300 người: cá nhân từ 30 đến 40 triệu đồng, tổ chức từ 60 đến 80 triệu đồng.
- Từ 300 đến dưới 500 người: cá nhân từ 40 đến 50 triệu đồng, tổ chức từ 80 đến 100 triệu đồng.
- Từ 500 đến dưới 700 người: cá nhân từ 50 đến 60 triệu đồng, tổ chức từ 100 đến 120 triệu đồng.
- Từ 700 đến dưới 1.000 người: cá nhân từ 60 đến 70 triệu đồng, tổ chức từ 120 đến 140 triệu đồng.
- Từ 1.000 người trở lên: cá nhân từ 70 đến 75 triệu đồng, tổ chức từ 140 đến 150 triệu đồng.
Mức phạt đối với tổ chức được xác định bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân theo Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Phạt theo số tiền trốn đóng
Ngoài ra, người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng đối với cá nhân và không quá 150 triệu đồng đối với tổ chức. Mức phạt này áp dụng cho các hành vi: đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng thấp hơn quy định tại khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội; không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký sau 60 ngày kể từ ngày đóng chậm nhất quy định tại khoản 4 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc theo Điều 35 Luật Bảo hiểm xã hội nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Xử phạt không thay thế nghĩa vụ đóng BHXH
Bên cạnh việc bị phạt tiền, người sử dụng lao động còn phải áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả. Cụ thể, đối với hành vi không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia: phải lập hồ sơ đăng ký đầy đủ; đóng đủ số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc trốn đóng; nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày trốn đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội. Đối với hành vi trốn đóng theo số tiền: phải đóng đủ số tiền trốn đóng; nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày trốn đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.
Như vậy, tiền phạt vi phạm hành chính không thay thế nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội. Người sử dụng lao động vi phạm vẫn phải đóng đủ số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc trốn đóng và nộp tiền lãi chậm đóng theo quy định.
Khuyến nghị từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam
Bảo hiểm xã hội Việt Nam lưu ý người sử dụng lao động chủ động rà soát người thuộc diện tham gia, tiền lương làm căn cứ đóng và thời hạn đóng bảo hiểm xã hội; thực hiện đăng ký, đóng đúng, đóng đủ, kịp thời để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, tránh phát sinh các chế tài xử lý.
