TP.HCM phát lệnh hỏa tốc loạt dự án metro kết nối sân bay Long Thành
UBND Thành phố Hồ Chí Minh vừa ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành và đơn vị liên quan khẩn trương đẩy nhanh tiến độ triển khai hàng loạt dự án kết nối với sân bay Long Thành, trong đó trọng tâm là các tuyến đường sắt đô thị. Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu các đơn vị hoàn tất ngay các thủ tục còn chậm trên tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm), bao gồm:
- Thành lập hội đồng thẩm định và tổ thẩm định lựa chọn nhà thầu.
- Lựa chọn tư vấn thẩm tra báo cáo nghiên cứu khả thi.
- Xác định phương án tuyến và quỹ đất thanh toán hợp đồng BT.
Thành phố đã giao Công ty CP Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh (thành viên Tập đoàn Trường Hải) tổ chức lập báo cáo nghiên cứu khả thi theo hình thức đối tác công tư (PPP) với hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT). Các sở, ngành được giao nhiệm vụ đẩy nhanh thủ tục để khởi công dự án vào tháng 4 và hoàn thành trước năm 2030. Đặc biệt, TP nhấn mạnh nếu tiếp tục chậm trễ, người đứng đầu các đơn vị sẽ phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chủ tịch UBND TP.
Áp lực thời gian từ siêu sân bay Long Thành
Hạn chót cho các tuyến metro được đặt ra rất gắt gao bởi chỉ còn 3 tháng nữa, cửa ngõ hàng không lớn nhất cả nước sẽ chính thức đón khách thương mại. Nếu không nhanh chóng hoàn thiện hệ thống metro kết nối, mạng lưới đường bộ hiện hữu từ TP.HCM tới Long Thành được dự báo sẽ sớm quá tải, không thể đảm bảo hiệu quả khai thác cho siêu sân bay này.
Sau khi hoàn thành trục kết nối Bến Thành - Thủ Thiêm - Long Thành, hành khách có thể di chuyển từ ga Thủ Thiêm đến thẳng ga sân bay Long Thành trên tổng chiều dài khoảng 40 km, với thời gian chỉ khoảng 45 - 50 phút. Người dân từ khu vực Quận 1 cũng có thể sử dụng tuyến metro số 2 chuyển tiếp từ Bến Thành sang trung chuyển Thủ Thiêm rồi chuyển tàu để tới ga Long Thành.
TP.HCM đặt mục tiêu khởi công trục kết nối chiến lược này trước ngày 30/6, tạo ra hành lang vận tải hiện đại giúp người dân di chuyển từ trung tâm thành phố đến sảnh nhà ga Long Thành chỉ trong chưa đầy 40 phút, thay vì phải chịu cảnh ùn tắc hàng giờ trên các tuyến cao tốc quá tải.
Đồng bộ các dự án metro then chốt
Cùng trong cụm dự án kết nối từ TP.HCM tới sân bay Long Thành, Chính phủ đã có văn bản yêu cầu triển khai tuyến đường sắt đô thị kéo dài từ metro Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính mới của Đồng Nai và sân bay quốc tế Long Thành theo lệnh khẩn cấp. Đây được xem là cơ hội lớn để khoảng 40 km metro này có thể về đích đúng hẹn.
Như vậy, nếu tất cả cùng thực hiện đồng loạt với tinh thần hỏa tốc, sớm nhất tới năm 2029, người dân TP.HCM có thể đi metro tới sân bay Long Thành một cách thuận tiện.
Kết nối chiến lược với Cần Giờ
Phía đông nam, khu vực Cần Giờ cũng đang trong tình hình cấp thiết không kém. Dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ (Vinhomes Green Paradise) hiện đã đạt tốc độ triển khai ấn tượng với công tác san lấp giai đoạn 1 hoàn thành tới 80%. Tuy nhiên, tốc độ lấn biển càng nhanh thì nỗi lo về giao thông lại càng lớn. Nếu không có tuyến metro Bến Thành - Cần Giờ để rút ngắn khoảng cách từ trung tâm về "ốc đảo xanh" xuống còn 20 phút, thì dù siêu đô thị 10 tỉ USD có hoành tráng đến đâu cũng khó lòng thu hút được dòng khách du lịch và cư dân như kỳ vọng.
Do đó, UBND TP.HCM đã chốt mốc thời gian bàn giao mặt bằng cho tuyến đường sắt này phải hoàn tất trước quý 4, đồng thời yêu cầu các sở chuyên môn dứt điểm việc di dời hạ tầng kỹ thuật để đảm bảo đưa dự án vào vận hành đúng năm 2028. Đây được xem là chìa khóa sống còn để khai mở tiềm năng của Cần Giờ, biến nơi đây thành đô thị biển xanh bền vững.
Cuộc cách mạng giao thông đô thị
Không chỉ các dự án kết nối vành đai ngoài, giao thông khu vực nội đô cũng đang nóng lòng chờ hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị. Trước tình hình giá xăng dầu biến động mạnh, lượng hành khách sử dụng metro số 1 đã tăng vọt lên mức 340.000 lượt mỗi ngày. Người dân TP.HCM đang thực sự "khát" giao thông công cộng để né chi phí đắt đỏ của xe cá nhân và sự ngột ngạt của khói bụi.
Mới đây, Chủ tịch UBND TP.HCM đã giao Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành - Tham Lương) đảm bảo hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2030. Trên công trường dự án, không khí thi công đang diễn ra vô cùng khẩn trương với sự huy động tối đa nhân lực, máy móc và thiết bị.
Theo tính toán của MAUR, giai đoạn đầu khai thác, tuyến số 2 có thể chuyên chở 140.000 lượt hành khách/ngày, gấp gần 3 lần lượng khách đang sử dụng tuyến số 1 hiện nay. Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, tổng mạng lưới metro của TP.HCM được quy hoạch gần 1.000 km, chạy xuyên tâm, nội thị và kết nối tới các cảng biển, khu công nghiệp.
Chiến lược phát triển đô thị bền vững
Ông Nguyễn Quốc Hiển, Phó trưởng ban MAUR, nhấn mạnh: "Từ 6 năm trước, tôi đã nhấn mạnh lời giải duy nhất cho giao thông TP.HCM là metro, bây giờ vẫn đúng như vậy và sẽ vẫn đúng thế. Đường sắt đô thị chính là 'phép màu' vẽ những nét bứt phá cho bức tranh giao thông công cộng." Ông cũng chỉ ra rằng ở tất cả các thành phố giàu có và thịnh vượng trên thế giới, người dân chủ yếu đi lại bằng giao thông công cộng, và Việt Nam đang bước vào thập niên của đường sắt.
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường khẳng định thành phố đang ở thời điểm bản lề của quá trình phát triển, với mục tiêu trở thành siêu đô thị tầm khu vực. Trong đó, mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) gắn với mạng lưới metro sẽ là chiến lược chủ chốt để xây dựng một siêu đô thị kết nối, thông minh và bền vững.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, chuyên gia quy hoạch đô thị, phân tích: "TOD đòi hỏi giao thông - đất đai - quy hoạch - xây dựng - thương mại - dịch vụ phải được thiết kế từ cùng một bản vẽ ngay từ đầu. Khi các tuyến metro liên vùng được quy hoạch theo TOD, mỗi nhà ga sẽ trở thành một cực phát triển mới, góp phần giãn dân và giảm áp lực cho nội đô."
Tăng tốc metro nối sân bay Tân Sơn Nhất - Long Thành
Theo thông tin từ Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM, tuyến metro số 6 giai đoạn 1 (sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) đang trong quá trình lập dự án đầu tư. Dự án có tổng chiều dài 22 km, dự kiến đi qua các trục đường chính và sẽ kết nối với metro số 2 tại ga Bà Quẹo và tuyến Thủ Thiêm - Long Thành tại ga Phú Hữu, tạo thành hành lang vận tải liên kết 2 sân bay lớn của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tuyến metro số 6 giai đoạn 1 dự kiến đi ngầm hoàn toàn và được ưu tiên khởi công ngay trong năm nay.
