Thâm Quyến: Thành phố đầu tiên trên thế giới với 100% taxi điện và những bước tiến vượt bậc
Thâm Quyến, một trong những đô thị phát triển nhanh nhất Trung Quốc, đã đạt được một cột mốc lịch sử khi trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới có đội xe dịch vụ công cộng 100% xanh hóa. Sự chuyển mình này không chỉ cảm nhận được bằng thị giác mà còn bằng thính giác, với những âm thanh từng bị lấn át bởi tiếng ồn giao thông giờ đây tràn ngập không gian, từ tiếng trò chuyện của người đi bộ đến tiếng chim hót, mang lại cảm giác thanh thản hiếm có.
Hành trình chuyển đổi đột phá
Năm 2017, Thâm Quyến đã trở thành thành phố lớn đầu tiên vận hành toàn bộ đội xe buýt điện, chuyển đổi tất cả 16.000 xe buýt sang xe điện. Cột mốc này đạt được nhờ sự kết hợp giữa trợ cấp mạnh mẽ của chính phủ, đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng sạc điện và cam kết cắt giảm lượng khí thải carbon. Hơn 1.800 trạm sạc đã được lắp đặt trên khắp thành phố, với BYD, có trụ sở tại Thâm Quyến, được chọn làm nhà cung cấp chính.
Năm 2018, thành phố tiếp tục chuyển đổi toàn bộ đội xe 22.000 taxi sang xe điện, củng cố vị thế là thành phố lớn nhất thế giới có dịch vụ taxi hoàn toàn bằng điện. Theo ủy ban giao thông địa phương, quá trình chuyển đổi đã cắt giảm lượng khí thải carbon dioxide hàng năm xuống 440.000 tấn, tiết kiệm được 160 triệu lít nhiên liệu và giảm lượng nước thải dầu mỡ xuống 217.900 lít.
Thách thức ban đầu và giải pháp sáng tạo
Trong thời gian đầu, Thâm Quyến đối mặt với không ít khó khăn. Các tài xế taxi lo lắng về phạm vi hoạt động của xe điện, với nỗi sợ hết pin giữa chừng, đặc biệt trên các chuyến đi đường dài. Việc sạc đầy pin mất 1,5-2 giờ, so với chỉ vài phút để đổ xăng, làm giảm số chuyến xe có thể thực hiện trong một ca làm việc. Sự phân bổ trạm sạc không đều, tập trung ở vùng ven do thiếu quỹ đất trong trung tâm, buộc tài xế phải chạy xe không khách để sạc, gây áp lực lên hệ thống điện.
Giá xe taxi điện cao hơn nhiều so với xe xăng truyền thống cũng là một thách thức tài chính cho các doanh nghiệp vận tải. Tuy nhiên, thành phố đã giải quyết những vấn đề này một cách triệt để. Hơn 1.000 trạm sạc siêu nhanh được xây dựng, với công nghệ mới cho phép sạc đầy hoặc đạt 400 km phạm vi chạy chỉ trong 5 phút, tương đương thời gian đổ xăng.
Các nghiên cứu và ứng dụng quản lý khuyến khích tài xế sạc vào giờ thấp điểm hoặc kết hợp trong thời gian nghỉ ngơi, giúp giảm tới 90% tổn thất doanh thu. Dòng xe mới có phạm vi hoạt động thực tế trên 300-400 km, giảm số lần sạc trong ca làm việc, và mô hình đổi pin được triển khai để loại bỏ thời gian chờ đợi.
Những thách thức mới và tầm nhìn tương lai
Thâm Quyến vẫn đối mặt với các thách thức khác, như làn sóng pin hết hạn sử dụng. Ước tính đến năm 2025, khoảng 7.431 tấn pin xe điện cần được xử lý, một phần của sự gia tăng mạnh mẽ trên toàn quốc. Tuy nhiên, thành phố đã chứng minh rằng việc điện hóa 100% giao thông công cộng là khả thi với chính sách quyết liệt, hệ sinh thái công nghiệp và hạ tầng đi trước.
Hiện nay, Thâm Quyến đang hướng tới các mục tiêu cao hơn như xây dựng thành phố siêu sạc. Tính đến đầu 2025, thành phố đã thiết lập hơn 1.000 trạm sạc siêu nhanh và tổng cộng hơn 410.000 trụ sạc, vượt qua số trạm xăng và trụ bơm nhiên liệu. Thành phố cũng thí điểm các đội robotaxi với công ty Pony.ai, với số đơn đặt hàng đã thanh toán vượt quá tổng số của cả năm 2025.
Ngoài ra, Thâm Quyến muốn sử dụng thành công của taxi điện mặt đất làm bàn đạp để phát triển taxi bay điện (eVTOL), với mục tiêu biến việc di chuyển trên không thành dịch vụ taxi phổ thông, giảm tải áp lực cho hạ tầng mặt đất. Khu công nghiệp Thâm Quyến Yantian eVTOL khánh thành vào ngày 30/5/2025 đánh dấu sự ra đời của khu công nghiệp chuyên nghiệp đầu tiên tại Trung Quốc tập trung vào lĩnh vực này.
