TP.HCM Sẽ Miễn Phí Vé Xe Buýt Cho Người Dân: Kế Hoạch Chi Tiết Và Tác Động
Thành phố Hồ Chí Minh đang chuẩn bị triển khai chính sách miễn phí vé xe buýt cho người dân trên địa bàn, một bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy giao thông công cộng và giải quyết các vấn đề đô thị. Phương án này sẽ được Sở Xây dựng trình Hội đồng Nhân dân Thành phố thông qua tại kỳ họp thứ 2, dự kiến tổ chức vào ngày 20/4/2026.
Phạm Vi Áp Dụng Và Thời Gian Thực Hiện
Theo ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, chính sách miễn phí vé sẽ áp dụng cho khoảng 135 tuyến xe buýt nội thành. Các tuyến liên tỉnh chưa được xem xét do có cơ chế tài chính và phương thức vận hành khác biệt. Nếu được Hội đồng Nhân dân thông qua, chính sách có thể được triển khai sau khoảng 10 ngày, mang lại lợi ích trực tiếp cho hàng triệu người dân.
Hiện tại, mỗi năm ngân sách thành phố chi khoảng 1.500 tỷ đồng để trợ giá xe buýt. Việc miễn phí hoàn toàn sẽ làm tăng đáng kể chi phí, do đó các cơ quan chức năng đang tính toán tổng thể để đảm bảo tuân thủ quy định pháp lý và sử dụng ngân sách hiệu quả. Một yêu cầu quan trọng là vẫn phải theo dõi, thống kê chính xác lượng hành khách sử dụng xe buýt thông qua ứng dụng công nghệ giám sát và dữ liệu điện tử.
Tác Động Đến Lượng Hành Khách Và Khả Năng Đáp Ứng
Lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM ước tính rằng nếu thực hiện miễn vé, lượng hành khách có thể tăng khoảng 30% so với năm 2025. Thành phố tự tin có thể đáp ứng nhu cầu này vì nhiều tuyến buýt hiện chỉ khai thác dưới 50% công suất, vẫn còn dư địa đáng kể. Trong trường hợp lượng khách tăng đột biến, thành phố sẽ điều chỉnh quy mô đoàn xe và tần suất hoạt động, đặc biệt trên các tuyến kết nối trường học, khu công nghiệp và khu dân cư đông đúc.
Về số lượng phương tiện, toàn TP.HCM hiện có hơn 2.100 xe buýt, trong đó 1.301 xe buýt điện chiếm khoảng 62% tổng số. Thành phố đã đưa vào khai thác 66/189 tuyến xe buýt sử dụng năng lượng sạch, với nhiều tuyến được trang bị máy lạnh, camera, wifi, sàn thấp và thuận tiện cho người khuyết tật, nâng cao chất lượng dịch vụ.
Mục Tiêu Lớn: Giảm Kẹt Xe Và Ô Nhiễm Môi Trường
Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM lần thứ 5, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết ngân sách thành phố dự kiến chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm để thực hiện miễn phí xe buýt. Đây là khoản đầu tư cần thiết nhằm hướng tới các mục tiêu dài hạn như giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống.
Theo ông Quang, thành phố quyết định chi rộng rãi cho gói này vì mục tiêu lớn mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã giao là giải quyết tình trạng kẹt xe và ngập nước. "Miễn phí xe buýt để khuyến khích người dân giảm xe cá nhân, đi xe buýt nhiều hơn. Nhiều người đi xe buýt cũng là người nghèo, nên việc miễn phí cũng là cách Thành phố chia sẻ bớt chi phí đi lại cho họ", Bí thư Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Hiện tại, TP.HCM đang quản lý gần 12,98 triệu phương tiện, bao gồm hơn 1,48 triệu ôtô và gần 11,5 triệu xe máy. Lượng phương tiện khổng lồ này gây áp lực lớn lên môi trường đô thị, với giao thông đường bộ là nguồn phát thải chính, đóng góp tới 88% lượng NOx và 99% CO. Do đó, việc chuyển đổi sang giao thông công cộng không chỉ giảm ùn tắc mà còn góp phần kiểm soát phát thải, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Phản Ứng Của Người Dân Và Những Thách Thức
Thông tin miễn phí xe buýt nhận được sự đồng tình rộng rãi từ người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên, công nhân và người lao động. Nhiều người bày tỏ vui mừng và kỳ vọng xe buýt sẽ trở thành lựa chọn phổ biến hơn trong đời sống hàng ngày. Anh Đặng Văn Sỹ ở phường Thủ Đức chia sẻ: "Chắc chắn nhiều người sẽ thay đổi, sẽ đi xe buýt nhiều hơn. Điều cần nhất vẫn là xe buýt phải đúng giờ, ít phải đổi tuyến, có trạm gần khu dân cư, trường học và nơi làm việc".
Tuy nhiên, vẫn còn những bất cập khiến người dân chưa mặn mà với xe buýt, như thời gian chờ lâu, xe đông vào giờ cao điểm, thiếu chỗ gửi xe cá nhân tại các điểm trung chuyển, và việc kết nối giữa xe buýt với metro, xe đạp công cộng còn hạn chế. Một số tuyến chạy chưa đúng giờ và tần suất thưa cũng là rào cản cần được khắc phục.
Hiện tại, vé xe buýt ở TP.HCM dao động từ 5.000 đến 7.000 đồng/lượt tùy cự ly, với mức ưu đãi cho học sinh, sinh viên là 3.000 đồng/lượt. Chính sách miễn phí sẽ xóa bỏ các mức phí này, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân. Thành phố cũng đã miễn phí xe buýt cho các nhóm đối tượng như người trên 60 tuổi, người khuyết tật và trẻ em, cho thấy sự mở rộng hợp lý của chính sách mới.
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, cho rằng để đạt mục tiêu thay đổi thói quen đi lại, thành phố cần những giải pháp đủ mạnh, bao gồm cả việc khuyến khích cán bộ sử dụng xe buýt. Bước đi này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế - xã hội mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một đô thị văn minh, bền vững trong tương lai.
