Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định trong lĩnh vực đăng kiểm đường bộ đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến công chúng, với điểm nhấn quan trọng là đề xuất bãi bỏ quy định về dấu hiệu nhận biết xe cơ giới sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thường được gọi là tem kiểm định màu xanh. Động thái này, theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, nhằm đảm bảo sự đồng bộ với Luật số 118/2025 về sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự.
Tiết kiệm chi phí và thời gian
Việc khai tử tem xanh được kỳ vọng sẽ giúp cắt giảm một thủ tục hành chính không còn cần thiết, từ đó mang lại lợi ích thiết thực cho chủ phương tiện cũng như các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu ô tô. Cụ thể, điều này sẽ giúp tiết kiệm thời gian và ngăn ngừa phát sinh thêm chi phí trong quy trình đăng kiểm. Sự bùng nổ của các dòng phương tiện công nghệ mới tại Việt Nam đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuẩn hóa hệ thống khái niệm pháp luật, nhằm tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.
Chuẩn hóa khái niệm xe hybrid và điện
Dự thảo phân loại chi tiết các dòng xe hybrid, bao gồm xe hybrid điện nhẹ (MHEV) với mô-tơ điện chỉ hỗ trợ động cơ đốt trong khi khởi động, tăng tốc, phanh tái tạo và cấp điện cho hệ thống phụ trợ, không thể cắm sạc ngoài. Xe hybrid hoàn toàn (FHEV/SHEV) có khả năng chạy hoàn toàn bằng điện ở tốc độ thấp, không cắm sạc ngoài, và được chia nhỏ thành hybrid song song, nối tiếp và hỗn hợp. Xe hybrid nạp điện ngoài (PHEV) là dòng xe lai có khả năng cắm sạc từ nguồn điện bên ngoài.
Đối với xe điện, dự thảo định nghĩa xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (REEV/EREV) là phương tiện phát triển từ xe thuần điện, chỉ dùng động cơ điện làm nguồn dẫn động duy nhất, có thể cắm sạc và được trang bị thêm máy phát điện để sạc pin, với phạm vi hoạt động thuần điện tối thiểu không nhỏ hơn 250 km. Xe thuần điện (PEV/BEV) được quy định là xe chỉ sử dụng hệ thống truyền động điện, không có bộ chuyển đổi năng lượng từ nhiên liệu, trong khi xe dùng pin nhiên liệu thuần túy (FCEV/PFCEV) sử dụng hệ thống pin nhiên liệu làm nguồn năng lượng duy nhất.
Phân định rõ ràng cấp độ tự lái
Bắt kịp xu hướng công nghệ toàn cầu, dự thảo lần đầu tiên đưa ra lằn ranh rõ ràng giữa các cấp độ tự lái. Khái niệm "phương tiện giao thông thông thường" được dùng để chỉ xe do người lái trực tiếp điều khiển, có thể đi kèm hệ thống an toàn chủ động hoặc tự động hóa một phần, tương ứng mức độ tự động hóa từ cấp 0 đến cấp 3. Ngược lại, "phương tiện giao thông thông minh" là những chiếc xe có khả năng vận hành hoàn toàn không cần người lái trực tiếp, tương ứng với mức độ tự động hóa cao nhất từ cấp 4 đến cấp 5.
Thúc đẩy thị trường xe công nghệ
Giới chuyên gia kỳ vọng rằng, bước tiến trong việc chuẩn hóa hệ thống khái niệm cùng với nỗ lực cắt giảm các thủ tục không cần thiết sẽ tạo ra bệ phóng pháp lý rõ ràng. Điều này không chỉ giúp công tác đăng kiểm thống nhất, minh bạch mà còn tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hải quan, cơ quan thuế áp mã HS chính xác, ngăn chặn nguy cơ thất thu ngân sách. Quan trọng hơn, nó sẽ thúc đẩy các hãng xe đưa công nghệ tiên tiến vào Việt Nam, giúp thị trường xe xanh và xe thông minh tăng tốc, bắt nhịp với xu hướng chuyển đổi giao thông bền vững trên toàn cầu.
