Tranh cãi bùng nổ về quy định xe bán tải, xe van dưới 950kg tại TP.HCM
Một cuộc tranh luận sôi nổi đã nổ ra trên mạng xã hội liên quan đến việc áp dụng quy định nào cho các loại xe bán tải và xe van có trọng tải dưới 950kg khi lưu thông vào khu vực nội đô Thành phố Hồ Chí Minh. Nguyên nhân bắt nguồn từ Thông tư 53/2024/TT-BGTVT (Thông tư 53) của Bộ Giao thông Vận tải, theo đó những chiếc xe bán tải trước đây vốn được áp dụng luật tuân thủ biển báo như xe con, nay đã chính thức được phân loại thành "ô-tô tải pickup". Cục Cảnh sát giao thông cũng đã trả lời truyền thông, khẳng định rằng "ô-tô tải pickup" được xem là xe tải.
Hệ lụy từ cách phân loại mới
Với cách lập luận này, các xe bán tải và xe van có trọng tải dưới 950kg sẽ phải tuân thủ nghiêm ngặt các biển báo, quy định cấm giờ dành riêng cho xe tải, đặc biệt là luật cấm giờ lưu thông trong khu vực nội đô. Theo Thông tư 53/2024/TT-BGTVT, các xe ô-tô tải pickup cabin kép hay còn được gọi là bán tải sẽ phải tuân theo quy chuẩn biển báo của xe tải, điều này đã tạo ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng.
Người dân TP.HCM đối mặt với khó khăn
Đối với người dân Thành phố Hồ Chí Minh, việc áp dụng triệt để theo Thông tư 53 có thể đẩy nhiều hộ kinh doanh nhỏ và gia đình vào tình thế khó xử. Ví dụ điển hình là anh Nguyễn Phong Phú, cư trú tại Bà Điểm, Hóc Môn, đang sử dụng chiếc Suzuki Van, thường được gọi là "Su cóc" do kích thước nhỏ gọn hơn cả một chiếc sedan. Mỗi sáng, anh chất quần áo may mặc từ cửa hàng lên xe, đưa con tới trường, sau đó chạy thẳng ra chợ để giao hàng. Nếu áp dụng cách tính mới, xe van dưới 950kg và bán tải cũng bị xem là xe tải, anh chỉ còn cách chở hàng bằng xe máy cồng kềnh, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.
Một trường hợp khác là anh Trần Long, hiện đang công tác tại một công ty phân bón. Anh chấp nhận mua xe bán tải với mức thuế phí cao hơn xe tải, chỉ để tận dụng tính lưỡng dụng của chiếc xe: vừa có thể chở con đi học, vừa có thể chở theo vài bao phân mẫu để đi giới thiệu. Nếu xe bán tải của anh không thể vào nội đô, anh chưa nghĩ ra cách nào khác để vừa chăm con, vừa làm tốt công việc của mình.
Hoang mang và hệ quả kinh tế
Cuộc tranh luận bị đẩy lên cao trào khiến rất nhiều người dân đang sở hữu xe bán tải, xe van dưới 950kg tại Thành phố Hồ Chí Minh rơi vào trạng thái hoang mang. Tình trạng ép mua ép bán với giá thấp đã bắt đầu diễn ra, đặc biệt trên mạng xã hội xuất hiện lời kêu gọi tính lại thuế, phí đã đóng, bởi hiện nay, xe bán tải được tính thuế, phí cao hơn so với xe tải, gây ra sự bất công trong cộng đồng.
Phản hồi từ cơ quan chức năng
Trước tình hình này, Phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình thuộc Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã trả lời phóng viên Báo Nhân Dân, khẳng định rằng cho đến thời điểm hiện tại, Thành phố Hồ Chí Minh vẫn không có quy định cấm xe bán tải, xe van dưới 950kg vào nội đô như các thông tin lan truyền trên mạng. Việc di chuyển trong nội đô sẽ vẫn áp dụng theo quy định tại Điều 1 Quy định Ban hành kèm theo Quyết định 23/2018/QĐ-UBND, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Quyết định 23/2019.
Theo đó, Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng khung giờ hạn chế xe tải và xe chở hàng lưu thông vào nội đô nhằm giảm ùn tắc và bảo đảm an toàn giao thông. Quy định nêu rõ các loại phương tiện không bị điều chỉnh bởi quy định này, bao gồm:
- Xe quân sự, xe công an, xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ
- Xe thuộc lực lượng Thanh tra giao thông vận tải đi làm nhiệm vụ
- Xe tang
- Xe bán tải
- Xe tải van có khối lượng chuyên chở cho phép tham gia giao thông dưới 950kg
Mâu thuẫn giữa các văn bản pháp luật
Tuy nhiên, theo Phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình, do Quyết định 23/2019 của Thành phố Hồ Chí Minh được ban hành trước, còn Thông tư 53/2024/TT-BGTVT được ban hành sau, nên người dân khi lái xe sẽ phải tuân thủ hệ thống biển báo trên từng tuyến đường theo Thông tư 53. Cụ thể, đường nào, làn đường nào có biển cấm tải thì không được đi vào, còn đường không cấm thì được lưu thông bình thường để tránh vi phạm. Điều này tạo ra sự mâu thuẫn và cần có hướng dẫn rõ ràng hơn từ các cơ quan chức năng để người dân không bị ảnh hưởng tiêu cực.
