Đà Nẵng đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung cát nghiêm trọng
Chiều ngày 18 tháng 3, ông Trần Nam Hưng, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng, đã chủ trì một cuộc họp quan trọng với đại diện các sở, ban, ngành liên quan. Mục tiêu chính của cuộc họp là bàn thảo các giải pháp cấp bách nhằm tăng cường công tác quản lý và nâng cao hiệu quả khai thác khoáng sản trên địa bàn thành phố.
Nguồn cung hạn chế không đáp ứng được nhu cầu thực tế
Tại cuộc họp, ông Nguyễn Hồng An, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng, đã trình bày báo cáo chi tiết về tình hình hiện nay. Tính đến ngày 17 tháng 3, toàn thành phố hiện có tổng cộng 80 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực. Trong đó, 59 giấy phép do tỉnh Quảng Nam cũ cấp và 21 giấy phép do chính thành phố Đà Nẵng cấp. Ngoài ra, còn có 6 giấy phép thuộc thẩm quyền cấp của bộ.
Một thực tế đáng lo ngại được chỉ ra là dù quy hoạch đã xác định có đến 186 mỏ cát và sỏi, nhưng cho đến thời điểm hiện tại, mới chỉ có 11 mỏ cát được cấp phép khai thác tại khu vực Quảng Nam cũ. Tổng trữ lượng của các mỏ này ước tính hơn 852.000 mét khối, với công suất khai thác khoảng 122.000 mét khối mỗi năm. Con số này được đánh giá là còn rất thấp so với nhu cầu thực tế của thị trường.
Trong năm 2025, thị trường từng chứng kiến một "cơn sốt" giá cát nghiêm trọng, khiến nhiều công trình đầu tư công bị chậm tiến độ đáng kể. Tình trạng này đã gây ra áp lực lớn lên các mục tiêu tăng trưởng kinh tế của thành phố Đà Nẵng.
Tình trạng khai thác trái phép vẫn diễn biến phức tạp
Bên cạnh vấn đề nguồn cung thiếu hụt, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp tại một số khu vực nhạy cảm. Điển hình là các mỏ vàng Bồng Miêu và các mỏ vàng tại huyện Phước Sơn thuộc tỉnh Quảng Nam cũ.
Thời gian qua, công tác thanh tra và kiểm tra đã được tăng cường mạnh mẽ với hàng chục cuộc kiểm tra được triển khai. Qua đó, các cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý nhiều trường hợp vi phạm nghiêm trọng.
Tổng cộng đã có 61 quyết định xử phạt hành chính được ban hành, với số tiền phạt lên đến gần 30 tỉ đồng. Các sai phạm chủ yếu bao gồm:
- Khai thác vượt quá công suất cho phép
- Khai thác sai phạm vi được cấp phép
- Tiến hành khai thác không có giấy phép
- Vi phạm các quy định về sản lượng khai thác
- Chưa thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về bảo vệ môi trường
Tiềm năng lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả
Theo ông Nguyễn Hồng An, tiềm năng tài nguyên khoáng sản của thành phố Đà Nẵng vẫn còn rất lớn với hàng trăm khu vực đã được quy hoạch nhưng chưa được đưa vào khai thác. Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp chặt chẽ với các đơn vị tư vấn để xây dựng một chiến lược dài hạn. Đồng thời, sẽ tổ chức khảo sát toàn tuyến hai bên sông Vu Gia – Thu Bồn nhằm đề xuất bổ sung các vị trí khai thác mới.
"Trong thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung hoàn thiện quy hoạch, đẩy mạnh công tác khảo sát, tăng cường quản lý và xử lý vi phạm. Đồng thời, tham mưu cho thành phố ban hành các chủ trương phù hợp nhằm đưa hoạt động khai thác khoáng sản đi vào nền nếp, minh bạch và hiệu quả hơn", ông An nhấn mạnh.
Yêu cầu khẩn trương bổ sung quy hoạch và đẩy nhanh đấu giá
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, ông Trần Nam Hưng, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng, đã yêu cầu các đơn vị liên quan phải triển khai đồng bộ các giải pháp, tránh tình trạng chậm trễ và ách tắc.
"Những nội dung đã có trong quy hoạch thì phải triển khai ngay, xây dựng kế hoạch rõ ràng cho từng giai đoạn. Không để xảy ra tình trạng có quy hoạch nhưng chậm triển khai", ông Hưng nhấn mạnh.
Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, đảm bảo tiến độ trình trong tuần. Đồng thời, cần sớm tổ chức đấu giá các mỏ đã đủ điều kiện để tránh lãng phí tài nguyên quý giá.
Đối với các đề xuất bổ sung quy hoạch, thành phố đã thống nhất chủ trương "có thể bổ sung được thì phải bổ sung ngay", đặc biệt là với các nguồn vật liệu còn thiếu, nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết của thị trường.
Quan điểm không để tài nguyên "nằm trên giấy"
Theo ông Trần Nam Hưng, dù đã có quy hoạch khoảng 186 khu vực mỏ, nhưng số lượng được cấp phép khai thác hiện chỉ dừng ở 11 mỏ. Điều này cho thấy tiến độ triển khai còn rất chậm so với kế hoạch.
Quan điểm xuyên suốt của thành phố là không để tài nguyên "nằm trên giấy". Tất cả các mỏ đã được quy hoạch phải được đưa ra thị trường thông qua các hình thức đấu giá, cấp phép và khai thác hợp pháp. Việc này sẽ góp phần quan trọng vào thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Đối với các khu vực đã trúng đấu giá, ông Hưng yêu cầu làm rõ lộ trình đưa vào khai thác thực tế, xây dựng kế hoạch chi tiết và báo cáo cụ thể. Những trường hợp đã thăm dò xong, đã được phê duyệt trữ lượng nhưng chưa được cấp phép khai thác cần chỉ rõ vướng mắc ở đâu và thời gian tháo gỡ khi nào.
Tương tự, các khu vực đã được cấp phép thăm dò nhưng chưa phê duyệt trữ lượng, hay đã trúng đấu giá nhưng chưa triển khai thăm dò, đều phải giải trình rõ nguyên nhân, trách nhiệm và tiến độ xử lý.
Huy động lực lượng công an vào cuộc
Ngoài ra, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng cũng yêu cầu lực lượng công an vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa. Cần xem công tác quản lý khoáng sản là nhiệm vụ trọng điểm nhằm ngăn chặn hiệu quả tình trạng đầu cơ và găm hàng trái phép.
"Việc đẩy nhanh khai thác, tăng nguồn cung vật liệu không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng lâu dài. Điều này sẽ góp phần kích thích đầu tư, thúc đẩy xây dựng và phát triển bền vững cho thành phố Đà Nẵng", ông Hưng nhấn mạnh trong phần kết luận của cuộc họp.
