Mới đây, độc giả Nguyễn Việt T. - tài xế taxi công nghệ tại Hà Nội - bày tỏ thắc mắc tới VietNamNet khi vừa bị CSGT lập biên bản xử phạt lỗi dừng, đỗ xe trái quy định trên đoạn đường có biển "Cấm đỗ ô tô". Nam tài xế cho biết, anh chỉ dừng xe khoảng 30 giây để mở cốp lấy hành lý cho khách trong lúc xe vẫn nổ máy. Dù vậy, CSGT vẫn xác định anh đã đỗ xe tại khu vực biển cấm và tiến hành lập biên bản.
Anh T. phân trần, việc xuống xe chỉ nhằm mục đích xếp dỡ hành lý trong thời gian rất ngắn, hoàn toàn không có ý định đỗ xe. Vì vậy, anh cho rằng hành vi của mình nên được coi là dừng xe chứ không phải đỗ xe theo quy định. "Tôi chỉ dừng xe khoảng 30 giây để mở cốp lấy hành lý cho khách rồi đi ngay, trong khi xe vẫn nổ máy. Thế nhưng CSGT vẫn lập biên bản, cho rằng tôi đã đỗ xe tại khu vực có biển cấm", tài xế nói.
Thực tế, trường hợp của anh T. không phải hiếm gặp. Trên các diễn đàn mạng xã hội về giao thông, nhiều tài khoản cũng đặt ra câu hỏi: tại khu vực có biển báo "Cấm đỗ ô tô", tài xế có được phép xuống xe để xếp dỡ hàng hóa hay không?
Phân biệt dừng xe và đỗ xe theo quy định pháp luật
Trao đổi với VietNamNet, luật sư Dương Đức Thắng (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết, pháp luật hiện hành quy định rất rõ hai khái niệm "dừng xe" và "đỗ xe". Khoản 1, Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ nêu rõ: dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời của xe trong một khoảng thời gian cần thiết đủ để cho người lên xe, xuống xe, xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe hoặc phục vụ hoạt động khác.
Đáng chú ý, trong thời gian dừng xe, tài xế không được tắt máy và không được rời khỏi vị trí lái. Ngoại lệ duy nhất là rời khỏi vị trí lái để đóng, mở cửa xe, xếp dỡ hàng hóa hoặc kiểm tra kỹ thuật xe. Trong trường hợp đó, người điều khiển phải sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện các biện pháp an toàn khác.
Biển P.131a chỉ cấm đỗ xe, không cấm dừng xe
Trong khi đó, khoản 2 Điều 18 quy định đỗ xe là trạng thái đứng yên của xe không giới hạn thời gian. Khi đỗ xe, người điều khiển phương tiện chỉ được rời khỏi xe sau khi đã sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác. Với đoạn đường dốc, xe đỗ phải đánh lái về phía lề đường và chèn bánh.
Theo quy định tại Thông tư số 54/2019/TT-BGTVT của Bộ Giao thông Vận tải, biển P.130 là biển "Cấm dừng và đỗ xe", còn biển P.131a là biển "Cấm đỗ xe". Điều này có nghĩa, tại khu vực đặt biển P.131a, hành vi đỗ xe bị cấm nhưng hành vi dừng xe vẫn được phép nếu đáp ứng điều kiện luật định.
Luật sư Dương Đức Thắng phân tích: "Biển báo P.131a chỉ cấm hành vi đỗ xe, không cấm dừng xe. Vì vậy, tại khu vực có biển báo này, tài xế vẫn được phép dừng xe để đón, trả người hoặc xếp dỡ hàng hóa nếu việc dừng xe diễn ra trong thời gian cần thiết và tuân thủ đầy đủ các quy định tại Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ".
Theo luật sư, với trường hợp tài xế bước xuống xe để mở cốp lấy hành lý hoặc xếp dỡ hàng hóa trong thời gian ngắn, nếu đi kèm với việc sử dụng phanh đỗ xe, bật đèn cảnh báo và dừng xe gọn gàng, thì đây là hoạt động phục vụ việc dừng xe trong thời gian cần thiết. Hành vi này chưa thể bị coi là đỗ xe.
Khi nào dừng xe bị xác định là đỗ xe?
Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng lưu ý, nếu tài xế dừng xe quá lâu, rời khỏi xe trong thời gian dài hoặc có dấu hiệu cố ý biến việc dừng xe thành đỗ xe, lực lượng chức năng có thể xác định đây là hành vi đỗ xe trái quy định và xử phạt theo pháp luật. Vì vậy, người điều khiển phương tiện cần cân nhắc kỹ thời gian và cách thức dừng xe.
Ngoài ra, dù là dừng hay đỗ xe, tài xế vẫn phải tuân thủ các quy định chung như: có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện khác biết khi ra, vào vị trí dừng, đỗ; không gây ảnh hưởng đến người đi bộ và các phương tiện tham gia giao thông; chỉ được dừng, đỗ xe sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi của mình; bánh xe gần nhất không được cách lề đường, vỉa hè quá 0,25 mét và không được gây cản trở, nguy hiểm cho người và phương tiện.
Bị lập biên bản, tài xế cần làm gì?
Theo luật sư, trong trường hợp bị lập biên bản, tài xế có quyền đề nghị lực lượng chức năng giải thích rõ căn cứ xác định hành vi vi phạm là dừng xe hay đỗ xe, cũng như các tình tiết cụ thể làm căn cứ xử phạt. Điều này nhằm bảo đảm việc áp dụng pháp luật được chính xác và khách quan.
Khoản 4 Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cũng quy định các vị trí người điều khiển phương tiện không được dừng xe, đỗ xe, bao gồm:
- Bên trái đường một chiều;
- Trên đoạn đường cong hoặc gần đầu dốc mà tầm nhìn bị che khuất;
- Trên cầu, trừ trường hợp tổ chức giao thông cho phép;
- Gầm cầu vượt, trừ những nơi cho phép dừng, đỗ;
- Song song cùng chiều với một xe khác đang dừng, đỗ trên đường;
- Cách xe ô tô đang đỗ ngược chiều dưới 20 mét trên đường phố hẹp, dưới 40 mét trên đường có một làn xe cơ giới trên một chiều đường;
- Trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường;
- Nơi đường giao nhau và trong phạm vi 5 mét tính từ mép đường giao nhau;
- Điểm đón, trả khách;
- Trước cổng và trong phạm vi 5 mét hai bên cổng trụ sở cơ quan, tổ chức có bố trí đường cho xe ra, vào;
- Tại nơi phần đường có chiều rộng chỉ đủ cho một làn xe cơ giới;
- Trong phạm vi an toàn của đường sắt;
- Che khuất biển báo hiệu đường bộ, đèn tín hiệu giao thông;
- Trên đường dành riêng cho xe buýt, trên miệng cống thoát nước, miệng hầm của đường điện thoại, điện cao thế, chỗ dành riêng cho xe chữa cháy lấy nước;
- Trên lòng đường, vỉa hè trái quy định của pháp luật.
Bạn đọc có góc nhìn hoặc tình huống tương tự có thể chia sẻ với VietNamNet qua email: otoxemay@vietnamnet.vn để được xem xét đăng tải.
