Trung Quốc chính thức cấm vô lăng dạng khuyết trên ô tô mới từ năm 2027
Vô lăng dạng khuyết, với thiết kế không tròn hoàn toàn như hình chữ nhật hoặc bị cắt phần trên, đang đối mặt với lệnh cấm tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới. Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc vừa ban hành quy định mới thay thế tiêu chuẩn từ năm 2011, trong đó siết chặt các yêu cầu an toàn liên quan đến cơ cấu lái.
Tiêu chuẩn mới và những thách thức với vô lăng khuyết
Theo dữ liệu từ cơ quan quản lý Trung Quốc, khoảng 46% chấn thương của người lái có liên quan đến cơ cấu lái. Quy định mới tăng cường thử nghiệm va đập, giảm lực tác động ngang tối đa xuống còn 11.110N theo chuẩn Liên hợp quốc và kiểm soát nghiêm ngặt dịch chuyển trục lái khi va chạm.
Điểm then chốt nằm ở yêu cầu thử nghiệm va đập tại 10 vị trí cụ thể quanh vành lái, bao gồm cả khu vực yếu nhất. Với vô lăng yoke bị khuyết phần phía trên, một số điểm thử nghiệm không tồn tại, khiến thiết kế này gần như không thể đáp ứng tiêu chuẩn.
Tranh cãi về an toàn và khả năng kiểm soát
Thiết kế vô lăng dạng khuyết từng được Tesla giới thiệu trên Model S và Model X phiên bản nâng cấp, sau đó xuất hiện trên các mẫu xe thử nghiệm của Lexus và Mercedes-Benz. Tuy nhiên, nó luôn gây tranh luận về tính an toàn.
Năm 2023, Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Mỹ (NHTSA) yêu cầu Tesla triệu hồi hơn 362.000 xe liên quan đến hệ thống Autopilot. Một số ý kiến cho rằng thiết kế giao diện điều khiển, bao gồm vô lăng yoke, làm tăng rủi ro khi xử lý tình huống khẩn cấp. Dù không phải nguyên nhân trực tiếp, tranh cãi về mức độ trực quan và phản xạ với vô lăng khuyết vẫn kéo dài.
Khó khăn trong sử dụng thực tế
Khác với xe đua F1 với góc đánh lái nhỏ, ô tô thương mại cần xoay vô lăng nhiều vòng khi quay đầu hoặc đỗ xe. Nhiều chủ xe Tesla tại Mỹ phản ánh việc xoay xở trong đô thị với vô lăng yoke không thuận tiện, đặc biệt ở tốc độ thấp.
Một số hãng như Lexus và Mercedes-Benz đã thử kết hợp yoke với hệ thống lái điện tử steer-by-wire để giảm thao tác xoay tay. Tuy nhiên, việc thay đổi thói quen điều khiển vô lăng tròn truyền thống vẫn là rào cản lớn với người dùng.
Lộ trình thực hiện và tác động
Theo quy định mới, từ năm 2027, mọi mẫu xe mới muốn được cấp phép bán tại Trung Quốc phải tuân thủ tiêu chuẩn này. Các mẫu đang lưu hành có thời gian chuyển tiếp để điều chỉnh thiết kế.
Với động thái này, Trung Quốc trở thành một trong những thị trường đầu tiên đặt ra rào cản pháp lý rõ ràng đối với vô lăng dạng khuyết. Trong bối cảnh điện khí hóa và công nghệ lái điện tử phát triển nhanh, yếu tố an toàn cơ học truyền thống vẫn được ưu tiên hàng đầu.
