Cao tốc Vinh-Thanh Thủy: Áp lực tiến độ và những thách thức lớn
Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy đang bước vào giai đoạn then chốt với mục tiêu khởi công trước ngày 30/4/2026. Với tổng mức đầu tư lên tới 23.940,34 tỷ đồng, đây là một trong những công trình trọng điểm của tỉnh Nghệ An, hứa hẹn mang lại diện mạo mới cho hệ thống giao thông khu vực.
Quy mô đồ sộ và tác động đến cộng đồng
Dự án được thiết kế với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, trong đó nền đường, cầu và các đoạn đào sâu, đắp cao được chuẩn bị cho 6 làn xe. Phạm vi giải phóng mặt bằng cũng được mở rộng trong phạm vi 6 làn để đảm bảo tính lâu dài. Dự án bao gồm 10 dự án thành phần, trong đó có 1 dự án xây dựng tuyến chính và 9 dự án tập trung vào bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Theo kế hoạch, công tác chuẩn bị đầu tư sẽ được tiến hành trong năm 2025, triển khai thực hiện vào năm 2026 và hoàn thành, đưa vào vận hành trong năm 2029. Tuy nhiên, dự án này ảnh hưởng trực tiếp đến 2.688 hộ dân, trong đó 198 hộ phải tái định cư và 274 ngôi mộ cần được di dời. Ngoài ra, hàng loạt công trình hạ tầng kỹ thuật như đường điện 500kV, 220kV, 110kV cùng hệ thống viễn thông và cấp nước cũng cần được xử lý.
Tiến độ gấp rút và những vướng mắc cần tháo gỡ
Tại cuộc họp do đồng chí Hoàng Phú Hiền, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An chủ trì, tình hình triển khai dự án đã được đánh giá chi tiết. Dự án thành phần 1 (đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc) đã cơ bản hoàn tất các bước khảo sát, thiết kế cơ sở và trình thẩm định. Báo cáo đánh giá tác động môi trường đang được hoàn thiện, chờ cơ chế ủy quyền thẩm định.
Tuy nhiên, tiến độ ở một số khâu chuẩn bị vẫn còn chậm, đặc biệt là việc lập, trình và thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi cho các dự án thành phần về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Trong số 9 dự án thành phần do 9 xã làm chủ đầu tư, mới chỉ có xã Hưng Nguyên được phê duyệt, trong khi Kim Bảng và Nam Đàn vẫn chưa hoàn thiện hồ sơ.
Ông Hoàng Phú Hiền nhấn mạnh: "Đây là mốc tiến độ bắt buộc, không được chậm trễ". Ông yêu cầu các xã chủ đầu tư phải vào cuộc quyết liệt hơn, đồng thời các sở, ngành cần nâng cao hiệu quả phối hợp để tránh tình trạng kéo dài. Đối với hai xã Nam Đàn và Kim Bảng, cần hoàn thiện hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi trong thời gian ngắn nhất, trình song song đến các sở Tài chính, Xây dựng và Công thương để thẩm định.
Giải pháp đồng bộ và cam kết từ lãnh đạo
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An yêu cầu các sở, ngành phải chủ động hướng dẫn, hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn ngay từ đầu, không để hồ sơ đi lại nhiều lần. Mốc thời gian hoàn thành được đặt ra là chậm nhất ngày 25/3/2026. Ông cũng đề nghị các đơn vị, địa phương phải bám sát "đường găng" tiến độ, đảm bảo khởi công dự án đúng hạn.
Đối với Dự án thành phần 1, Sở Xây dựng cần rà soát kỹ và hoàn thiện báo cáo trong tháng 3 để phục vụ kiểm toán, làm cơ sở phê duyệt trong tháng 4 tới. Liên quan đến các khu tái định cư, cần khảo sát kỹ và hoàn thiện hồ sơ sớm để có thể triển khai ngay khi báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt.
Ban Quản lý dự án công trình giao thông tỉnh được yêu cầu cung cấp sơ đồ các mỏ vật liệu cho địa phương trước ngày 28/3 để phục vụ lập dự án tái định cư. Định kỳ 10 ngày, tiến độ giải phóng mặt bằng phải được báo cáo về Ủy ban nhân dân tỉnh. Các nội dung kiểm toán và rà soát tổng mức đầu tư cũng phải hoàn thành đúng các mốc thời gian quy định.
Cơ chế đặc biệt và sự đồng thuận từ cộng đồng
Trước đó, vào ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án này. Để tạo thuận lợi cho quá trình triển khai, Quốc hội cho phép áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc biệt, bao gồm:
- Dự án không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn, khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công.
- Cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc dự án, đặc biệt là các gói thầu liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
- Trình tự, thủ tục chỉ định thầu được thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
Đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Kim Bảng cũng đề nghị sớm hoàn thiện Bản đồ hướng tuyến sau khi đã điều chỉnh tại nút giao đường Hồ Chí Minh và tiến hành công khai bản đồ này. Việc này nhằm tạo cơ sở cho địa phương thực hiện các bước tiếp theo đúng quy định, đồng thời tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân và đảm bảo tiến độ đề ra.
Với quyết tâm cao từ lãnh đạo tỉnh và sự hỗ trợ từ các cơ chế đặc biệt, dự án cao tốc Vinh-Thanh Thủy đang trên đà hoàn thành các thủ tục cần thiết để bắt đầu thi công, hứa hẹn mang lại lợi ích kinh tế - xã hội lớn cho khu vực.
