Bộ Xây dựng vừa có phản hồi chính thức về những lo ngại liên quan đến việc đo khí thải ô tô có thể gây hư hỏng động cơ, khẳng định thông tin này thiếu cơ sở khoa học. Phương pháp đo khí thải bằng gia tốc tự do, hay còn gọi là "đạp thốc" chân ga, đã được áp dụng phổ biến trên thế giới và tại Việt Nam trong gần 30 năm qua.
Phương pháp đo khí thải theo chuẩn quốc tế
Theo Bộ Xây dựng, phương pháp đo khí thải động cơ diesel bằng chu trình gia tốc tự do được quy định trong QCVN 85:2025/BNNMT và TCVN 7663:2007 (ISO 11614:1999). Phương pháp này đã được Việt Nam áp dụng từ năm 1999, theo Quyết định số 1397/1999/QĐ-BGTVT. Đây là tiêu chuẩn được Liên Hợp Quốc (UNECE R24), Châu Âu (Chỉ thị 2014/45/EU), Trung Quốc (GB 3847-2018) và nhiều quốc gia ASEAN như Malaysia, Indonesia, Philippines công nhận. Tổ chức Kiểm định ô tô quốc tế (CITA) cũng khuyến nghị phương pháp này vì tính đơn giản, dễ thực hiện và mô phỏng sát thực tế vận hành.
Không có cơ sở khoa học cho lo ngại hư hỏng
Bộ Xây dựng nhấn mạnh rằng các phản ánh về nguy cơ hỏng động cơ khi đo khí thải là thiếu cơ sở khoa học. Ô tô trước khi đưa ra thị trường đã trải qua các bài thử nghiệm khắc nghiệt hơn nhiều so với chế độ gia tốc tự do. Các nhà sản xuất thiết kế động cơ để vận hành ổn định hàng trăm nghìn km, miễn là được bảo dưỡng đúng khuyến cáo. Các trường hợp hỏng hóc xảy ra trong quá trình kiểm định chủ yếu do xe đã có sẵn lỗi tiềm ẩn như lỗi bộ điều tốc, chảy dầu bôi trơn, bơm cao áp hỏng, kim phun kém, dây cu-roa cũ… Những lỗi này có thể gây hư hỏng bất cứ lúc nào, không chỉ khi kiểm định.
Khuyến cáo chủ xe bảo dưỡng đúng cách
Bộ Xây dựng khuyến cáo chủ xe nên đưa phương tiện đến các cơ sở bảo dưỡng uy tín để kiểm tra và khắc phục các lỗi tiềm ẩn trước khi kiểm định. Việc này không chỉ giúp giảm rủi ro hỏng hóc mà còn kéo dài tuổi thọ xe và đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông.
Hội thảo về phương pháp đo khí thải
Ngày 24/3 vừa qua, Cục Đăng kiểm phối hợp với Bộ Xây dựng và các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo về phương pháp đo khí thải động cơ diesel. Tham dự có đại diện các hiệp hội vận tải, nhà sản xuất ô tô (VAMA) và các trường đại học như Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Giao thông vận tải, Đại học Phenikaa. Hội thảo tập trung thảo luận về tính hiệu quả và khả năng bổ sung các phương pháp mới.
Nghiên cứu bổ sung phương pháp đo mới
Bộ Xây dựng cho biết sẽ nghiên cứu thêm các phương pháp kiểm tra khí thải khác như đo khi có tải hoặc kiểm tra OBD. Tuy nhiên, việc này đòi hỏi đầu tư lớn về thiết bị và mặt bằng, cần thời gian để xây dựng quy định và nguồn lực. Mục tiêu là kiểm soát chặt chẽ hơn khí thải, giảm ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
