Vỉa hè cổng trường TP.HCM: Nghịch lý giữa lý thuyết và thực tế an toàn học đường
Một cuộc khảo sát kéo dài hai tuần của phóng viên tại nhiều khu vực cổng trường học ở TP.HCM đã phơi bày những nghịch lý đáng lo ngại về tình trạng vỉa hè. Trong khi một số nơi có vỉa hè rộng rãi, thoáng đãng, được kẻ vạch phân chia rõ ràng giữa khu vực buôn bán và lối đi cho người đi bộ, thì nhiều khu vực khác lại chứng kiến cảnh vỉa hè bị thu hẹp trầm trọng do hàng quán lấn chiếm.
Học sinh bất đắc dĩ phải xuống lòng đường
Tại đường Phan Văn Trị, phường Chợ Quán, khu vực cổng Trường THCS Ba Đình, vỉa hè gần như không còn không gian cho học sinh đi bộ. Vào giờ tan học, hình ảnh học sinh phải len lỏi dưới lòng đường giữa làn xe cộ qua lại trở nên phổ biến. Phụ huynh dựng xe máy, thậm chí cả xe hơi, đỗ dài dưới lòng đường khi chờ đón con, gây cản trở giao thông và tăng nguy cơ tai nạn.
Tương tự, trên đường Dương Bá Trạc, phường Chánh Hưng, trước cổng Trường THCS Dương Bá Trạc, cảnh tượng ùn tắc vào giờ cao điểm là điều dễ bắt gặp. Vỉa hè ở đây bị chiếm dụng để buôn bán, dựng xe, khiến học sinh không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đi xuống lòng đường. "Các em được dạy phải đi bộ trên vỉa hè, nhưng thực tế bước ra cổng trường thì không còn chỗ để đi", một giáo viên chia sẻ.
Ngay cả khu đô thị cao cấp cũng không ngoại lệ
Nghịch lý không chỉ dừng lại ở các khu vực đông dân cư. Tại khu đô thị Phú Mỹ Hưng, phường Tân Mỹ, nhiều đoạn vỉa hè bị biến thành vườn hoa, nơi trưng bày cây cảnh, chậu hoa. Người đi bộ, đặc biệt là học sinh, buộc phải đi xuống lòng đường để di chuyển, làm giảm tính an toàn của không gian công cộng.
Trên đường Nguyễn Trãi, phường Cầu Ông Lãnh, tình trạng vỉa hè không đồng bộ, lồi lõm càng làm tăng thách thức cho việc đi bộ. Những bất cập này đi ngược lại với khuyến cáo về lợi ích sức khỏe của việc đi bộ thường xuyên, đồng thời đặt ra câu hỏi về cam kết bảo vệ an toàn cho thế hệ trẻ.
Giải pháp từ thành phố và ngành giáo dục
Trước thực trạng trên, Ban An toàn giao thông TP.HCM đã phát động lễ ra quân cao điểm nhằm lập lại trật tự lòng đường, vỉa hè từ đầu năm 2026. Lãnh đạo thành phố yêu cầu chủ tịch UBND các phường, xã chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng lấn chiếm kéo dài. Việc xử lý vi phạm phải đi đôi với tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi mô hình kinh doanh phù hợp, bố trí điểm buôn bán và giữ xe đúng quy định.
Về phía ngành giáo dục, Sở GD-ĐT TP.HCM đã ban hành công văn triển khai các giải pháp khắc phục ùn tắc giao thông tại khu vực cổng trường từ đầu năm học 2025-2026. Các trường học được yêu cầu tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an toàn giao thông cho học sinh, đồng thời vận động phụ huynh không dừng, đỗ xe dưới lòng đường, vỉa hè gây ùn tắc. Mục tiêu là xây dựng "Cổng trường em sạch đẹp, an toàn", đảm bảo học sinh có không gian đi bộ an toàn sau giờ học.
Tuy nhiên, để những giải pháp này phát huy hiệu quả, cần sự chung tay của cả cộng đồng. "Đừng biến vỉa hè thành nơi kinh doanh. Hãy để nó là không gian công cộng" – thông điệp này cần được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể, nhằm bảo vệ sự an toàn cho hàng ngàn học sinh mỗi ngày đến trường.
