Cuộc Chiến Trạm Sạc Ôtô Điện: Sạc Tại Nhà Hay Công Cộng Tại Việt Nam?
Khi thị trường ôtô điện tại Việt Nam ngày càng sôi động, câu chuyện không chỉ xoay quanh thương hiệu hay thông số kỹ thuật, mà còn là cuộc chiến về hạ tầng trạm sạc công cộng. Dù sạc tại nhà vẫn được xem là giải pháp tối ưu, người dùng ôtô điện nước ta vẫn rất cần sự hiện diện của các trạm sạc công cộng, đặc biệt là những trụ sạc nhanh và siêu nhanh.
Trạm Sạc Công Cộng: Yếu Tố Quyết Định Thắng Bại
Nếu không sử dụng phương pháp hoán đổi pin, cắm sạc là cách thức duy nhất để nạp năng lượng cho ôtô thuần điện. Người dùng có thể lựa chọn sạc tại nhà thông qua bộ sạc treo tường, sạc tại ổ cắm dân dụng với bộ sạc cầm tay, hoặc đến các trạm sạc công cộng. Việc sạc chậm được khuyến khích tối đa vì giúp duy trì "sức khỏe" của gói pin cao áp, trong khi sạc nhanh với tần suất lớn có thể khiến pin xuống cấp nhanh hơn.
Tại Việt Nam, nhiều điểm sạc công cộng vẫn bố trí trụ sạc chậm AC công suất tương đương Level 2. Tuy nhiên, sạc chậm tại các trạm này khá bất tiện do thời gian chờ đợi có thể kéo dài hàng giờ. Sạc qua đêm tại nhà là giải pháp tối ưu, nhưng chỉ phù hợp với nhóm khách hàng sống ở nhà mặt đất. Một số chung cư có bố trí điểm sạc dưới hầm, nhưng mô hình này chưa thật sự phổ biến.
Do đó, người dùng Việt vẫn rất cần các trạm sạc công cộng với trụ sạc nhanh hoặc siêu nhanh. Hệ thống này cho phép chỉ cần ghé qua một trạm bất kỳ, cắm sạc và chờ trong vài chục phút để nạp đủ năng lượng cho hành trình tiếp theo.
Chiến Lược Của Các Hãng Xe: VinFast Dẫn Đầu, BYD Tập Trung Vào Sạc Tại Nhà
Không nhiều hãng xe trên thế giới tự xây trạm sạc riêng, nhưng tại Việt Nam, VinFast đang là cái tên dẫn đầu. Hãng này cùng V-Green đã hoàn thiện quy hoạch 150.000 cổng sạc ôtô và xe máy điện, dự kiến triển khai thêm 99 "siêu trạm sạc" mới trong năm nay. Mạng lưới này hiện chỉ phục vụ riêng cho xe điện VinFast.
Trong khi đó, BYD gần như đã bỏ qua kế hoạch xây dựng trạm sạc công cộng tại Việt Nam. Gần đây, hãng xe Trung Quốc này đăng tải nội dung quảng bá nhấn mạnh sạc tại nhà như giải pháp kinh tế và chủ động. BYD cho biết bộ sạc tại nhà chính hãng có cơ chế bảo vệ, chống giật và quá tải, giúp bảo vệ gói pin Blade. Khách hàng BYD vẫn có thể sử dụng trụ sạc tại hệ thống đại lý của hãng.
Chiến lược của BYD đang dần ngả về nhóm xe hybrid, khiến hệ thống trạm sạc công cộng không còn quá quan trọng. Tuy nhiên, nếu hãng quyết định mang công nghệ sạc siêu nhanh Flash Charging công suất 1.500 kW cùng pin Blade 2.0 đến Việt Nam, đây sẽ là cú hích lớn với khả năng nạp 10-70% dung lượng trong 5 phút.
Các Thương Hiệu Khác Và Sự Phát Triển Của Mạng Lưới Sạc
Geely và Omoda & Jaecoo đang âm thầm xây dựng trụ sạc tại hệ thống đại lý và một số tòa nhà. Geely hiện có xe điện EX5, trong khi Omoda & Jaecoo chưa chính thức ra mắt ôtô thuần điện nào. Thông tin từ TMT Motors - đơn vị phân phối xe điện Wuling - cho thấy trong tương lai gần, hàng loạt ôtô điện Wùng sử dụng cổng sạc chuẩn CCS2 sẽ đổ bộ thị trường Việt Nam, đi kèm kế hoạch xây dựng 30.000 trạm sạc công cộng.
Ngoài ra, nhiều đơn vị phát triển trạm sạc bên thứ ba như EV One, EverCharge, Charge+, EVN, Eboost, Solar EV, EV Power... đang làm dày thêm mạng lưới sạc công cộng. Trước đây, mối quan hệ giữa trạm sạc và doanh số xe điện thường rơi vào nghịch lý con gà và quả trứng, nhưng hiện tại, quy mô thị trường đã đạt mức phát triển lý tưởng, phù hợp để đầu tư và sinh lời từ các trạm sạc.
Lợi Ích Của Mạng Lưới Sạc Công Cộng Đối Với Người Dùng
Sự phát triển của mạng lưới trạm sạc công cộng và nhiều điểm sạc nhanh, siêu nhanh là có lợi cho khách hàng sử dụng ôtô điện tại Việt Nam. Về cơ bản, sạc chậm tại nhà, bãi đỗ hay nơi làm việc vẫn là giải pháp hiệu quả, nhưng việc phủ rộng mạng lưới sạc công cộng với các trụ sạc nhanh sẽ giúp giải tỏa nỗi lo về phạm vi hoạt động xe điện.
Mặt khác, hạ tầng trạm sạc phát triển còn có thể trở thành nền tảng để ôtô thuần điện vững chân trước làn sóng xe hybrid tầm xa đang chuẩn bị đổ bộ mạnh mẽ vào thị trường Việt Nam. Nhìn chung, cuộc chiến trạm sạc không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành ôtô điện trong nước.
