Dọc theo tuyến kênh chìm Sơn Tịnh chảy qua phường Trương Quang Trọng và xã Thọ Phong, tỉnh Quảng Ngãi, hàng trăm hộ dân đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng kéo dài nhiều năm. Nước kênh luôn có màu đen đặc, đặc biệt vào mùa khô khi dòng chảy yếu, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân.
Hiện trạng ô nhiễm nghiêm trọng
Kênh chìm Sơn Tịnh vốn thuộc hệ thống thủy lợi Thạch Nham, từng là nguồn nước quan trọng phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt. Tuy nhiên, nhiều năm trở lại đây, dòng kênh đã biến thành màu đen kịt, đặc quánh, nhất là khi thời tiết nắng nóng. Tình trạng này trở nên tồi tệ hơn trong nửa tháng qua, khi nhiều đoạn kênh xuất hiện nước đen sẫm, bốc mùi hôi nồng nặc, cá chết nổi lềnh bềnh trên mặt nước.
Ông Từ Vũ Thanh, 66 tuổi, trú tại tổ dân phố Độc Lập 1, phường Trương Quang Trọng, cho biết vào chiều tối và đêm khuya, mùi hôi từ tuyến kênh cạnh cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây bốc lên rất khó chịu. "Người dân gọi đây là 'kênh chết' vì năm nào cá cũng chết. Mùi hôi không thể chịu nổi. Chúng tôi đã kiến nghị nhiều lần nhưng chưa được giải quyết triệt để", ông Thanh bức xúc.
Ông Nguyễn Thành Phúc, 60 tuổi, ở tổ dân phố Trường Thọ Tây C, chia sẻ khi hệ thống Thạch Nham còn cấp nước, tình trạng ô nhiễm có giảm, nhưng mỗi khi cắt nước, kênh lại đen kịt và bốc mùi hôi thối nặng nề. Theo ghi nhận của phóng viên, nước kênh tại nhiều đoạn luôn trong tình trạng đen đặc, bốc mùi hôi thối. Dọc tuyến còn xuất hiện rác thải vứt bừa bãi, làm gia tăng mức độ ô nhiễm.
Nguyên nhân do thiếu hệ thống xử lý nước thải
Điều đáng nói, dù đã hoạt động gần 20 năm, cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Các doanh nghiệp chủ yếu xử lý cục bộ rồi xả trực tiếp ra môi trường. Một số doanh nghiệp đã bị phát hiện vi phạm. Tháng 2/2024, UBND tỉnh Quảng Ngãi xử phạt 330 triệu đồng đối với Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Sinh Lộc vì xả nước thải chứa xyanua vượt hơn 21 lần quy chuẩn cho phép.
Cụm công nghiệp này được thành lập từ năm 2003, diện tích khoảng 15 ha, tập trung nhiều ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm cao như sản xuất giấy, nhựa, thực phẩm, dăm gỗ. Tuy nhiên, hạ tầng bảo vệ môi trường chưa được đầu tư tương xứng. Dù tỉnh từng bố trí 10 tỉ đồng để xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, nhưng dự án đến nay vẫn chưa triển khai do vướng mắc về quy hoạch và định hướng di dời.
Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020, các cụm công nghiệp phải hoàn thành hệ thống xử lý nước thải tập trung trong vòng 24 tháng. Tuy nhiên, đến nay, nhiều cụm công nghiệp tại Quảng Ngãi, trong đó có Tịnh Ấn Tây, vẫn chưa thực hiện.
Chính quyền vào cuộc
Trao đổi với phóng viên, ông Phạm Tấn Phước, Phó Chủ tịch UBND phường Trương Quang Trọng, cho biết địa phương đã chỉ đạo các lực lượng liên quan kiểm tra thực tế sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân. "Cứ đến mùa nắng là xảy ra tình trạng nước đen, bốc mùi. Nguyên nhân một phần do cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Sau khi có kết quả kiểm tra, chúng tôi sẽ thông tin cụ thể", ông Phước nói.
Ông Trương Công Hòa, Chủ tịch UBND xã Thọ Phong, nhấn mạnh địa phương đã nhiều lần kiến nghị cấp trên xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm. "Cần kiểm tra tận gốc nguồn xả thải, xử lý nghiêm các đơn vị vi phạm. Về lâu dài, theo quy hoạch của tỉnh, cụm công nghiệp này sẽ được di dời để giải quyết căn cơ xung đột giữa phát triển công nghiệp và môi trường sống của người dân", ông Hòa nói.
Trong lúc chờ các giải pháp căn cơ, người dân dọc kênh chìm Sơn Tịnh vẫn phải tiếp tục sống chung với ô nhiễm, mùi hôi mỗi ngày.
