Nước mía là thức uống giải nhiệt phổ biến vào mùa hè nhờ vị ngọt tự nhiên và hàm lượng nước cao. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng Chitra BK, Trưởng khoa Dinh dưỡng tại KIMS Hospitals (Ấn Độ), uống nước mía không đúng thời điểm, đặc biệt là khi bụng đói, có thể gây hại cho sức khỏe, nhất là với người mắc bệnh chuyển hóa.
Uống nước mía khi bụng đói làm đường huyết tăng nhanh
Khi bụng đói, lượng đường trong máu thường ở mức thấp. Nước mía chứa nhiều sucrose, glucose và fructose, được hấp thu nhanh, giúp tỉnh táo tức thì. Ngoài ra, nước mía giàu kali, magie, canxi và chất chống oxy hóa, tạo cảm giác mát dễ chịu, đặc biệt trong thời tiết nóng bức. Tuy nhiên, chính đặc điểm này khiến đường huyết tăng nhanh hơn nếu uống lúc chưa ăn gì. Với người khỏe mạnh, điều này thường không ảnh hưởng đáng kể nếu uống lượng vừa phải. Ngược lại, người mắc đái tháo đường, tiền đái tháo đường hoặc kháng insulin có thể gặp tình trạng đường huyết tăng đột ngột. Một số người còn có thể bị đầy bụng, buồn nôn hoặc khó chịu tiêu hóa, nhất là người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Không nên thay bữa sáng bằng nước mía
Nhiều người uống nước mía vào buổi sáng để tiết kiệm thời gian, nghĩ rằng đây là cách bổ sung năng lượng lành mạnh. Thực tế, nước mía gần như không chứa protein và rất ít chất xơ, không thể thay thế bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng. Khi chỉ nạp đường mà thiếu protein và chất béo lành mạnh, cơ thể nhanh đói trở lại và lượng đường trong máu dễ biến động. Chuyên gia Chitra BK khuyến cáo nên uống nước mía cùng thực phẩm giàu chất xơ hoặc protein như trái cây, các loại hạt, sữa chua, hoặc dùng sau bữa ăn cân đối thay vì uống riêng khi bụng đói.
Vấn đề vệ sinh khi chế biến nước mía
Nước mía thường được ép trực tiếp tại các quầy bán ngoài trời bằng máy hoạt động liên tục nhiều giờ. Nếu máy ép không được vệ sinh thường xuyên hoặc sử dụng nguồn nước, đá viên không đảm bảo, đồ uống có thể bị nhiễm vi khuẩn, tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm hoặc nhiễm trùng đường tiêu hóa. Theo bà Chitra BK: "An toàn vệ sinh thực phẩm là yếu tố cần được ưu tiên khi sử dụng nước mía tươi. Nếu máy ép, nguồn nước hoặc nơi bảo quản không đảm bảo vệ sinh, nước mía có thể bị nhiễm vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh, dẫn đến rối loạn tiêu hóa hoặc nhiễm trùng dạ dày, dù bạn uống trước hay sau bữa ăn." Vì vậy, nên ưu tiên chọn địa điểm bán sạch sẽ, có nguồn nguyên liệu và nước đá đảm bảo vệ sinh.
Uống nước mía thế nào để an toàn?
Theo chuyên gia Chitra BK, người trưởng thành khỏe mạnh vẫn có thể uống nước mía tươi với lượng vừa phải nếu chế biến hợp vệ sinh. Tuy nhiên, nước mía không nên được xem là bữa sáng thay thế. Bà cho biết: "Nước mía có thể dùng khi bụng đói đối với người khỏe mạnh, nhưng chỉ nên uống ở mức vừa phải. Đây không phải là thực phẩm có thể thay thế bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng." Để hạn chế đường huyết tăng nhanh và giúp no lâu hơn, chuyên gia khuyến nghị kết hợp nước mía với thực phẩm giàu chất xơ hoặc protein như trái cây, các loại hạt. Một lựa chọn khác là uống nước mía rồi ăn một bữa sáng hoặc bữa trưa cân bằng để đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất suốt cả ngày.
