Ngành hàng không Việt Nam đối mặt với cơn bão giá nhiên liệu
Dự báo từ đầu tháng 4/2026, hoạt động khai thác hàng không sẽ chịu tác động mạnh mẽ do gián đoạn cung ứng nhiên liệu. Một số đường bay có thể bị cắt giảm, trong khi các tuyến quốc tế đang được tính toán để áp dụng phụ thu nhiên liệu. Các hãng bay đã lên kế hoạch giảm tần suất và tăng giá vé để ứng phó với tình hình khó khăn.
Áp lực từ giá nhiên liệu tăng cao
Ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, đánh giá rằng vận tải hàng không đang phải đối mặt với tình hình hết sức phức tạp. Nguyên nhân chính đến từ việc tăng giá nhiên liệu, sụt giảm nhu cầu du lịch và giao thương trực tiếp, đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa, cùng với việc siết chặt chi tiêu của người dân. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hãng hàng không Việt Nam và các đơn vị cung cấp dịch vụ ngành hàng không, đặc biệt khi họ đã chuẩn bị nguồn lực cho dịp cao điểm 30/4 và 1/5, cũng như mục tiêu tăng trưởng hai con số của năm 2026.
Trong vài ngày qua, giá dầu thô Brent dao động quanh mức 110-120 USD/thùng, còn WTI ghi nhận khoảng 110-114 USD/thùng. Tại châu Á, giá Jet A-1 duy trì ở mức rất cao, phổ biến từ 220-230 USD/thùng, kéo theo chênh lệch giá giữa nhiên liệu hàng không và dầu thô tiếp tục nới rộng. Đáng chú ý, mức cao nhất đã tăng lên 33,11 USD/thùng vào ngày 18/3 và đạt đỉnh 39,6 USD/thùng cùng ngày.
Các hãng hàng không điều chỉnh chiến lược
Theo kết quả khảo sát nhanh của Cục Hàng không Việt Nam tại gần 40 hãng hàng không quốc tế và khu vực, hơn 60% số hãng cho biết đã áp dụng tăng phụ thu nhiên liệu hoặc tăng giá vé từ giữa tháng 3/2026. Một số hãng điều chỉnh trực tiếp vào giá vé cơ sở với mức tăng từ 5-20% tùy theo đường bay và hạng dịch vụ, trong khi số khác áp dụng phụ thu nhiên liệu riêng, dao động từ 130.000 đồng đến hơn 10 triệu đồng/vé.
Hiện tại, các hãng hàng không nội địa cũng đang xây dựng phương án phụ thu nhiên liệu trên các đường bay quốc tế và có thể áp dụng từ đầu tháng 4/2026. Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) đã xác định mục tiêu ưu tiên duy trì các đường bay kết nối hàng không quốc gia, bảo đảm hoạt động giao thương, du lịch và đối ngoại, cũng như duy trì các đường bay huyết mạch nội địa.
Từ ngày 1/4 tới, hãng dự kiến tạm dừng khai thác nhiều đường bay như Hải Phòng đi Buôn Mê Thuột, Cam Ranh, Phú Quốc, Cần Thơ; từ Thành phố Hồ Chí Minh đi Vân Đồn, Rạch Giá; tổng số có 23 chuyến bay/tuần bị hủy trên các đường bay này.
Ngày 25/3, Bamboo Airways thông báo đang triển khai dải giá vé linh hoạt, được điều chỉnh phù hợp với tình hình thị trường trên cơ sở tuân thủ quy định giá trần của cơ quan quản lý. Trước biến động giá nhiên liệu, hãng có thể phải điều chỉnh giá vé nhưng luôn bảo đảm tuân thủ quy định về khung giá vé của Nhà nước.
Trong 2 tháng trước mắt, Bamboo Airways tiếp tục tập trung nguồn lực phục vụ các đường bay trục chính (Hà Nội-Thành phố Hồ Chí Minh-Đà Nẵng) và các tuyến du lịch có nhu cầu cao như Quy Nhơn, Cam Ranh. Ngoài ra, hãng vẫn duy trì khai thác các chuyến bay charter quốc tế đến các điểm đến tại Trung Quốc, Philippines và sẽ nỗ lực duy trì chuyến bay cao điểm phục vụ nhu cầu du lịch, nhưng tần suất có thể thấp hơn so với cùng kỳ năm trước nếu giá nhiên liệu không có dấu hiệu hạ nhiệt.
Đề xuất hỗ trợ từ ngành hàng không
Nguồn nhiên liệu hàng không nước ta đang phải nhập khẩu khoảng 70%, với hơn 60% trong số này đến từ Thái Lan và Trung Quốc. Thời điểm này, hầu hết nhà cung cấp và nhà máy trong khu vực đều không có hàng sẵn. Các nước có năng lực sản xuất, xuất khẩu lớn và các nhà máy lọc dầu quy mô lớn đều đứng trước nguy cơ phải giảm hoặc ngừng xuất khẩu.
Trước diễn biến này, Cục Hàng không Việt Nam cùng các đơn vị trong ngành đã kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành liên quan có chính sách hỗ trợ về thuế nhập khẩu nhiên liệu, thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT, giá, phí hàng không, và hỗ trợ chính sách tín dụng. Mục tiêu là bảo đảm tuyệt đối an toàn, không để đứt gãy hoặc gián đoạn, và không để tăng giá vé vượt quá khả năng chi tiêu của người dân, nhất là trong dịp lễ 30/4-1/5 và cao điểm hè sắp tới.
Cục Hàng không Việt Nam cũng yêu cầu các hãng bay tối ưu hóa chi phí, có giải pháp duy trì mạng đường bay và kế hoạch bay; tranh thủ phối hợp với ngành du lịch nghiên cứu mở mới hoặc tăng tần suất bay tới các thị trường tiềm năng như châu Mỹ, châu Phi, Đông Âu, Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Đồng thời, bảo đảm chất lượng dịch vụ tương ứng với việc tiết giảm chi phí và kịp thời giải đáp những kiến nghị của hành khách.
Ông Nguyễn Quang Trung, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, tính toán rằng khi giá nhiên liệu ở mức gần 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không tăng gấp hai lần. Nếu vượt ngưỡng trên, các hãng sẽ rơi vào tình trạng “càng bay, càng lỗ”. Để tháo gỡ khó khăn trước mắt, hãng kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay.
Ngoài việc phân bổ slot tại Việt Nam, hãng cũng đề xuất Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị các nhà chức trách hàng không quốc tế áp dụng những cơ chế linh hoạt, tương tự trong giai đoạn dịch Covid-19. Bamboo Airways cũng kiến nghị Chính phủ xem xét, triển khai chính sách hỗ trợ nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp, bao gồm điều chỉnh giảm thuế bảo vệ môi trường và thuế nhiên liệu hàng không, duy trì chính sách giảm thuế nhập khẩu nhiên liệu hàng không từ các nguồn ngoài ASEAN xuống 0%, xem xét giãn hoãn thuế, hỗ trợ lãi suất, cơ cấu lại các khoản vay, điều chỉnh phí dịch vụ hàng không tại cảng, hoàn thiện cơ chế giá trần trên các đường bay nội địa, và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực ngành hàng không.
