Thanh Tra Phát Hiện Hàng Loạt Sai Phạm Nghiêm Trọng Tại 4 Doanh Nghiệp Khai Thác Khoáng Sản
Theo nội dung kết luận thanh tra mới đây, kết quả kiểm tra trực tiếp tại 4 doanh nghiệp với 9 mỏ khoáng sản do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp phép đã hé lộ nhiều hạn chế đáng quan ngại, đặt ra vấn đề về quản lý và an toàn trong ngành khai thác.
Công Ty Cổ Phần Xi Măng Hà Tiên Kiên Giang: Sai Phạm Hệ Thống
Đơn vị này có những sai phạm mang tính hệ thống và nghiêm trọng về khối lượng. Trong 3 năm liên tiếp từ 2020 đến 2022, công ty đã khai thác vượt giấy phép, với đỉnh điểm là năm 2022 vượt hơn 212.000 tấn. Doanh nghiệp còn khai thác vào khối tài nguyên 3-222 với khối lượng 1,33 triệu tấn nhưng chưa được tính thu tiền cấp quyền khai thác, dẫn đến việc phải nộp bổ sung hơn 2,3 tỷ đồng sau thanh tra.
Các tầng khai thác hiện trạng dốc đứng, không cắt tầng đúng thiết kế, gây nguy cơ mất an toàn lao động cao. Ngoài ra, công ty tự ý ghi sai tọa độ XY trên các cột mốc ranh giới và sử dụng đất không phép trên diện tích khoảng 24,7 ha khi chưa hoàn tất thủ tục thuê đất.
Công Ty TNHH Siam City Cement (Việt Nam): Lỗ Hổng Quản Lý
Sở hữu 4 mỏ gồm đá vôi Cây Xoài – Bãi Voi, Khoe Lá, mỏ sét Bình Trị và Bình Trị mở rộng, doanh nghiệp này bộc lộ nhiều lỗ hổng quản lý. Mỏ Cây Xoài – Bãi Voi từng bị xử phạt vì khai thác vượt công suất 9,65% vào năm 2020. Các mỏ Khoe Lá, Bình Trị và Bình Trị mở rộng hoạt động khi chưa có quyết định phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công.
Doanh nghiệp còn ghi sai tọa độ trên các cột mốc thực địa so với biên bản bàn giao của cơ quan chức năng và khai thác vào các khối tài nguyên khi chưa có quyết định công nhận kết quả chuyển đổi cấp trữ lượng.
Công Ty CP Xi Măng Vicem Hà Tiên: Vi Phạm Quy Trình
Hoạt động tại các mỏ đá vôi Núi Trầu, Núi Còm, Châu Hang, Khoe Lá và mỏ sét Kiên Lương, doanh nghiệp này có nhiều vi phạm. Tại mỏ núi Trầu và núi Còm, đơn vị khai thác không đúng trình tự quy định trong thiết kế mỏ đã phê duyệt. Chưa thực hiện thủ tục thuê đất đối với diện tích 13,37 ha tại khu vực mỏ đá vôi Khoe Lá nhưng đã tiến hành khai thác.
Các hạng mục bắt buộc như trạm cân, đường vào mỏ Khoe Lá đã quá thời hạn thực hiện từ năm 2015 nhưng vẫn chưa hoàn thành, cho thấy sự chậm trễ đáng kể.
Công Ty Cổ Phần Nước Khoáng SM: Buông Lỏng Thủ Tục
Dù khai thác tài nguyên nước khoáng, đơn vị này có sự buông lỏng đáng báo động về thủ tục. Doanh nghiệp chưa lập phương án cải tạo phục hồi môi trường và chưa thực hiện ký quỹ bảo vệ môi trường dù đã được cấp phép từ năm 2016. Đến thời điểm thanh tra, vẫn chưa được cơ quan chức năng bàn giao mốc giới khu vực khai thác thực địa.
Doanh nghiệp này cũng tự phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công mà chưa qua thẩm định của cơ quan chuyên môn theo quy định, làm gia tăng rủi ro về an toàn và pháp lý.
Kiến Nghị Xử Lý Mạnh Từ Thanh Tra
Tại kết luận thanh tra, Thanh tra tỉnh An Giang đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các biện pháp quyết liệt. Cụ thể:
- Truy thu triệt để các khoản tiền cấp quyền khai thác khoáng sản còn thiếu, như việc yêu cầu Công ty Hà Tiên Kiên Giang nộp bổ sung hơn 2,3 tỷ đồng.
- Yêu cầu Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có liên quan đến những thiếu sót trong giai đoạn 2020 - 2025.
- Buộc các doanh nghiệp phải lập tức hoàn thiện thiết kế mỏ, cắt tầng đúng quy chuẩn kỹ thuật để đảm bảo an toàn lao động.
- Các trường hợp chưa thuê đất phải dừng ngay việc sử dụng đất trái phép và hoàn tất thủ tục theo quy định.
Những phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường giám sát và tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực khai thác khoáng sản để bảo vệ tài nguyên và an toàn cho người lao động.
