Sân Bay Long Thành 16 Tỷ USD: Hành Trình Xây Dựng Và So Sánh Với Các Trung Tâm Hàng Không Hàng Đầu Châu Á
Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, với tổng vốn đầu tư hơn 16 tỷ USD, đã được Quốc hội thông qua chủ trương từ năm 2015. Sân bay này được quy hoạch trên diện tích gần 5.000 ha tại tỉnh Đồng Nai, chia thành ba giai đoạn phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không trong tương lai.
Lộ Trình Phát Triển Ba Giai Đoạn Của Long Thành
Giai đoạn đầu tiên, từ năm 2021 đến 2026, tập trung xây dựng trên diện tích 1.810 ha. Hạng mục này bao gồm một đường băng và một nhà ga hành khách, với công suất dự kiến đạt 25 triệu khách mỗi năm. Tổng vốn đầu tư cho giai đoạn này là hơn 109.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 4,6 tỷ USD. Theo kế hoạch, sân bay sẽ đón chuyến bay thương mại đầu tiên vào cuối năm 2025 và chính thức đi vào vận hành từ tháng 6 năm nay.
Giai đoạn hai, dự kiến từ 2030 đến 2035, sẽ mở rộng với việc xây dựng thêm một đường băng song song và nhà ga hành khách thứ hai. Điều này giúp nâng công suất lên 50 triệu khách mỗi năm. Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) được giao nhiệm vụ làm chủ đầu tư cho giai đoạn này.
Giai đoạn ba, kéo dài từ năm 2035 đến 2045, nhằm hoàn thiện các hạng mục còn lại để đạt công suất tối đa 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Khi hoàn thành, sân bay Long Thành sẽ sở hữu bốn đường băng và bốn nhà ga hành khách, trở thành một trong những trung tâm hàng không lớn nhất khu vực.
Định Hướng Khai Thác Song Song Với Tân Sơn Nhất
Theo định hướng của Bộ Xây dựng, Long Thành sẽ hoạt động song song với sân bay Tân Sơn Nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh theo mô hình "cặp cảng quốc tế". Dự kiến, Long Thành sẽ đảm nhận khoảng 80% các chuyến bay quốc tế và 10% chuyến bay nội địa, trong khi Tân Sơn Nhất chủ yếu tập trung vào các đường bay ngắn trong khu vực. Cách phân vai này sẽ được đánh giá và điều chỉnh sau năm năm khai thác thực tế để phù hợp với nhu cầu thị trường và năng lực hạ tầng.
So Sánh Với Các Sân Bay Lớn Trong Khu Vực Châu Á
Khi đặt Long Thành bên cạnh các trung tâm hàng không hàng đầu châu Á, con số 16 tỷ USD không phải là ngoại lệ trong cuộc đua xây dựng hạ tầng hàng không.
Changi Của Singapore: Hình Mẫu Về Chiến Lược Mở Rộng Từng Giai Đoạn
Sân bay Changi được quyết định xây dựng từ năm 1975 để thay thế sân bay Paya Lebar đã quá tải. Thay vì xây dựng ồ ạt, Singapore lựa chọn cách mở rộng theo từng giai đoạn, bám sát tăng trưởng thị trường. Từ nhà ga T1 đi vào hoạt động năm 1981, đến các nhà ga T2, T3, T4 và tổ hợp Jewel, Changi liên tục được tái đầu tư. Năm 2025, sân bay này phục vụ gần 70 triệu lượt khách, kết nối hơn 170 thành phố toàn cầu. Dự án Changi East với nhà ga T5 đang triển khai được xem là giai đoạn mở rộng lớn nhất, với công suất thiết kế khoảng 50 triệu khách mỗi năm. Tổng giá trị đầu tư ước tính từ 15 đến 20 tỷ USD.
Suvarnabhumi Của Thái Lan: Cửa Ngõ Hàng Không Đông Nam Á
Sân bay Suvarnabhumi tại Bangkok, khai trương năm 2006 với chi phí ban đầu khoảng 5 tỷ USD, đã liên tục được rót thêm hàng tỷ USD để mở rộng. Các dự án như gói mở rộng trị giá 4,6 tỷ USD và nhà ga vệ tinh SAT-1 tiêu tốn 1,1 tỷ USD đã nâng công suất lên khoảng 60-65 triệu khách mỗi năm. Mục tiêu dài hạn là đạt 150 triệu khách vào năm 2033, với tổng đầu tư ước tính vượt 10-11 tỷ USD.
Kuala Lumpur Của Malaysia: Hướng Tới Mục Tiêu 100 Triệu Khách
Sân bay quốc tế Kuala Lumpur được quy hoạch từ đầu những năm 1990, với giai đoạn đầu từ 1993-1998 tiêu tốn khoảng 3,5 tỷ USD. Sân bay này đã mở rộng dần, hướng tới công suất 100 triệu khách mỗi năm với bốn đường băng và hai tổ hợp nhà ga. Tổng đầu tư cho mô hình "thành phố sân bay" bao gồm các dịch vụ xung quanh đã lên đến hơn 4,8 tỷ USD.
Incheon Của Hàn Quốc: Bài Học Về Quy Hoạch Dài Hạn
Sân bay Incheon, với phần lớn diện tích được lấn biển, đã giảm áp lực giải phóng mặt bằng. Dự án triển khai qua nhiều giai đoạn từ năm 1992, với tổng vốn đầu tư ước tính 15-17 tỷ USD. Sau giai đoạn bốn, sân bay có bốn đường băng, hai nhà ga lớn và công suất khoảng 106 triệu khách mỗi năm, phục vụ kỷ lục hơn 74 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2025.
Đại Hưng Bắc Kinh Của Trung Quốc: Siêu Dự Án Với Tốc Độ Thần Tốc
Sân bay Đại Hưng Bắc Kinh, được khởi công cuối năm 2014 và khai trương tháng 9/2019, hoàn thành trong chưa đầy năm năm. Riêng phần xây sân bay tiêu tốn khoảng 11,5 tỷ USD, nhưng nếu tính cả hệ thống hạ tầng kết nối, tổng đầu tư lên tới gần 60 tỷ USD. Sân bay này được quy hoạch với bảy đường băng và công suất dài hạn hơn 100 triệu khách mỗi năm.
Thách Thức Và Bài Học Cho Long Thành
Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh những câu hỏi quan trọng về dự án Long Thành, bao gồm khả năng thu hồi vốn 16 tỷ USD, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế quốc gia, và so sánh với các nước như Malaysia và Singapore. Bài học từ các sân bay thành công trong khu vực cho thấy, một trung tâm hàng không hiệu quả không chỉ dựa vào quy mô hay tổng đầu tư, mà còn ở khả năng thu hút dòng khách, hàng hóa và tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Đây chính là những thách thức mà sân bay Long Thành cần vượt qua để khẳng định vị thế trong khu vực Đông Nam Á và châu Á.
