Sáng 15/7, tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Một trong những điểm mới đáng chú ý là đề xuất hình thành mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông.
Mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông lần đầu được đề cập
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, dự thảo Luật lần đầu tiên tạo cơ sở pháp lý cho mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông nhằm tăng cường liên kết, tập trung nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành xuất bản. Cụ thể, tập đoàn xuất bản - truyền thông được định nghĩa là nhóm công ty, không có tư cách pháp nhân, không phải đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, có mối quan hệ với nhau thông qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc liên kết khác, trong đó công ty mẹ là nhà xuất bản. Chính phủ sẽ quy định chi tiết nội dung này.
Việc sửa đổi, bổ sung Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển xuất bản, văn hóa, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và kinh tế tư nhân; khắc phục những hạn chế, bất cập, hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo động lực cho hoạt động xuất bản, in và phát hành, nhất là trên môi trường số. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình.
Hệ sinh thái xuất bản và chống in lậu trên môi trường số
Chính phủ cũng đề xuất hình thành hệ sinh thái xuất bản và phát triển công nghiệp nội dung. Dự thảo Luật mở rộng đối tượng tham gia liên kết xuất bản, khuyến khích doanh nghiệp công nghệ, truyền thông và các tổ chức liên quan tham gia chuỗi giá trị xuất bản; đồng thời bổ sung cơ chế cho việc khai thác, chuyển thể và thương mại hóa nội dung xuất bản phẩm.
Dự thảo bổ sung các quy định về phòng, chống in lậu, vi phạm bản quyền trên môi trường số; xác định rõ trách nhiệm của các nền tảng số, các chủ thể thực hiện hoạt động có tính chất xuất bản, đồng thời bổ sung cơ chế bảo vệ biên tập viên và người làm công tác xuất bản trong quá trình hành nghề; phát huy vai trò của Hội Xuất bản Việt Nam và các tổ chức hội nghề nghiệp liên quan.
Ý kiến thẩm tra từ Ủy ban Văn hóa và Xã hội
Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật để khắc phục những khó khăn, vướng mắc, bất cập sau 13 năm thi hành Luật Xuất bản; góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, hội nhập quốc tế.
Về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông, ông Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh: “Tuy nhiên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông tại dự thảo Luật để phù hợp với thực tiễn tại Việt Nam, bảo đảm tính khả thi, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, đa nền tảng, đa sản phẩm”.
Thường trực Ủy ban cũng tán thành việc cho phép UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan chuyên môn quản lý Nhà nước về văn hóa được thành lập nhà xuất bản. Đối với hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng, cơ quan thẩm tra nhận thấy cần bổ sung quy định để quản lý chặt chẽ hơn các sản phẩm xuyên biên giới, nhưng đề nghị tiếp tục rà soát để tránh mâu thuẫn, chồng chéo với các quy định hiện hành về báo chí, thông tin điện tử, giao dịch điện tử, an ninh mạng, sở hữu trí tuệ.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nội dung 27/54 điều, bãi bỏ 3 điều. Chính phủ sẽ quy định chi tiết về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông sau khi Luật được thông qua.
