Theo dự thảo mới được đề xuất, việc kiểm định lần đầu đối với xe mô tô và xe gắn máy sẽ được thực hiện bởi các cơ sở đăng kiểm, bao gồm lập hồ sơ phương tiện và kiểm tra khí thải để cấp giấy chứng nhận. Đáng chú ý, chủ sở hữu xe máy có thời gian sử dụng dưới 5 năm sẽ không cần phải mang xe đến trực tiếp cơ sở đăng kiểm để thực hiện kiểm định khí thải lần đầu, theo đề xuất từ Bộ Xây dựng.
Quy Định Chi Tiết Cho Xe Mới Và Xe Cũ
Đối với những chiếc xe có năm sản xuất tính đến thời điểm kiểm định lần đầu không vượt quá 5 năm, trừ các trường hợp đặc biệt như xe đã cải tạo động cơ hoặc hệ thống xử lý khí thải, hoặc xe không có trong cơ sở dữ liệu của Cục Đăng kiểm Việt Nam, cơ sở đăng kiểm sẽ dựa trên kết quả chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường từ quá trình sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu để cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải. Điều này đồng nghĩa với việc chủ xe không phải tốn thời gian đưa xe đến trung tâm, và thủ tục có thể được giải quyết chỉ trong khoảng 3 giờ.
Yêu Cầu Kiểm Định Cho Xe Trên 5 Năm
Ngược lại, đối với xe mô tô và xe gắn máy đã sử dụng trên 5 năm (tương đương 60 tháng tính từ ngày xuất xưởng), việc kiểm tra khí thải bắt buộc phải được thực hiện trực tiếp tại các trung tâm đăng kiểm. Chu kỳ kiểm định vẫn được duy trì theo Thông tư 47/2024, cụ thể: xe sản xuất từ 5 đến 12 năm sẽ phải kiểm định sau mỗi 24 tháng, trong khi xe đã sản xuất trên 12 năm có chu kỳ kiểm định ngắn hơn là 12 tháng.
Lộ Trình Áp Dụng Quy Chuẩn Khí Thải Quốc Gia
Bắt đầu từ ngày 30 tháng 6 năm 2025, Thông tư 92/2025 ban hành Quy chuẩn khí thải quốc gia đối với xe mô tô và xe gắn máy chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước ngoặt trong việc kiểm soát khí thải cho hàng chục triệu phương tiện đang lưu hành. Theo lộ trình được Chính phủ quy định, thời điểm bắt đầu thực hiện kiểm định khí thải cho xe máy và mô tô tham gia giao thông đường bộ sẽ được triển khai theo từng giai đoạn:
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2027: Áp dụng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2028: Mở rộng đến các thành phố còn lại trên cả nước.
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2030: Áp dụng cho tất cả các tỉnh còn lại, với khả năng các địa phương có thể quy định thời hạn sớm hơn tùy theo tình hình thực tế.
Phân Loại Mức Khí Thải Theo Năm Sản Xuất
Quy chuẩn khí thải được chia thành các mức cụ thể dựa trên năm sản xuất hoặc nhập khẩu của xe:
- Xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu trước năm 2016: Áp dụng Mức 1, tức là giá trị giới hạn tối đa cho phép của khí thải theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
- Xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu từ năm 2017 đến ngày 30 tháng 6 năm 2027: Áp dụng Mức 2, với các tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt hơn.
- Xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu từ ngày 1 tháng 7 năm 2027 trở đi: Áp dụng Mức 4, đòi hỏi mức độ kiểm soát khí thải cao nhất.
Ngoài ra, từ ngày 1 tháng 1 năm 2028, tất cả xe mô tô và xe gắn máy tham gia giao thông tại Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng quy định về khí thải từ Mức 2 trở lên. Đặc biệt, những phương tiện di chuyển vào "vùng phát thải thấp" của Hà Nội theo quy định của luật Thủ đô cần tuân thủ các nghị quyết cụ thể từ Hội đồng Nhân dân thành phố.
