Cục Cảnh sát giao thông (CSGT), Bộ Công an, vừa đề xuất nghiên cứu tổ chức giao thông mới trên đường cao tốc, trong đó bố trí làn đường sát dải phân cách giữa làm làn đường dành riêng cho vượt xe. Đề xuất này được đưa ra tại cuộc họp giữa Cục CSGT và Cục Đường bộ Việt Nam, Bộ Xây dựng, nhằm thống nhất giải pháp quy hoạch hạ tầng giao thông, thiết kế công trình và tổ chức giao thông đường bộ an toàn, hiện đại.
Thực trạng xe chạy chậm bám làn trái gây ùn tắc
Theo Cục CSGT, qua thực tế hoạt động giao thông trên các tuyến cao tốc có từ 2 làn xe trở lên, một bộ phận lái xe, đặc biệt là xe tải và xe khách, thiếu ý thức và văn hóa giao thông. Họ thường chạy xe với tốc độ thấp (trên hoặc dưới tốc độ tối thiểu) và bám làn trái, gây cản trở, ùn ứ kéo dài, ức chế cho các phương tiện khác. Mặc dù Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ đã quy định phương tiện có tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải, nhưng việc xử lý hành vi cố ý không chuyển làn vẫn gặp khó khăn.
Cục CSGT lý giải: “Mặc dù Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ đã quy định phương tiện có tốc độ thấp hơn đi về bên phải theo chiều đi của mình, nhưng thực tế để xử lý được hành vi cố ý không chịu di chuyển về bên phải, thì cần phải có tổ chức giao thông hợp lý, quy định chặt chẽ”. Trước đó, Cục Đường bộ Việt Nam đã tổ chức lại giao thông trên một số cao tốc đủ điều kiện, cấm xe khách và xe tải đi vào làn sát dải phân cách giữa, giúp thông thoáng hơn.
Đề xuất làn vượt xe và quy tắc sử dụng
Để đảm bảo lưu thông thông thoáng và an toàn, Cục CSGT đề nghị phối hợp với Cục Đường bộ nghiên cứu tổ chức làn đường sát dải phân cách giữa thành “làn đường dành cho vượt xe”. Làn này chỉ dành cho các phương tiện muốn vượt khi phía trước có xe chạy chậm hơn (không dưới tốc độ tối thiểu). Sau khi vượt, xe buộc phải chuyển về làn bên phải. Khi chuyển làn, tài xế phải tuân thủ quy tắc, tuyệt đối không được chạy liên tục trên làn vượt. Chỉ được dừng, đỗ xe ở nơi có biển báo cho phép.
Cục CSGT nhấn mạnh: “Đây là cách tư duy mới thay cho hiện nay chúng ta được dừng đỗ ở nhiều nơi, chỉ trừ những đoạn có biển báo cấm, dừng đỗ xe”. Mục tiêu là dần thiết lập tư duy và tổ chức giao thông mới: xoá bỏ giao thông hỗn hợp, xoá bỏ quá tải biển báo, lưu thông “đồng tốc” và “xếp hàng”, hạn chế giao cắt, xung đột, tăng cường khả năng thông hành.
Lợi ích và kỳ vọng từ mô hình mới
Quy định này cũng nhằm tổ chức nút giao thông an toàn, phân vùng hạn chế, ưu tiên đối tượng yếu thế, ngăn chặn từ gốc các nguyên nhân tai nạn chủ quan và hạn chế kinh phí cải tạo, duy tu, bảo dưỡng. PGS.TS. Phạm Ngọc Trung, trong cuốn “Văn hóa giao thông ở Việt Nam hiện nay”, cũng đề cập đến thực trạng văn hóa ứng xử, quản lý và quy hoạch giao thông, cho thấy sự cần thiết của những giải pháp căn cơ như làn vượt riêng.
Theo Cục CSGT, việc áp dụng làn vượt xe sẽ góp phần thay đổi thói quen lái xe, nâng cao ý thức và văn hóa giao thông. Đề xuất hiện đang được nghiên cứu để triển khai trên các tuyến cao tốc có đủ điều kiện, hứa hẹn giảm ùn tắc và tai nạn, đồng thời hiện đại hóa hệ thống giao thông Việt Nam.
