Một con voi rừng trưởng thành vừa phá vỡ đoạn hàng rào dài khoảng 10m để xông vào khuôn viên Trường Mầm non Mường Lèo, xã Mường Lèo, huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La. Vụ việc không gây thương vong nhưng khiến nhà trường và người dân trong xã không khỏi hoảng sợ.
Diễn biến sự việc
Theo báo cáo của UBND xã Mường Lèo, con voi xuất hiện từ khu rừng tái sinh giáp biên giới Việt – Lào. Đến khoảng 3 giờ sáng, nó dùng vòi và đầu húc mạnh làm gãy hàng rào sắt tại cổng phụ của trường, sau đó đi thẳng vào sân. Voi đi lại quanh khuôn viên, làm đổ một cây bàng non và dẫm nát nhiều bồn hoa của nhà trường.
Khoảng 30 phút sau, con voi tự quay trở lại rừng. Kiểm tra hiện trường, nhà trường ghi nhận không có học sinh, giáo viên nào bị thương. Thiệt hại về cơ sở vật chất chủ yếu là hàng rào, cây xanh và một phần sân gạch bị lún do voi giẫm đạp.
Chính quyền và kiểm lâm khẩn trương ứng phó
Ngay sau khi nhận tin, Hạt Kiểm lâm huyện Sốp Cộp đã cử cán bộ phối hợp với công an xã, ban chỉ huy quân sự xã đến hiện trường. Lực lượng chức năng đo vẽ hiện trường, ghi nhận dấu chân voi, đồng thời thông báo cho các thôn bản lân cận cảnh giác.
Theo đại diện Hạt Kiểm lâm huyện Sốp Cộp, khu vực xã Mường Lèo nằm trong hành lang di cư của đàn voi hoang dã thường sang từ tỉnh Huaphanh (Lào). Điều này lý giải vì sao voi rừng đã nhiều lần xuất hiện tại các xã biên giới thuộc huyện Sốp Cộp và Sông Mã.
Khuyến cáo đến người dân và nhà trường
Trước diễn biến phức tạp, chính quyền xã Mường Lèo yêu cầu các trường học trên địa bàn rà soát, gia cố lại hệ thống hàng rào, cổng trường. Các cô giáo, bảo vệ khu vực bán trú được nhắc nhở không tự ý xua đuổi voi; khi phát hiện voi cần nhanh chóng sơ tán vào nhà kiên cố và báo ngay cho UBND xã.
Người dân sống ven rừng được khuyến cáo không trồng ngô, sắn gần tuyến di chuyển của voi. Vào ban đêm, các hộ gia đình nên nhốt gia súc, gia cầm trong chuồng an toàn, cử người canh giữ hợp lý. Ngoài ra, lực lượng kiểm lâm cũng đã lắp đặt biển cảnh báo tại những điểm voi thường qua lại.
Giải pháp giảm xung đột giữa người và voi
Các chuyên gia bảo tồn động vật hoang dã cho rằng việc voi rừng xuất hiện tại nơi có trường học là hồi chuông cảnh báo về thu hẹp sinh cảnh. Cùng với việc triển khai các tổ xung kích bảo vệ đàn voi, tỉnh Sơn La cần tính đến phương án trồng nguồn thức ăn dự trữ tại các khu vực rừng sâu, xa khu dân cư.
Đại diện Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La đề nghị các huyện biên giới tăng cường tuyên truyền, phổ biến kỹ năng xử lý khi gặp thú rừng. Đồng thời, ngành kiểm lâm cần phối hợp với chính quyền tỉnh Huaphanh (Lào) để xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, giảm thiểu xung đột xuyên biên giới.
Voi rừng – loài nguy cấp cần được bảo vệ
Theo Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, voi châu Á (Elephas maximus) được xếp vào danh mục loài nguy cấp trong Sách Đỏ IUCN. Ở Việt Nam, voi phân bố chủ yếu tại các tỉnh Đắk Lắk, Đồng Nai, Nghệ An và một số tỉnh Tây Bắc. Sự xuất hiện ổn định của voi rừng tại Sơn La được giới bảo tồn đánh giá là tín hiệu tốt về chất lượng rừng, nhưng cũng làm gia tăng nguy cơ xung đột khi con người lấn sâu vào sinh cảnh của voi.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng địa phương cần thay đổi thói quen sản xuất, canh tác để thích nghi với sự hiện diện của loài động vật hoang dã lớn. Các dự án giao khoán bảo vệ rừng cần gắn với quyền lợi cụ thể cho các hộ dân, tránh tình trạng người dân xua đuổi hoặc đặt bẫy gây hại cho voi.
