Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo chuyển đổi mô hình từ 'làm thuê' sang 'làm chủ' trong các dự án đường sắt
Tại Phiên họp thứ 7 Ban chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đưa ra kết luận quan trọng, nhấn mạnh sự cần thiết phải tự lực, tự cường và chủ động tiếp nhận chuyển giao công nghệ. Theo đó, Việt Nam cần chuyển trạng thái từ việc 'làm thuê' cho các nhà thầu nước ngoài sang 'làm chủ' và chỉ thuê chuyên gia, nhà thầu nước ngoài khi cần thiết để triển khai hiệu quả các dự án đường sắt.
Hoàn thiện tiêu chuẩn và quy hoạch dài hạn
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đồng bộ, thống nhất và liên thông trên phạm vi toàn quốc cho lĩnh vực đường sắt và đường sắt đô thị. Đồng thời, cần nội địa hóa tối đa để các doanh nghiệp, tổ chức trong nước tham gia tích cực vào các công việc liên quan. Quy hoạch đường sắt phải được tiếp tục hoàn thiện theo không gian phát triển mới của đất nước, với tầm nhìn dài hạn 100 năm và hướng tới phát triển tàu điện ngầm 'tiến sâu vào lòng đất'.
Đảm bảo minh bạch và hiệu quả trong đầu tư
Việc lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu phải tuân thủ đúng quy định pháp luật, đảm bảo hiệu quả và ngăn chặn các hiện tượng tham nhũng, tiêu cực, lãng phí tài sản. Các cơ quan chủ quản và chủ đầu tư cần sử dụng các công cụ kiểm tra, kiểm toán trước, trong và sau khi triển khai dự án để chủ động phòng ngừa khuyết điểm và sai phạm.
Phát triển công nghiệp đường sắt độc lập tự chủ
Thủ tướng giao nhiệm vụ cho Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam chủ động tiếp nhận công nghệ, chuẩn bị nguồn lực tài chính và con người để xây dựng và phát triển công nghiệp đường sắt độc lập tự chủ, hướng tới hình thành Tập đoàn Công nghiệp đường sắt. Các tập đoàn như Công nghiệp – Viễn thông Quân đội và Bưu chính Viễn thông Việt Nam được yêu cầu nghiên cứu, xây dựng và chuyển giao công nghệ hệ thống thông tin, tín hiệu điều khiển để tham gia triển khai các tuyến đường sắt và làm việc với Hà Nội, TP.HCM về đường sắt đô thị.
Tiến độ cụ thể cho các dự án trọng điểm
Đối với Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Bộ Xây dựng phải hoàn thành hồ sơ mời thầu tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi vào tháng 3/2026 và tổ chức lựa chọn tư vấn trong quý II/2026, đảm bảo chọn được đối tác có kinh nghiệm và năng lực. Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cần hoàn thành Báo cáo Nghiên cứu kỹ thuật đầu kỳ trong tháng 3/2026, đồng thời thúc đẩy đàm phán với Trung Quốc về xây dựng cầu đường sắt qua biên giới.
Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ tính toán bố trí nguồn vốn từ tiết kiệm chi 5% đầu tư công và tăng thu năm 2025 để đảm bảo vốn thực hiện trong năm 2026. Các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, như tuyến Nhổn - ga Hà Nội và tuyến Bến Thành - Tham Lương, phải đảm bảo tiến độ, chất lượng, an toàn lao động và vệ sinh môi trường, với việc kiểm tra thường xuyên để phòng ngừa tiêu cực.
UBND TP.HCM cần chủ động phối hợp với các bộ, ngành để giải quyết dứt điểm các vấn đề liên quan đến nhà thầu trên tuyến đường sắt số 1 đoạn Bến Thành - Suối Tiên, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền khi cần thiết.
