Thông tư 92/2025: Quy chuẩn khí thải xe máy chính thức có hiệu lực từ 30/6
Theo Thông tư 92/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy chuẩn khí thải đối với mô tô, xe gắn máy (gọi chung là xe máy) tham gia giao thông sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6 năm nay. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí, đặc biệt khi Việt Nam có gần 70 triệu xe máy đang lưu hành. Tuy nhiên, việc thực hiện kiểm định trên thực tế sẽ bắt đầu từ ngày 1/7/2027 theo lộ trình của Chính phủ, nhằm đảm bảo sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho người dân và hệ thống đăng kiểm.
Quy định kiểm định chỉ áp dụng cho xe máy từ 5 năm tuổi trở lên
Không phải tất cả xe máy đều phải đi kiểm định ngay lập tức. Căn cứ vào Thông tư 47/2024 của Bộ Xây dựng, chỉ những xe máy có niên hạn sử dụng từ 5 năm trở lên mới bắt buộc phải trải qua quá trình kiểm định định kỳ. Đối với xe máy dưới 5 năm, chủ xe không cần mang xe đến cơ sở đăng kiểm. Thay vào đó, Giấy chứng nhận sẽ được Cục Đăng kiểm Việt Nam (ĐKVN) cấp tự động dưới dạng bản điện tử, dựa trên cơ sở dữ liệu chất lượng ban đầu được liên thông với Bộ Công an, giúp giảm thiểu thủ tục hành chính và tiết kiệm thời gian.
Lộ trình cuốn chiếu linh hoạt để tránh quá tải tại các trạm đăng kiểm
Để tránh tình trạng quá tải tại các trạm đăng kiểm, Cục ĐKVN đã đề xuất một lộ trình "cuốn chiếu" linh hoạt, áp dụng theo từng giai đoạn và khu vực. Cụ thể:
- Tại các thành phố lớn như Hà Nội và TPHCM, trong 1,5 năm đầu tiên, chỉ tập trung kiểm định những xe "đời sâu" sản xuất trước năm 2008 - vốn là nguồn phát thải lớn nhất. 2 năm tiếp theo áp dụng cho xe sản xuất trước năm 2017. Sau 3,5 năm mới áp dụng cho toàn bộ xe máy trên địa bàn.
- Tại các địa phương khác, 1,5 năm đầu tập trung vào xe sản xuất trước 2017; sau đó mới áp dụng cho toàn bộ phương tiện.
Quá trình đo khí thải được thiết kế theo hướng số hóa để tiết kiệm thời gian cho người dân. Chủ xe có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại trạm hoặc đặt lịch hẹn trực tuyến. Khi đi kiểm định, người dân chỉ cần chuẩn bị một trong các loại giấy tờ sau: Bản chính chứng nhận đăng ký xe; bản sao có chứng thực (hoặc bản sao điện tử được chứng thực); hoặc bản chính giấy hẹn cấp chứng nhận đăng ký xe.
Kết quả kiểm định và hướng tới giao thông xanh
Nếu xe đạt tiêu chuẩn, chủ xe sẽ được cấp chứng nhận kiểm định khí thải bản điện tử, tích hợp thẳng vào tài khoản định danh điện tử (VNeID) của chủ phương tiện, giúp loại bỏ việc phải mang theo giấy tờ vật lý. Nếu xe không đạt, cơ sở đăng kiểm sẽ lập thông báo từ chối và gửi cho chủ xe để khắc phục, đảm bảo tuân thủ quy định môi trường.
Bên cạnh việc kiểm định, người dân sống tại Hà Nội và TPHCM cần đặc biệt chú ý đến lộ trình thiết lập các Vùng phát thải thấp (LEZ), hạn chế xe máy chạy xăng để có kế hoạch chuyển đổi phương tiện phù hợp:
- Tại Hà Nội, từ 1/7 tới, thành phố thí điểm vùng phát thải thấp tại lõi Hoàn Kiếm, sau đó mở rộng dần ra trung tâm và các vành đai trong 3 - 5 năm tới. Thành phố khuyến khích phương tiện đạt chuẩn, phát triển giao thông xanh, đồng thời siết chặt, tiến tới hạn chế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch và phương tiện không đạt chuẩn khí thải.
- Còn ở TPHCM, giai đoạn 2026 - 2027, thành phố đề xuất thiết lập vùng hạn chế xe xăng, dầu tại khu vực trung tâm như quận 1, quận 3, đồng thời cân nhắc lùi thời điểm áp dụng để đảm bảo hạ tầng; đến 2028 cấm hoàn toàn xe không đạt chuẩn vào trung tâm và từ 2029 dừng xe máy xăng trong giao hàng, xe ôm công nghệ, hướng tới giao thông xanh.
Những thay đổi này không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí mà còn thúc đẩy sự chuyển dịch sang phương tiện thân thiện với môi trường, đáp ứng xu hướng phát triển bền vững trên toàn cầu.
