Ngư dân Nhân Trạch đối mặt với cảnh bế tắc khi cửa lạch sông Dinh bị bồi lắng
Chiều ngày 17/3, tại cửa sông Dinh thuộc xã Nam Trạch, thời tiết khá đẹp nhưng không khí lại nặng nề. Dưới tán cây phi lao, nhiều ngư dân ngồi thở dài, đăm chiêu nhìn ra biển. Họ chia sẻ về nỗi sốt ruột khi cửa lạch bị cạn khiến tàu thuyền không thể ra khơi, dù từ sau Tết đến nay, biển có nhiều cá và mực – nguồn lợi hải sản dồi dào.
Ông Ngô Xuân Lịch, một ngư dân ở thôn Nhân Quang, xã Nam Trạch, tâm sự: "Cứ chiều chiều, tôi lại chạy xe máy ra nhìn cửa lạch, nhìn thuyền của mình rồi trở về nhà, nhưng chưa biết bao giờ mới được ra khơi." Ông cho biết, trước đây cửa lạch cũng cạn nhưng chưa bao giờ nghiêm trọng đến mức mực nước giữa lạch chỉ còn dưới đầu gối như hiện tại. Với mức nước này, ngay cả thuyền nan cũng khó lòng ra được, chưa nói đến các tàu thuyền có kích thước lớn hơn.
Thu nhập bị đe dọa trong mùa khai thác thuận lợi
Anh Nguyễn Lãm, một ngư dân khác, cũng có chung nỗi trăn trở. Anh giải thích, những thuyền có kích thước và công suất lớn thường chạy vào phường Đồng Hới để dễ dàng ra khơi, trong khi thuyền neo trên sông Dinh chủ yếu là thuyền nhỏ, chuyên đánh bắt gần bờ với nghề chính là làm lưới và câu mực. Tuy nhiên, do cửa lạch bị bồi lắng nghiêm trọng trong thời gian gần đây, ngay cả thuyền nhỏ cũng gần như không thể ra được.
Điều này khiến thu nhập của ngư dân vùng bãi ngang không được bảo đảm, đặc biệt trong giai đoạn khai thác hải sản thuận lợi nhất trong năm. Chỉ cần dong thuyền từ cuối giờ chiều và trở về vào sáng hôm sau, một thuyền câu mực có thể thu về 10-20 triệu đồng, nhưng giờ đây, cơ hội đó bị cắt đứt.
Nguy hiểm rình rập khi cố gắng vượt cửa lạch
Vào lúc 15 giờ chiều ngày 17/3, nhiều ngư dân cố gắng chạy thuyền đi câu mực nhưng không ra được cửa lạch, đành quay về trong thất vọng. Anh Lãm cho biết, vì sốt ruột trước vụ biển mới, nhiều ngư dân Nhân Trạch phải thức đêm, canh thủy triều lên từ 0 đến khoảng 3 giờ sáng để đưa thuyền ra cửa lạch. Trong thời điểm này, mực nước được cải thiện, và họ tìm cách trườn qua chỗ sâu nhất hoặc huy động thêm nhân lực, phương tiện hỗ trợ kéo, đẩy.
Tuy nhiên, hành động này tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Anh Lãm chia sẻ: "Có nhiều chiếc qua được, nhưng cũng có những thuyền bị mắc cạn, sóng đánh làm hư hỏng tàu, mất ngư lưới cụ." Một ví dụ điển hình là chiều 16/3, thuyền của ông Khuyên ở cùng địa phương cố gắng chạy ra cửa lạch nhưng không may bị sóng đánh chìm, toàn bộ lưới cụ bị cuốn trôi và hư hỏng. May mắn là chưa có thiệt hại nào về người, nhưng thiệt hại tài sản là không nhỏ.
Giải pháp cấp thiết và phản ứng từ chính quyền địa phương
Theo ngư dân Nhân Trạch, giải pháp cấp thiết nhất hiện nay là cần lấp cửa lạch hiện tại và khơi thông một cửa lạch mới ngay giữa dòng chảy của sông Dinh. Điều này sẽ giúp bà con thuận lợi hơn trong việc ra vào cửa sông, giảm bớt vất vả và nguy hiểm.
Ông Trần Lích, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nam Trạch, trao đổi: "Xã đã nắm được thông tin cửa lạch sông Dinh quá cạn, ảnh hưởng đến việc đi biển của ngư dân vùng Nhân Trạch." Ông chia sẻ thực trạng và khó khăn này với ngư dân, đồng thời đưa ra một số biện pháp tạm thời.
Trước mắt, xã động viên người dân tìm cách và thời điểm phù hợp để ra vào cửa lạch an toàn, hoặc di chuyển tàu thuyền đến cửa Nhật Lệ để việc ra biển thuận lợi hơn. Về lâu dài, việc khơi thông cửa lạch là rất cần thiết, nhưng phải có căn cứ khoa học và phù hợp thực tế để tránh tình trạng khơi chỗ này, sạt lở chỗ khác trên vùng cát ven biển.
Xã sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền về thực trạng để có phương án xử lý. Nếu cần, xã có thể thực hiện nạo vét, khơi thông ở mức độ đơn giản để làm sâu hơn dòng chảy, nhưng ông Lích thừa nhận, tác dụng của việc này chỉ là tạm thời trong bối cảnh thời tiết, thiên tai và dòng hải lưu diễn biến phức tạp hiện nay.
Tình hình tại cửa lạch sông Dinh vẫn đang là một thách thức lớn đối với ngư dân Nhân Trạch, đòi hỏi sự quan tâm và hành động kịp thời từ các cấp chính quyền để bảo vệ sinh kế và an toàn cho cộng đồng.
