TP.HCM Đối Mặt Nhu Cầu Nhân Lực Khổng Lồ Cho Hệ Thống Metro
Theo dự báo từ Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, đến năm 2045, riêng lực lượng vận hành và khai thác đường sắt đô thị (metro) sẽ cần khoảng 17 nghìn người, trong khi lực lượng xây dựng cần hơn 20 nghìn người. Con số này phản ánh quy mô đầu tư lớn vào 6 tuyến metro với tổng chiều dài 187km trong giai đoạn 2025-2030, tiếp theo là 8 tuyến nữa từ 2030-2035 để hoàn thiện mạng lưới.
Đề Án Đào Tạo Nhân Lực: Bước Khởi Đầu Quan Trọng
Ông Trần Võ Anh Minh, Phó Trưởng Phòng Quản lý đường sắt đô thị tại Sở Xây dựng, cho biết: "Tháng 11/2025, Ủy ban nhân dân Thành phố đã ban hành Đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phục vụ phát triển metro giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến 2050." Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đây mới chỉ là bước đầu, vì đề án hiện tập trung chủ yếu vào khu vực công. Để phát triển hệ sinh thái metro hoàn chỉnh, cần mở rộng đào tạo sang khu vực doanh nghiệp, đơn vị vận hành, kỹ sư kỹ thuật và các lĩnh vực liên quan.
Thách Thức Về Chuyên Môn Và Giải Pháp Đào Tạo
Ông Minh chỉ ra hạn chế hiện nay: nhân sự trực tiếp tham gia thường không có chuyên ngành đúng với đường sắt đô thị, mà chủ yếu là các ngành gần như cơ khí, đường sắt truyền thống, hoặc ô-tô. Do đó, thành phố cần tính toán đầu tư và đào tạo nguồn nhân lực theo từng giai đoạn. Trước mắt, các cơ sở đào tạo nên tập trung vào bổ sung và chuyển đổi những ngành "gần" để đáp ứng nhu cầu cấp thiết.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giao thông-Vận tải tại Trường đại học Việt Đức, nhận định: "Thành phố dự kiến triển khai 400-500km metro trong giai đoạn 2035-2040, đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao cho mọi khâu từ quy hoạch đến vận hành." Ông ước tính cần 20.000-30.000 kỹ sư có khả năng phân tích hệ thống, tiếp cận công nghệ mới và giải quyết vấn đề kỹ thuật phức tạp.
Giải Pháp Ngắn Hạn Và Dài Hạn Được Đề Xuất
Trong ngắn hạn, thành phố có thể triển khai các chương trình đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ các sở, ngành, theo đề án đã ban hành. Các khóa học này có thể bao gồm:
- Quy hoạch và dự báo giao thông
- Thiết kế hạ tầng và quản lý vận hành
- Cơ chế chính sách và khai thác hiệu quả
Những nỗ lực này nhằm đảm bảo Thành phố Hồ Chí Minh có đủ nhân lực để vận hành mạng lưới metro rộng lớn, góp phần phát triển đô thị bền vững và giảm ùn tắc giao thông trong tương lai.
