Hơn 200km cao tốc Quảng Ngãi - Đắk Lắk hoàn thành nhưng 'tắc' thủ tục, người dân gồng mình trên quốc lộ
Trong khi hơn 200km đường cao tốc từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk đã hoàn thành thi công, người dân và doanh nghiệp vẫn phải "gồng mình" đi trên các tuyến quốc lộ quá tải. Tình trạng này khiến chi phí vận tải tăng vọt, đặc biệt trong bối cảnh giá nhiên liệu liên tục biến động mạnh, gây lãng phí nguồn lực khổng lồ.
Đường xây xong đã lâu nhưng chưa thể khai thác
Theo thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ, trên địa bàn các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa, tuyến cao tốc bắc-nam phía đông đã hoàn thành 214km trong tổng số 267km từ Quảng Ngãi đến phía nam hầm Cù Mông. Tuy nhiên, đến cuối tháng 3, các đoạn tuyến như Quảng Ngãi-Hoài Nhơn, Hoài Nhơn-Quy Nhơn, Quy Nhơn-Chí Thạnh, Chí Thạnh-Vân Phong vẫn chưa có dấu hiệu "mở cửa".
Chủ đầu tư các dự án như Ban Quản lý dự án 2, Ban Quản lý dự án 85, Ban Quản lý dự án 7 cùng các nhà thầu thi công khẳng định công tác xây dựng đã hoàn tất, mọi điều kiện kỹ thuật đều sẵn sàng. Khu Quản lý đường bộ III (Cục Đường bộ Việt Nam) cũng đã tổ chức lựa chọn đơn vị quản lý vận hành, chuẩn bị đầy đủ nhân lực và thiết bị chuyên dụng.
Vướng mắc ở khâu thủ tục cuối cùng
Vấn đề lớn nhất hiện nay nằm ở khâu thủ tục cuối cùng. Các dự án đang chờ ý kiến của Hội đồng kiểm tra Nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng và các thủ tục bàn giao tài sản từ chủ đầu tư sang Cục Đường bộ Việt Nam. Điều này tạo ra nghịch lý: công trình đã hoàn thành trên thực địa nhưng chưa thể vận hành trên thực tế.
Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Xây dựng chỉ đạo các chủ đầu tư và cơ quan liên quan huy động tối đa nguồn lực, khẩn trương hoàn thiện thủ tục nghiệm thu để đưa các đoạn tuyến vào khai thác trước ngày 10/3/2026.
Áp lực dồn lên hệ thống quốc lộ hiện hữu
Trong khi các dự án cao tốc "nằm chờ", áp lực giao thông lại dồn lên hệ thống quốc lộ. Tại nhiều đoạn tuyến qua khu vực miền Trung, mật độ phương tiện, đặc biệt là xe tải và container, luôn ở mức rất cao. Tình trạng ùn ứ cục bộ vào giờ cao điểm diễn ra thường xuyên, kéo theo chi phí vận hành tăng đáng kể.
Anh Nguyễn Văn Lành, một lái xe tải, chia sẻ: "Đường cao tốc đẹp, bóng loáng ngay bên cạnh, khánh thành rầm rộ từ bao lâu rồi mà không cho anh em chạy, thật là xót ruột! Bên này quốc lộ ùn tắc, kẹt xe dài dài, mỗi chuyến đi tốn thêm bao nhiêu thời gian, sức lực. Giá xăng, dầu tăng vù vù như hiện nay, chi phí mỗi chuyến xe đội lên rất nhiều, bức xúc lắm mà chả biết kêu ai!"
Lãng phí nguồn lực và cơ hội phát triển
Việc chậm đưa vào khai thác không chỉ gây lãng phí nguồn lực đầu tư mà còn làm chậm nhịp phát triển kinh tế-xã hội của cả khu vực. Theo tính toán, nếu các đoạn tuyến này được đưa vào khai thác kịp thời, thời gian di chuyển từ Đắk Lắk đến Đà Nẵng sẽ rút ngắn xuống còn khoảng 3 giờ, thay vì hơn 6 giờ như hiện nay.
Đồng thời, lưu lượng phương tiện sẽ được phân bổ, góp phần giảm ùn tắc và tai nạn giao thông trên tuyến quốc lộ 1 - tuyến đường đang chịu áp lực lớn và nhiều đoạn đã xuống cấp nghiêm trọng.
Yêu cầu cải cách thủ tục hành chính
Tuyến cao tốc từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk là "mảnh ghép" quan trọng của trục cao tốc bắc-nam phía đông (giai đoạn II), đóng vai trò kết nối chiến lược giữa miền Trung và Tây Nguyên. Thực tế này cho thấy, bên cạnh nỗ lực đẩy nhanh tiến độ thi công, cần rút ngắn độ trễ trong khâu hoàn tất thủ tục.
Một số ý kiến người dân bày tỏ sự khó hiểu: "Chẳng hiểu các cơ quan chức năng phối hợp thế nào mà đường làm xong lâu rồi vẫn chưa cho dân đi. Chúng tôi từng ngày, từng giờ mòn mỏi chờ đợi, chi phí đi lại ngày càng tăng".
Việc chuyển đổi từ Hội đồng nghiệm thu Nhà nước sang Hội đồng kiểm tra Nhà nước được kỳ vọng sẽ cải tiến quy trình. Tuy nhiên, nếu không đi kèm với thay đổi về cách thức phối hợp và trách nhiệm xử lý hồ sơ, nguy cơ "bình mới, rượu cũ" vẫn hiện hữu.
Trong bối cảnh chi phí logistics còn cao và giá nhiên liệu biến động mạnh, mỗi ngày chậm vận hành tuyến đường là thêm một ngày chi phí xã hội gia tăng và cơ hội phát triển bị bỏ lỡ. Ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đã rõ ràng; vấn đề còn lại là tốc độ thực thi và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan liên quan.
