Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa có chỉ đạo về việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng Đề án "Sử dụng công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới để xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin".
Yêu cầu cấp bách từ thực tiễn
Việt Nam hiện còn khoảng 200.000 hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Công nghệ NGS cho phép phân tích ADN từ các mẫu xương cũ, phân hủy nhiều mà các phương pháp truyền thống khó thực hiện. Phó Thủ tướng nhấn mạnh: "Việc ứng dụng công nghệ mới là cần thiết để đáp ứng mong mỏi của thân nhân các gia đình liệt sĩ, đồng thời thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc."
Lộ trình triển khai
Theo chỉ đạo, Bộ Khoa học và Công nghệ phải hoàn thiện Đề án trước ngày 30/6/2025, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt. Đề án sẽ tập trung vào việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN của thân nhân liệt sĩ và hài cốt chưa xác định, đồng thời đầu tư trang thiết bị, đào tạo nhân lực cho các trung tâm giám định ADN.
Hợp tác quốc tế và nguồn lực
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, đặc biệt là Hoa Kỳ và Hàn Quốc, nơi có kinh nghiệm ứng dụng NGS trong nhận dạng hài cốt chiến tranh. Nguồn kinh phí dự kiến từ ngân sách nhà nước và các nguồn tài trợ hợp pháp khác. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành liên quan như Bộ Quốc phòng, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp chặt chẽ để đảm bảo tính khả thi.
Kỳ vọng và thách thức
Công nghệ NGS có thể xác định danh tính từ các mẫu ADN rất nhỏ, bị phân hủy nặng, với độ chính xác cao hơn so với phương pháp PCR truyền thống. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu lớn và yêu cầu kỹ thuật cao là những thách thức cần vượt qua. Theo các chuyên gia, nếu thành công, đề án sẽ góp phần quan trọng vào việc xác định danh tính cho hàng chục nghìn liệt sĩ trong những năm tới.
