Hàng Loạt Dự Án Cao Tốc Bứt Tốc Thi Công, Giải Bài Toán Hạ Tầng Giao Thông
Theo thống kê mới nhất từ Bộ Xây dựng, cả nước hiện có hơn 2.800 km đường cao tốc đã và đang được phân kỳ đầu tư, chủ yếu với quy mô 2 hoặc 4 làn xe hạn chế. Trong đó, 76% chiều dài được đầu tư bằng vốn công, trong khi 24% còn lại áp dụng phương thức đối tác công - tư (PPP). Việc mở rộng các tuyến đường này được đánh giá là cực kỳ cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu vận tải tăng cao và nguồn lực nhà nước cùng khả năng huy động vốn đã trở nên thuận lợi hơn trước.
Bài Toán Vốn Lớn Và Các Giải Pháp Đầu Tư
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là nguồn vốn. Kết quả rà soát của Bộ Xây dựng cho thấy, để hoàn thiện toàn bộ 653 km cao tốc 2 làn xe, cần tới gần 79.600 tỷ đồng. Đáng chú ý, với gần 2.150 km cao tốc 4 làn xe, tổng nhu cầu vốn để mở rộng lên quy mô quy hoạch (4-8 làn xe) ước tính lên tới khoảng 417.460 tỷ đồng, một con số khổng lồ đòi hỏi sự phối hợp đa dạng từ nhiều nguồn lực.
Để giải quyết bài toán hạ tầng, nhiều dự án đang được gấp rút triển khai trên thực địa. Đối với nhóm cao tốc 2 làn xe, hiện có 5 tuyến dài 329 km đang được thi công mở rộng lên 4 làn xe, bao gồm:
- Cam Lộ - La Sơn
- La Sơn - Hòa Liên
- Yên Bái - Lào Cai
- Tuyên Quang - Hà Giang (đoạn qua Hà Giang)
- Cửa khẩu Cốc Nam - Cửa khẩu Hữu Nghị
Nhóm dự án này có tổng mức đầu tư mở rộng khoảng 17.669 tỷ đồng và cơ bản đã được bố trí đủ vốn. Trong khi đó, đối với nhóm cao tốc 4 làn xe hạn chế, các đoạn tuyến dài 66 km đang được thi công mở rộng là Cao Bồ - Mai Sơn (đầu tư công, dự kiến hoàn thành trong năm nay) và Trung Lương - Mỹ Thuận (đầu tư PPP, dự kiến hoàn thành năm 2028).
Đẩy Mạnh Công Tác Chuẩn Bị Và Ưu Tiên Các Đoạn Chi Phí Thấp
Bên cạnh đó, công tác chuẩn bị đầu tư cũng đang được các địa phương đẩy mạnh. Tuyến Hòa Lạc - Hòa Bình (26 km) đã được phê duyệt chủ trương đầu tư PPP với tổng vốn xấp xỉ 8.000 tỷ đồng. 6 tuyến khác dài gần 300 km cũng đã được nghiên cứu nâng cấp lên 4 làn xe hoàn chỉnh, tiêu biểu như Thái Nguyên - Chợ Mới dự kiến đầu tư PPP không cần ngân sách nhà nước hỗ trợ.
Các tuyến như Đồng Đăng - Trà Lĩnh, Tuyên Quang - Hà Giang, Hòa Bình - Mộc Châu hay Ninh Bình - Hải Phòng cũng đang được đề xuất huy động hàng nghìn tỷ đồng từ ngân sách Trung ương để mở rộng. Trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn từ Hà Nội đến TPHCM đang được Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ các phương án mở rộng, với nhu cầu vốn có thể từ 63.500 tỷ đồng (nếu chỉ mở rộng các đoạn hướng tâm) lên tới 154.335 tỷ đồng (nếu mở rộng toàn tuyến 1.144 km).
Nhằm sớm hoàn thiện mạng lưới cao tốc, Bộ Xây dựng đã kiến nghị lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo các địa phương đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư và bố trí vốn cho các dự án quan trọng. Đặc biệt, cơ quan này nhấn mạnh việc ưu tiên mở rộng ngay đối với các đoạn tuyến có chi phí đầu tư mở rộng nhỏ so với tổng mức đầu tư được duyệt và đang trong quá trình thực hiện, như Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương.
Đề Xuất Từ Khu Vực Tư Nhân Và Hướng Đi Tương Lai
Các đoạn tuyến đầu tư công cũng được yêu cầu rà soát để bổ sung đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, đẩy nhanh thủ tục để sớm đủ điều kiện thu phí theo quy định. Gần đây, Công ty cổ phần Tập đoàn Đèo Cả đã có văn bản đề xuất tự huy động 100% nguồn vốn tư nhân để đầu tư mở rộng cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ (khoảng 23 km) lên 6 làn xe hoàn chỉnh theo phương thức PPP.
Nhà đầu tư này cũng đề xuất mở rộng tuyến nối từ nút giao Thân Cửu Nghĩa đến Quốc lộ 1A (khoảng 6 km) lên 6 làn xe cơ giới và 2 làn hỗn hợp. Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời doanh nghiệp, trong đó hoan nghênh đề xuất này và giao Cục Đường bộ Việt Nam phối hợp, hướng dẫn nhà đầu tư nghiên cứu thủ tục, mở ra hướng đi mới trong việc thu hút vốn tư nhân cho phát triển hạ tầng.
