TP.HCM đẩy mạnh xe đạp điện công cộng và xe buýt điện hướng tới giao thông xanh
Từ đầu năm 2024, số lượng xe buýt điện tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tăng đáng kể, góp phần vào mục tiêu giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông, qua đó giảm thiểu tình trạng ùn tắc và ô nhiễm không khí. Đây là một phần của chiến lược xanh hóa hệ thống vận tải công cộng, với việc triển khai mô hình xe đạp điện công cộng mới đây.
Xe đạp điện công cộng: Lựa chọn tiện lợi cho hành trình ngắn
Mô hình xe đạp điện công cộng vừa được đưa vào hoạt động tại Thành phố Hồ Chí Minh, mang đến thêm lựa chọn cho người dân đối với các hành trình ngắn trong nội đô. Đặc biệt, dịch vụ này hỗ trợ kết nối chặng đầu và chặng cuối với các phương tiện giao thông công cộng có sức chở lớn như xe buýt và metro.
Chị Lê Thái Tâm, ngụ tại phường Xuân Hòa, cùng con trai đã trải nghiệm hai chiếc xe đạp điện công cộng tại một trạm trên đường Nguyễn Du, gần nhà thờ Đức Bà, và di chuyển dọc phố đi bộ Nguyễn Huệ vào một chiều cuối tuần. Chị Tâm chia sẻ: "Xe có hình dáng nhỏ gọn, dễ điều khiển, và thao tác thuê xe qua ứng dụng rất đơn giản. Chỉ cần đến trạm, thực hiện vài bước trên điện thoại là có thể mở khóa xe, di chuyển nhẹ nhàng với mức phí hợp lý. Tôi thấy đây là phương tiện phù hợp để đi quãng đường ngắn ngắm cảnh phố hoặc kết hợp với xe buýt, metro."
Từ ngày 15 tháng 3, 50 xe đạp điện đầu tiên đã được đưa vào hoạt động. Sau gần ba tuần triển khai tại khu vực trung tâm, loại hình này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người dân và du khách. Những chiếc xe được thiết kế hiện đại, tích hợp công nghệ quét mã QR, giúp việc di chuyển quãng ngắn trở nên thuận tiện hơn.
Đến cuối tháng 3, Công ty Vận tải số Trí Nam - đơn vị đầu tư và vận hành, đã mở rộng quy mô lên 500 xe, bố trí tại nhiều trạm trên địa bàn thành phố. Sau thời gian dùng thử, dịch vụ sẽ áp dụng mức giá linh hoạt từ 10.000 đồng đến 110.000 đồng cho mỗi lần sử dụng, tùy thuộc vào thời gian và khoảng cách đi lại.
Chuyển đổi xe buýt sang điện: Bước tiến quan trọng
Song song với xe đạp điện, hoạt động vận tải hành khách công cộng cũng được đẩy mạnh chuyển đổi sang phương tiện điện. Hiện nay, mạng lưới xe buýt tại TP.HCM có 181 tuyến với 2.325 phương tiện, trong đó xe buýt điện và CNG chiếm 54,8%. Đặc biệt, chỉ trong hai tháng gần đây, xe buýt điện đã thay thế xe chạy xăng ở nhiều tuyến, thu hút lượng hành khách đông đảo.
Đầu tháng 3, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng (thuộc Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh) đã công bố chuyển đổi toàn bộ 169 xe buýt thuộc 9 tuyến sang sử dụng điện, nâng tổng số tuyến buýt sử dụng năng lượng sạch lên 66 tuyến. Ông Phạm Ngọc Dũng, Giám đốc Trung tâm Quản lý giao thông công cộng, nhận định: "Việc chuyển đổi này nằm trong lộ trình xanh hóa hệ thống vận tải công cộng, hướng tới mục tiêu đến năm 2030, 100% số xe buýt hoạt động trong thành phố sử dụng điện và năng lượng xanh."
Để hỗ trợ quá trình này, thành phố còn đẩy mạnh phát triển hạ tầng năng lượng. Sở Xây dựng đã đề xuất lựa chọn 19 bến, bãi có vị trí thuận lợi để lắp đặt trụ sạc, nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng nhanh của xe điện.
Kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm không khí
Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Kế hoạch này bao gồm nhiều mục tiêu và giải pháp mạnh mẽ nhằm cải thiện môi trường sống đô thị.
Theo đó, thành phố đặt mục tiêu kiểm soát và phòng ngừa ô nhiễm, từng bước nâng cao chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe người dân và hướng tới phát triển bền vững. Các chỉ tiêu cụ thể bao gồm:
- Nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình năm sẽ giảm dần qua từng năm.
- Tỷ lệ ngày có chất lượng không khí ở mức trung bình trở lên duy trì từ 75% đến 80%.
- Đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông được kiểm soát khí thải theo lộ trình.
- Toàn bộ phương tiện vận tải công cộng chuyển sang sử dụng năng lượng sạch, thân thiện với môi trường.
- 95% người dân được tiếp cận thông tin chất lượng không khí qua các nền tảng số.
Thành phố cũng sẽ triển khai "vùng phát thải thấp" (LEZ), hạn chế phương tiện không đạt chuẩn khí thải, đồng thời khuyến khích chuyển đổi sang xe sử dụng năng lượng xanh. Các chính sách ưu đãi đang được nghiên cứu để hỗ trợ người dân thay thế xe máy cũ, phát triển xe đạp công cộng và tăng sức hút của vận tải hành khách công cộng.
Hiện nay, thành phố đang nghiên cứu hoàn thiện các chính sách hỗ trợ tài chính, bao gồm trợ giá, ưu đãi tín dụng và cơ chế chia sẻ rủi ro trong các dự án đầu tư phương tiện xanh. Cùng với hệ thống xe buýt điện, việc vận hành tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên góp phần tăng tỷ trọng vận tải công cộng, giảm áp lực từ phương tiện cá nhân, tạo nền tảng cho mục tiêu giảm phát thải bền vững.
Đối với công tác kiểm soát khí thải, Sở Xây dựng đề nghị các hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và hệ thống bảo hành, bảo dưỡng chủ động rà soát và nâng cấp cơ sở vật chất. Mục tiêu là sẵn sàng tham gia kiểm định khí thải xe mô-tô, xe gắn máy theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới, có hiệu lực từ ngày 30 tháng 6 năm 2026.
Bài và ảnh: VÕ LÊ
