Thời gian gần đây, cơ quan chức năng đã tăng cường các biện pháp xử phạt đối với những hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt. Mục tiêu chính là nhằm hạn chế tối đa các vụ tai nạn đáng tiếc tại các điểm giao cắt đường ngang.
Những lỗi phổ biến thường gặp
Các hành vi vi phạm phổ biến bao gồm việc cố tình vượt qua đường sắt khi rào chắn đang dịch chuyển hoặc khi đèn đỏ đã bật sáng. Ngoài ra, nhiều người còn không chấp hành hiệu lệnh của nhân viên gác đường. Theo quy định, người điều khiển phương tiện bắt buộc phải dừng lại trước vạch khi có tín hiệu tàu hỏa đi qua.
Mức phạt có tương đương lỗi vượt đèn đỏ đường bộ?
Nhiều độc giả đặt ra câu hỏi liệu mức phạt cho các hành vi vi phạm đường sắt có tương đương với lỗi vượt đèn đỏ trên đường bộ hay không. Sự quan tâm này bắt nguồn từ việc Nghị định 168/2024/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị định 168) có mức xử phạt hành chính khá "mạnh tay". Nghị định này nhằm nâng cao ý thức chấp hành luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ.
Sự khác biệt giữa hai loại lỗi
Căn cứ theo điểm b và điểm c, khoản 9, điều 6 của Nghị định 168, người điều khiển ô tô không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu hoặc người điều khiển giao thông sẽ bị phạt tiền từ 18 đến 20 triệu đồng. Đồng thời, theo điểm b, khoản 16, điều 6, hành vi này còn bị trừ 4 điểm trên giấy phép lái xe.
Tuy nhiên, tại các điểm giao cắt và đường ngang đường sắt, hệ thống đèn tín hiệu cũng được trang bị và có nhân viên gác đường thực hiện nhiệm vụ điều tiết. Sự tương đồng về hình thức này khiến nhiều người lầm tưởng rằng hành vi không chấp hành tín hiệu đường sắt cũng bị áp dụng mức phạt lên tới 20 triệu đồng, tương đương với lỗi vượt đèn đỏ đường bộ.
Phạm vi điều chỉnh của các nghị định
Điều quan trọng cần lưu ý là phạm vi điều chỉnh của Nghị định 168 (có hiệu lực từ năm 2025) chỉ giới hạn trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt vẫn tuân theo quy định của Nghị định 100/2019/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị định 100), đã được sửa đổi và bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị định 123).
Việc Nghị định 168 không bãi bỏ các chế tài trong lĩnh vực đường sắt giúp duy trì tính ổn định của các mức phạt hiện hành. Do đó, hành vi không chấp hành tín hiệu hay hiệu lệnh của người gác đường ngang sẽ bị xử lý theo khung hình phạt riêng, tách biệt hoàn toàn với các quy định về đường bộ.
Mức phạt cụ thể cho hành vi vượt rào chắn, tín hiệu đường sắt
Căn cứ theo khoản 8, điều 47 của Nghị định 100 (đã được sửa đổi bổ sung bởi điểm đ, khoản 34, điều 2, Nghị định 123), quy định phạt tiền từ 4 đến 6 triệu đồng đối với người điều khiển ô tô vượt rào chắn đang dịch chuyển. Hành vi vượt đường ngang khi đèn đỏ đã bật sáng hoặc không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của nhân viên gác đường ngang khi đi qua đường ngang, cầu chung cũng bị xử phạt tương tự.
Ngoài ra, hình thức phạt bổ sung đi kèm là tước bằng lái xe từ 1 đến 3 tháng theo quy định tại khoản 10, điều 47 của Nghị định 100.
Đối với người điều khiển xe máy, mức phạt tiền cho hành vi tương tự kể trên dao động từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng theo khoản 5, điều 47 của Nghị định 100 (đã được sửa đổi bổ sung bởi điểm g, khoản 34, điều 2, Nghị định 123). Hình thức phạt bổ sung cũng là tước bằng lái xe từ 1 đến 3 tháng theo khoản 10, điều 47 của Nghị định 100.
Kết luận
Hành vi cố tình vượt rào chắn (barie) hay vượt đèn đỏ tại đường ngang đường sắt bị xử phạt theo điều 47 của Nghị định 100 (đã sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 123) với mức tối đa là 6 triệu đồng đối với ô tô. Con số này thấp hơn đáng kể so với mức 20 triệu đồng áp dụng cho lỗi vượt đèn đỏ đường bộ.
Tuy nhiên, đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm, có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người tham gia giao thông. Do đó, mọi người cần tự giác chấp hành nghiêm chỉnh các quy định để đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng.
