Cảng hàng không quốc tế Gia Bình: Đột phá hạ tầng chiến lược cho Thủ đô và vùng kinh tế trọng điểm
Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình không chỉ là công trình giảm tải quan trọng cho sân bay quốc tế Nội Bài mà còn đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng Thủ đô. Đặc biệt, đây là hạ tầng chiến lược phục vụ các sự kiện đối ngoại trọng đại, tiêu biểu là Hội nghị cấp cao APEC dự kiến tổ chức vào năm 2027. Với quy mô tầm cỡ quốc tế, dự án hứa hẹn mang lại những tác động tích cực lâu dài.
Quy mô và lộ trình phát triển ấn tượng
Theo báo cáo từ Công ty cổ phần Tập đoàn Masterise - đơn vị nhà đầu tư chính, dự án đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư thông qua Nghị quyết số 256/2025/QH15 vào ngày 11/12/2025. Tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 196.378 tỷ đồng, xây dựng theo tiêu chuẩn cấp 4F của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), đảm bảo chất lượng và an toàn hàng đầu.
Dự án tọa lạc trên địa bàn các xã Gia Bình, Lương Tài, Nhân Thắng và Lâm Thao thuộc tỉnh Bắc Ninh, với thời hạn hoạt động lên đến 70 năm. Công trình chính thức khởi công từ ngày 19/8/2025, đánh dấu bước ngoặt trong phát triển hạ tầng giao thông khu vực.
Về lộ trình khai thác, mục tiêu đến năm 2030 là đáp ứng khoảng 30 triệu lượt hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Tầm nhìn xa hơn đến năm 2050, con số này sẽ được nâng lên đáng kể với 50 triệu lượt hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa hàng năm, khẳng định vị thế quan trọng của dự án trong ngành hàng không Việt Nam.
Tiến độ triển khai: Những tín hiệu tích cực và thách thức cần vượt qua
Tiến độ dự án đến nay đã đạt được nhiều kết quả khả quan, phản ánh quyết tâm chính trị mạnh mẽ của địa phương và nỗ lực không ngừng từ phía nhà đầu tư. Trong công tác giải phóng mặt bằng, cơ quan chức năng đã bàn giao và thu hồi thành công 1.259,45ha trên tổng số 1.884,93ha, đạt tỷ lệ 66,82%. Đáng chú ý, việc chi trả tạm ứng cho toàn bộ diện tích đất nông nghiệp giao lâu dài, khoảng 800ha đất trồng lúa, cơ bản đã hoàn tất. Công tác di dời 4.761 ngôi mộ để phục vụ thi công giai đoạn phục vụ Hội nghị APEC cũng được thực hiện khẩn trương và hiệu quả.
Tính đến thời điểm hiện tại, tổng số tiền nhà đầu tư tạm ứng cho các hoạt động bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã lên tới 4.087 tỷ đồng, thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc đảm bảo quyền lợi của người dân. Trên công trường, các hạng mục trọng điểm đang được đẩy nhanh tiến độ:
- Hạng mục Nhà khách VIP đã hoàn thành 100% công tác ép cọc và đào bóc hữu cơ, hiện tập trung thi công bê tông lót móng.
- Tại khu bay, công tác xử lý nền đất yếu đạt 24% khối lượng, đảm bảo tiến độ theo kế hoạch.
Về mặt tài chính, lũy kế giải ngân từ đầu dự án đến ngày 28/2/2026 đạt 2.690,2 tỷ đồng, trong đó riêng hai tháng đầu năm 2026 đã đạt 1.314,7 tỷ đồng, cho thấy nhịp độ đầu tư được đẩy mạnh. Song song đó, dự án đầu tư xây dựng các công trình bảo đảm hoạt động bay với tổng mức đầu tư khoảng 2.253 tỷ đồng cũng có những bước tiến quan trọng. Nhà đầu tư đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi để trình Bộ Công an thẩm định. Tại hiện trường, công tác san nền khu vực tháp điều hành (ATC) đạt 87%, hạng mục cọc khoan nhồi và móng tháp hoàn thành 100%, đang thi công thân tháp đến cao độ +6,8m.
Tháo gỡ nút thắt và định hướng phát triển tương lai
Mặc dù đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ, dự án vẫn đối mặt với một số khó khăn cần sự vào cuộc kịp thời của các cấp, ngành liên quan. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là công tác giải phóng mặt bằng đối với khoảng 1.260 hộ dân thuộc giai đoạn 1.1. Yêu cầu cấp bách là hoàn thành bàn giao mặt bằng trước ngày 30/4/2026 để không ảnh hưởng đến các hạng mục thiết yếu dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay.
Bên cạnh đó, việc điều chỉnh hình thức hợp đồng BT đối với dự án bảo đảm hoạt động bay và đẩy nhanh tiến độ thẩm định các dự án phụ trợ như đường kết nối và khu tái định cư cũng là những nhiệm vụ quan trọng cần được ưu tiên. Đại diện chủ đầu tư đã kiến nghị các cơ quan thẩm quyền sớm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư trước ngày 30/6/2026 và thực hiện giao đất, cho thuê đất toàn bộ dự án ngay trong năm 2026.
Để phát huy tối đa hiệu quả của dự án, nhà đầu tư đề xuất một số giải pháp chiến lược:
- Bảo đảm tuyến cao tốc Hà Nội-Gia Bình hoàn thành trước tháng 3/2027, tạo kết nối thuận lợi.
- Nghiên cứu bổ sung quy hoạch kết nối đa phương thức, bao gồm đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị và cảng thủy nội địa.
- Hướng tới việc thành lập Khu Thương mại tự do Gia Bình, phát triển mô hình "Thành phố Sân bay" hiện đại, thúc đẩy kinh tế địa phương.
Với sự chỉ đạo sát sao của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, cùng sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ, ngành và địa phương, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được kỳ vọng sẽ sớm hoàn thành đúng tiến độ. Công trình không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ mà còn khẳng định vị thế và tầm vóc của ngành hàng không Việt Nam trên trường quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh chuẩn bị cho các sự kiện lớn như APEC 2027.
