Công an Thành phố Hồ Chí Minh vừa phát đi cảnh báo về một hình thức lừa đảo mới qua điện thoại, trong đó các đối tượng sử dụng công nghệ cao để giả danh người thân, thậm chí gọi video giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản. Theo thông tin từ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), thủ đoạn này ngày càng tinh vi, đánh vào tâm lý lo lắng của nạn nhân.
Thủ đoạn giả danh người thân qua cuộc gọi
Theo PA05, các đối tượng thường gọi điện thoại cho nạn nhân, tự xưng là người thân (con, cháu, anh em) và thông báo đang gặp sự cố khẩn cấp như tai nạn, bị bắt giữ, hoặc cần tiền gấp để giải quyết việc. Điểm đặc biệt là chúng có thể sử dụng công nghệ deepfake hoặc ghép giọng nói để tạo ra cuộc gọi video giả mạo, khiến nạn nhân tin rằng đang nói chuyện với người thật.
Trung tá Nguyễn Văn A, đại diện PA05, cho biết: "Các đối tượng thu thập thông tin cá nhân từ mạng xã hội, sau đó sử dụng phần mềm chỉnh sửa giọng nói và hình ảnh để tạo ra cuộc gọi giả mạo. Nạn nhân dễ bị lừa khi thấy hình ảnh và giọng nói quen thuộc."
Chi tiết vụ việc điển hình
Mới đây, cơ quan chức năng ghi nhận một vụ việc tại quận Bình Thạnh, TP HCM. Nạn nhân là bà Nguyễn Thị B (65 tuổi) nhận được cuộc gọi từ số lạ, đầu dây bên kia tự xưng là con trai bà đang bị tai nạn giao thông, cần chuyển gấp 50 triệu đồng để phẫu thuật. Kẻ lừa đảo còn gọi video với hình ảnh mờ nhưng giọng nói giống hệt con trai bà. Bà B đã chuyển tiền trước khi phát hiện bị lừa.
Theo thống kê của PA05, trong tháng 10/2024, đã có ít nhất 15 vụ lừa đảo tương tự được trình báo, với tổng số tiền thiệt hại lên đến hơn 2 tỷ đồng. Các đối tượng thường nhắm vào người cao tuổi, người sống xa gia đình.
Khuyến cáo từ cơ quan chức năng
PA05 khuyến cáo người dân cần bình tĩnh khi nhận được cuộc gọi yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp. Tuyệt đối không chuyển tiền khi chưa xác minh trực tiếp với người thân qua các kênh khác như gọi lại số điện thoại quen thuộc hoặc nhờ người thân khác kiểm tra.
Ngoài ra, người dân nên hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh, video trên mạng xã hội vì đây là nguồn dữ liệu để kẻ xấu lợi dụng. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần báo ngay cho cơ quan công an gần nhất hoặc liên hệ đường dây nóng 113.
Công nghệ deepfake – vũ khí lợi hại của tội phạm
Công nghệ deepfake cho phép tạo ra video, âm thanh giả mạo với độ chân thực cao. Các đối tượng chỉ cần một đoạn ghi âm ngắn hoặc vài bức ảnh của nạn nhân từ mạng xã hội là có thể tạo ra cuộc gọi video giả mạo. Điều này khiến việc phát hiện lừa đảo trở nên khó khăn hơn.
Ông Trần Văn C, chuyên gia an ninh mạng, nhận định: "Deepfake đang trở thành công cụ nguy hiểm trong tay tội phạm. Người dân cần trang bị kiến thức để nhận biết, như chú ý đến các chi tiết bất thường trong video như chớp mắt không tự nhiên, âm thanh không đồng bộ."
Để đối phó, các cơ quan chức năng đang tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện deepfake, đồng thời phối hợp với các nhà mạng để ngăn chặn cuộc gọi rác, cuộc gọi lừa đảo.
