TP.HCM: Miễn phí xe buýt chỉ là bước đầu, cần đồng bộ giải pháp để thay đổi thói quen đi lại
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 9.4, ông Đỗ Diệp Gia Hợp, Phó trưởng phòng Bảo trì khai thác công trình giao thông thuộc Sở Xây dựng TP.HCM, đã công bố chủ trương miễn phí xe buýt trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, ông Hợp nhấn mạnh rằng đây chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ để người dân từ bỏ xe máy và ô tô cá nhân.
Đồng bộ nhiều giải pháp để thay đổi hành vi giao thông
Theo ông Đỗ Diệp Gia Hợp, để người dân thực sự ưu tiên sử dụng xe buýt và các phương tiện công cộng, thành phố cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đi kèm. Nâng cao chất lượng phục vụ là yếu tố then chốt, bao gồm việc đảm bảo xe buýt chạy đúng giờ, phương tiện sạch sẽ, an toàn, cùng đội ngũ lái xe và nhân viên phục vụ văn minh, thân thiện.
Bên cạnh đó, hệ thống xe buýt cần được tổ chức lại theo hướng kết nối thuận tiện với các phương tiện khác như metro, buýt sông và xe đạp công cộng. Điều này giúp người dân di chuyển liên thông, giảm thiểu thời gian chờ đợi và trung chuyển, tạo sự thuận lợi tối đa.
Mục tiêu giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường
Ông Hợp cho biết, chính sách miễn phí xe buýt chỉ là bước ban đầu nhằm chuyển đổi hành vi sử dụng phương tiện của người dân. Mục tiêu cao nhất là giảm ùn tắc giao thông, giảm ô nhiễm môi trường, từ đó giúp người dân làm quen và gắn bó lâu dài với giao thông công cộng.
Chủ trương này không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội trong bối cảnh giá xăng tăng cao, mà còn hướng tới cải thiện môi trường và giao thông đô thị. Đây cũng là tiền đề quan trọng để TP.HCM triển khai đề án kiểm soát khí thải phương tiện trong thời gian tới.
Kết quả khả quan từ các chương trình thí điểm
Từ các chương trình miễn vé đã triển khai thí điểm, Sở Xây dựng TP.HCM ghi nhận sản lượng hành khách đi giao thông công cộng tăng từ 20% đến 34%, tùy theo từng tuyến và thời điểm. Dự báo khi áp dụng miễn vé trên diện rộng, nhiều người dân sẽ chuyển dịch từ xe máy, ô tô cá nhân sang xe buýt, đặc biệt là các chuyến đi ngắn và trung bình.
Điều này sẽ góp phần giảm số lượt xe cá nhân lưu thông mỗi ngày trên địa bàn, từ đó cải thiện tình trạng ùn tắc. TP.HCM hiện có 1.367/2.432 xe buýt sử dụng năng lượng sạch như điện và CNG, việc tăng thị phần xe buýt sẽ giúp giảm đáng kể phát thải khí CO2, NOx và bụi mịn.
Lộ trình và các biện pháp hỗ trợ
Sau khi chính sách được triển khai, Sở Xây dựng sẽ tiến hành quản lý, thống kê lượng hành khách trên từng tuyến để tối ưu hóa và điều chỉnh luồng tuyến cho phù hợp với nhu cầu thực tế. Thành phố cũng sẽ mở thêm các mô hình xe buýt mới, bổ sung điểm dừng và nhà chờ tại các khu vực đông đúc như khu dân cư, khu công nghiệp và trường học.
Về lộ trình, UBND TP.HCM đã có tờ trình gửi HĐND thành phố về việc xây dựng nghị quyết theo thủ tục rút gọn. Hiện dự thảo nghị quyết đang được lấy ý kiến từ các sở, ngành và địa phương. Dự kiến, chính sách miễn phí xe buýt trên toàn địa bàn TP.HCM sẽ được trình HĐND thành phố xem xét trong tháng 4 này.
Ông Hợp kết luận: "Hiệu quả môi trường của chính sách không chỉ đo bằng con số tuyệt đối trong thời gian ngắn hạn, mà quan trọng hơn là tạo ra sự thay đổi bền vững về thói quen đi lại, từ đó giảm phát thải lâu dài cho thành phố."
