Đường Xuyên Á Quảng Trị: Từ trục huyết mạch đến nỗi lo xuống cấp
Tuyến đường Xuyên Á tại tỉnh Quảng Trị, được khởi công từ năm 2011 và chính thức hoàn thành vào năm 2013, từng là một dự án giao thông trọng điểm. Với chiều dài gần 26km, nền đường rộng 12m, con đường này nối liền Quốc lộ 1A với Quốc lộ 12A, được đầu tư hơn 850 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ. Khi mới đưa vào sử dụng, tuyến đường được đánh giá là trục giao thông huyết mạch, phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế khu vực phía Bắc tỉnh Quảng Trị và góp phần giảm tải đáng kể cho Quốc lộ 1A và Quốc lộ 12A. Đặc biệt, trên tuyến có nút giao với cao tốc Bắc - Nam, đoạn Vũng Áng - Bùng, tạo điều kiện thuận lợi cho kết nối vùng miền.
Ý nghĩa kinh tế và thực trạng đáng báo động
Đường Xuyên Á không chỉ đi qua các xã Hòa Trạch, Trung Thuần, Tuyên Hóa của tỉnh Quảng Trị mà còn đóng vai trò kết nối các khu công nghiệp và bến cảng Hòn La lên Quốc lộ 12A, hướng đến Cửa khẩu quốc tế Cha Lo. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm sử dụng, đoạn đường qua xã Trung Thuần đã xuống cấp nghiêm trọng. Hàng ngày, con đường này vẫn phải "oằn mình" gánh chịu lưu lượng xe tải trọng lớn qua lại, dẫn đến tình trạng bụi bẩn mù mịt, ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống người dân và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn giao thông.
Theo ghi nhận thực tế, kết cấu mặt đường đã bị phá vỡ, với những mảng nhựa bong tróc kéo dài, để lộ ra lớp đá lổm nhổm. Người dân địa phương phản ánh rằng, sự xuống cấp và hư hỏng của đường Xuyên Á một phần là do phải chịu tải trọng lớn từ các phương tiện vận tải. Vào mùa hè, bụi bẩn bay mù mịt, trong khi mùa mưa, đường lại chi chít các vũng nước đọng lớn nhỏ, khiến việc lưu thông của người dân và phương tiện gặp rất nhiều khó khăn. Mỗi khi có xe tải đi qua, một lớp bụi dày đặc được để lại phía sau, lan xa hàng trăm mét.
Cuộc sống người dân bị đảo lộn
Cuộc sống và sinh hoạt hằng ngày của người dân sinh sống hai bên tuyến đường Xuyên Á đã bị đảo lộn hoàn toàn. Họ phải liên tục tưới nước và bịt kín cửa nhà để chống bụi, nhưng vẫn không thể tránh khỏi tình trạng ô nhiễm. Quần áo mới phơi ngoài trời nhanh chóng bị phủ một lớp bụi dày, đồ dùng trong nhà dù được lau dọn thường xuyên vẫn không tránh khỏi bị bám bẩn. Đặc biệt, các gia đình có trẻ nhỏ và người già luôn trong tình trạng lo sợ về các bệnh liên quan đến đường hô hấp.
Bà Phạm Thị Tâm, một cư dân thôn Văn Hà, xã Trung Thuần, bày tỏ sự bức xúc: "Người dân sống hai bên đường rất khổ sở. Lưu lượng xe đi lại nhiều khiến bụi mù mịt, chúng tôi không dám mở cửa nhà. Mùa mưa thì lầy lội, đi lại khó khăn. Người dân rất mong mỏi chính quyền, cấp trên sửa sang lại con đường để đi lại, làm ăn cho dễ dàng hơn."
Phản ứng từ chính quyền địa phương
Xã Trung Thuần, với khoảng 10km đường Xuyên Á chạy qua, đã nhận được rất nhiều phản ánh từ người dân về tình trạng xuống cấp, mất an toàn giao thông và ô nhiễm bụi bẩn. Cuối năm 2025, lãnh đạo và các ban, ngành liên quan của tỉnh Quảng Trị đã trực tiếp kiểm tra hiện trường để đánh giá thực trạng. Chính quyền xã Trung Thuần đã đề xuất với UBND tỉnh Quảng Trị về việc bố trí và hỗ trợ kinh phí đầu tư xây dựng, sửa chữa tuyến đường Xuyên Á.
Ông Phạm Thanh Huế, Trưởng phòng Kinh tế xã Trung Thuần, cho biết: "Trong khi chờ phương án sửa chữa, tuyến đường này vẫn oằn mình gánh lưu lượng phương tiện lớn. Mỗi ngày, người dân và người tham gia giao thông lại phải đối mặt với bụi bẩn cùng nguy cơ tai nạn. Chúng tôi rất mong muốn cấp tỉnh, Sở Xây dựng và các sở, ngành liên quan đẩy nhanh triển khai thực hiện dự án sửa chữa để khắc phục tình trạng xuống cấp, đảm bảo được việc lưu thông, vận chuyển của phương tiện, đặc biệt là các xe trọng tải lớn phục vụ vận chuyển hàng hóa, đi lại của người dân. Cần phải sớm khắc phục được tình trạng ô nhiễm môi trường để ổn định đời sống, sinh hoạt của người dân."
Tình trạng bụi mù mịt không chỉ gây khó chịu mà còn hạn chế tầm nhìn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông nghiêm trọng. Việc sửa chữa và nâng cấp đường Xuyên Á đang trở thành một nhu cầu cấp thiết, không chỉ để phục hồi chức năng giao thông mà còn để cải thiện chất lượng cuộc sống cho hàng ngàn người dân sinh sống dọc theo tuyến đường này.
