Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ đạo đẩy mạnh hợp tác đường sắt Việt - Trung
Cuộc làm việc quan trọng về phát triển hợp tác đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc đã diễn ra với sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an; Lê Hoài Trung, Bộ trưởng Ngoại giao; Phạm Gia Túc, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng. Ngoài ra, còn có các Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo từ nhiều ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.
Đường sắt - điểm sáng trong quan hệ hợp tác chiến lược
Phát triển hợp tác về đường sắt được xác định là một điểm sáng mang tính biểu tượng, thể hiện mối quan hệ hợp tác thiết thực và có ý nghĩa chiến lược giữa hai quốc gia. Nội dung này đóng vai trò then chốt trong việc định hướng quan hệ thương mại bước sang giai đoạn mới, với mục tiêu đạt được sự phát triển thực chất, hiệu quả và bền vững hơn. Đồng thời, nó tạo thêm động lực và mở rộng không gian cho phát triển kinh tế, phù hợp với các Nghị quyết của Đảng.
Tại cuộc họp, đại diện Bộ Xây dựng đã báo cáo chi tiết về tình hình hợp tác kết nối đường sắt Việt Nam - Trung Quốc, đặc biệt tập trung vào ba tuyến đường sắt trọng điểm: Hà Nội - Đồng Đăng; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái. Báo cáo cũng đề cập đến tiến độ kết nối các hiệp định liên quan và hoạt động vận tải hành khách kết nối với Trung Quốc.
Thảo luận sâu về quy hoạch và triển khai dự án
Các đại biểu đã tập trung thảo luận làm rõ nhiều vấn đề then chốt, bao gồm:
- Quy hoạch tổng thể và thể chế pháp lý cho các loại hình vận tải đường sắt.
- Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật cần thiết để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
- Việc triển khai các dự án nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư.
Trước đó, Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và đoàn công tác Trung ương đã tiến hành kiểm tra thực địa tại ga Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn, để nắm bắt tình hình thực tế.
Phát biểu kết luận với tầm nhìn chiến lược
Trong phần phát biểu kết luận, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định mạnh mẽ rằng hợp tác trong lĩnh vực đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc không chỉ là nhu cầu cấp thiết mà còn là một cơ hội lớn. Nếu được thực hiện tốt và quản trị đúng đắn, đây sẽ trở thành một không gian hợp tác thiết thực và hiệu quả trong nhiều năm tới.
Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng việc kết nối hạ tầng và đường sắt sẽ mang lại nhiều lợi ích to lớn:
- Giảm đáng kể chi phí logistics và thời gian vận chuyển hàng hóa.
- Thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động thương mại và phát triển kinh tế tại các khu vực biên giới.
- Nâng cao năng lực thông quan và giảm thiểu tình trạng ùn tắc tại các cửa khẩu đường bộ.
- Kết nối Việt Nam với mạng lưới vận tải đường sắt Á - Âu, qua đó đa dạng hóa các tuyến vận tải quốc tế.
Tác động tích cực đến phát triển kinh tế vùng
Các tuyến đường sắt mới được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành các cụm công nghiệp, trung tâm logistics và đô thị công nghiệp dọc theo tuyến. Điều này sẽ góp phần tăng cường liên kết kinh tế vùng, đặc biệt là tại miền Bắc Việt Nam, đồng thời nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng châu Á.
Giải pháp để triển khai hiệu quả
Để đảm bảo hiệu quả trong việc đầu tư các tuyến đường sắt, Tổng Bí thư đã đề xuất một số giải pháp quan trọng:
- Giải bài toán huy động vốn bằng cách xây dựng cơ chế đa dạng và bền vững, kết hợp nhiều nguồn lực khác nhau.
- Thiết lập cơ chế điều phối thống nhất ở cấp quốc gia cho các dự án kết nối hạ tầng chiến lược, đảm bảo sự lãnh đạo tập trung và phân công trách nhiệm rõ ràng giữa các bộ, ngành và địa phương.
- Tăng cường điều phối liên ngành để đảm bảo sự gắn kết đồng bộ giữa phát triển hạ tầng giao thông với quy hoạch phát triển kinh tế vùng, hệ thống logistics và các khu công nghiệp dọc theo các hành lang kinh tế.
Cảnh báo và định hướng phát triển bền vững
Tổng Bí thư cũng lưu ý về nguy cơ các tuyến đường sắt có thể trở thành tuyến trung chuyển hàng hóa đơn thuần, không tạo ra giá trị gia tăng. Do đó, ông yêu cầu phát triển đường sắt phải đi đôi với quy hoạch các khu công nghiệp, đô thị, trung tâm logistics và cụm sản xuất dọc hành lang kinh tế. Mục tiêu là tạo ra các chuỗi giá trị mới và nâng cao giá trị gia tăng trong nước.
Với việc các tuyến đường sắt và hành lang kinh tế mới sẽ đi qua nhiều địa phương, Tổng Bí thư nhấn mạnh sự cần thiết của quy hoạch phát triển vùng đồng bộ, đặc biệt trong các lĩnh vực sử dụng đất, phát triển đô thị, khu công nghiệp và hạ tầng logistics. Điều này nhằm tránh tình trạng phát triển manh mún, thiếu liên kết hoặc cạnh tranh không hiệu quả giữa các địa phương, có thể làm giảm hiệu quả tổng thể của các dự án hạ tầng.
Định vị là đột phá chiến lược
Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ rõ rằng kết nối hạ tầng, đặc biệt là đường sắt kết nối Việt Nam - Trung Quốc, phải được xác định là một đột phá chiến lược trong hợp tác kinh tế song phương. Đồng thời, đây cũng là một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng, logistics và liên kết vùng của Việt Nam trong giai đoạn tới.
Ông nhấn mạnh cần đảm bảo các nguyên tắc hợp tác chiến lược, bao gồm độc lập, tự chủ, đa dạng hóa nguồn vốn, hiệu quả kinh tế, minh bạch về công nghệ và tiêu chuẩn. Đảng ủy Chính phủ, trực tiếp là Bộ Xây dựng, được giao nhiệm vụ xây dựng một chiến lược phát triển đường sắt Việt Nam - Trung Quốc trong tổng thể chiến lược phát triển đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, với tầm nhìn đến năm 2045 và xa hơn.
Trước cuộc làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã tiến hành khảo sát thực địa tại Ga Đồng Đăng, Lạng Sơn, nhằm đánh giá trực tiếp tình hình và chuẩn bị cho các quyết sách quan trọng.
