Tủ đổi pin - 'trận địa' mới của các hãng xe máy điện tại Việt Nam
Thị trường xe máy điện Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, duy trì vị thế thứ ba toàn cầu khi năm 2025 khép lại. Giữa đà tăng trưởng ấn tượng, các hãng xe không chỉ cạnh tranh về sản phẩm mà còn tập trung vào một "trận địa" mới: địa điểm đặt tủ đổi pin công cộng trên vỉa hè.
Mở rộng mạng lưới sạc và đổi pin
Cuối tháng 1, Sở Xây dựng TP.HCM thông báo đã cấp phép 91 vị trí tủ đổi pin trên vỉa hè và công bố 101 vị trí đủ điều kiện để lắp đặt, với kế hoạch tiếp tục rà soát thêm. Theo dự báo từ Đề án kiểm soát khí thải, đến năm 2030, TP.HCM sẽ có khoảng 1,2 triệu xe máy điện và cần phát triển hơn 25.000 trụ sạc hoặc tủ đổi pin công cộng.
Các vị trí lắp đặt phải đảm bảo không gây cản trở giao thông, như tránh khu vực giao lộ, lối ra vào, vạch đi bộ, và phải duy trì phần vỉa hè còn lại tối thiểu 1,5 mét cho người đi bộ. Tủ đổi pin cũng cần có tính cơ động cao để dễ dàng di dời khi cần thiết.
Các hãng xe năng nổ trong cuộc đua
VinFast đang dẫn đầu với việc hoàn tất lắp đặt 4.500 trạm đổi pin đầu tiên và dự kiến đạt 45.000 tủ trên toàn quốc ngay trong quý I. Hãng này còn chủ động hợp tác với Thế Giới Di Động để bố trí tủ đổi pin tại các cửa hàng của đối tác, tận dụng mạng lưới rộng lớn.
Selex Motors, một trong những hãng tiên phong, hiện có 118 trạm đổi pin trên toàn quốc, tập trung chủ yếu ở Hà Nội, TP.HCM và Huế. Petrolimex cũng bắt đầu triển khai lắp đặt tủ đổi pin dùng chung, do Selex Motors phát triển, tại một số trạm xăng nhất định.
Honda, với thương hiệu mạnh trong mảng xe hai bánh, đã ra mắt xe máy điện hoán đổi pin và dự kiến vận hành trạm đổi pin Honda e:Swap Battery Station tại các đại lý HEAD từ tháng 4. Yadea, thương hiệu xe máy điện Trung Quốc, cũng hé lộ kế hoạch xây dựng mạng lưới tủ đổi pin thông qua mẫu xe Osta với pin có thể tháo rời.
"Trận địa" cạnh tranh khốc liệt
Với chỉ 101 vị trí đủ điều kiện được công bố so với nhu cầu hàng chục nghìn tủ trong tương lai, "tỷ lệ chọi" rất cao, tạo nên một "trận địa" mà không hãng xe nào muốn nhường bước. Khảo sát thực tế cho thấy không phải tất cả địa điểm được cấp phép đều đã có tủ đổi pin, chẳng hạn như vị trí tại 236 đường Ba Tháng Hai (TP.HCM) vẫn còn trống.
Cuộc cạnh tranh này không chỉ về số lượng mà còn về chiến lược. VinFast đang nỗ lực mở rộng danh mục xe máy điện đổi pin và áp dụng chương trình đổi pin miễn phí 20 lần/tháng cho khách hàng đến hết tháng 6/2028. Honda, dù là "tân binh" trong thị trường xe máy điện, có lợi thế về sự tin tưởng từ người dùng nhờ thương hiệu lâu năm.
Lợi ích cho người dùng
Selex Motors hiện đang vận hành ổn định mô hình xe máy điện hoán đổi pin, với thời gian hoán đổi pin chỉ chưa đến một phút. VinFast và Honda được dự đoán sẽ là những đối thủ trực tiếp trong mảng này, trong khi Yadea và các thương hiệu khác vẫn cần thời gian để chứng minh hiệu quả.
Nếu các hãng có thể hợp tác hình thành liên minh hoán đổi pin và chuẩn hóa pin sử dụng, người dùng sẽ là bên hưởng lợi lớn nhất. Tính năng hoán đổi pin đang giúp xe máy điện rút ngắn khoảng cách tiện lợi so với xe máy chạy xăng, biến pin từ nhược điểm thành "quân bài" chiến lược quan trọng.
Nhìn chung, cuộc đua tủ đổi pin không chỉ phản ánh sự phát triển của thị trường xe máy điện Việt Nam mà còn mang lại tiện ích thiết thực cho người tiêu dùng trong tương lai gần.
