Ngày 8.7, tuyến xe buýt số 16 (Chợ Lớn - Tân Phú) chính thức vận hành hoàn toàn bằng xe điện, nâng tổng số tuyến xe buýt điện của TP.HCM lên 89. Với 12 phương tiện mới hoạt động từ 5h đến 19h mỗi ngày, tuyến này thay thế hoàn toàn xe diesel, mang lại không gian rộng rãi, sạch sẽ và vận hành êm ái.
TP.HCM dẫn đầu với 1.416 xe buýt điện
Theo Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM, toàn thành phố hiện có 2.453 xe buýt, trong đó 1.416 xe điện (chiếm hơn một nửa). Tính cả 21 tuyến xe buýt CNG, thành phố đã có 110 trên 179 tuyến sử dụng năng lượng sạch, đạt tỷ lệ hơn 60%.
Chưa đầy 4 năm trước (năm 2022), TP.HCM chỉ có duy nhất tuyến D4 thí điểm xe điện. Theo lộ trình, đến cuối năm 2026, 100% xe buýt nội tỉnh sẽ dùng điện hoặc năng lượng thân thiện. Giai đoạn 2027-2028, thành phố chuyển đổi xe CNG sang điện, hướng tới mục tiêu 100% xe buýt nội tỉnh và liên tỉnh chạy bằng điện vào ngày 1.1.2029.
Chính sách đột phá với vốn 13.511 tỉ đồng
Để thay thế khoảng 3.200 xe buýt điện với kinh phí ước tính trên 13.511 tỉ đồng vào năm 2030, TP.HCM áp dụng cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98. Doanh nghiệp được vay tối đa 85% vốn đầu tư với lãi suất cố định 3% trong 7 năm. Ngân sách hỗ trợ đến 70% chi phí xây dựng và 85% chi phí mua sắm thiết bị trạm sạc chuẩn CCS2. Chính sách miễn phí vé cho người dân trên 134 tuyến và thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ) cũng được triển khai.
Hà Nội đạt 683 xe buýt điện, chiếm 42,1%
Đầu tháng 4, Hà Nội đưa vào vận hành 10 tuyến xe buýt điện với 288 phương tiện qua đấu thầu công khai. Cuối tháng, tuyến số 74 và 11 tuyến khác bổ sung thêm 203 xe, nâng tổng số lên 39 tuyến với 683 xe điện. Tính cả 139 xe CNG, tổng xe xanh đạt 822 chiếc, chiếm 42,1% tổng số xe buýt toàn thành phố.
Kế hoạch của Hà Nội nhắm đến chuyển đổi toàn bộ xe buýt trong Vành đai 1, 2, 3 sang điện. Thành phố áp dụng chính sách trợ giá tối đa, ban hành định mức kinh tế kỹ thuật riêng cho xe điện, đảm bảo lợi nhuận ổn định cho đơn vị vận hành, đồng thời chuẩn bị quỹ đất xây trạm sạc tại các điểm đầu cuối.
Xu hướng toàn cầu: Hà Lan chi 70 triệu euro, Ấn Độ thêm 350 xe
Tại châu Âu, chính phủ Hà Lan phê duyệt gói tài chính 70 triệu euro để mua 275 xe buýt điện và nâng cấp hạ tầng trạm sạc, hướng tới mục tiêu 100% xe buýt công cộng không phát thải vào năm 2030.
Tại Ấn Độ, bang Gujarat đưa vào vận hành thêm 70 xe buýt điện và phê duyệt bổ sung 280 xe trước cuối năm 2026. Chi phí vận hành xe điện tại Ấn Độ thấp hơn 30% so với xe diesel, thúc đẩy các bang thay thế đội xe cũ.
Tại Bắc Mỹ, chính quyền các bang và tỉnh bang giải ngân hàng tỉ USD từ Đạo luật Cơ sở hạ tầng để mua xe buýt điện, mục tiêu giảm 50% phát thải giao thông công cộng vào năm 2030.
Từ chính sách hỗ trợ vốn, trợ giá vé tại Việt Nam đến các gói cứu trợ hạ tầng tỉ đô tại Âu - Mỹ, xe buýt điện đang khẳng định vị thế là tương lai không thể đảo ngược của giao thông đô thị toàn cầu.
