Bộ Công An Đề Xuất Sửa Đổi Nghị Định 168, Tăng Cường Xử Phạt Vi Phạm Giao Thông
Theo thông tin mới nhất, Bộ Công An đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 168 năm 2024, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bao gồm các vấn đề như trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe. Dự thảo này tập trung vào việc điều chỉnh mạnh mẽ thẩm quyền xử phạt và bổ sung nhiều nhóm hành vi vi phạm mới, nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn sau hơn một năm triển khai.
Hiệu Quả Ban Đầu Và Những Thách Thức Còn Tồn Tại
Sau hơn một năm áp dụng Nghị định số 168/2024, Bộ Công An đánh giá rằng quy định này về cơ bản đã đáp ứng được mục tiêu tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước. Cụ thể, số lượng vi phạm được xử lý đã tăng lên đáng kể, với hơn 3,3 triệu trường hợp bị lập biên bản và tổng số tiền phạt lên đến trên 6.727 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm phổ biến bao gồm nồng độ cồn (634.556 trường hợp, chiếm 16,65%), quá tải trọng (37.931 trường hợp, chiếm 1%), và vi phạm tốc độ (786.484 trường hợp, chiếm 20,63%).
Đáng chú ý, tai nạn giao thông đã giảm rõ rệt, với 18.447 vụ xảy ra, làm chết 10.379 người và bị thương 12.282 người. So với cùng kỳ, số vụ tai nạn giảm 5.293 vụ, số người chết giảm 708 và số người bị thương giảm 5.257. Nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn được phân tích bao gồm người lái xe không chú ý quan sát (21,06%), đi không đúng làn đường (11,98%), và sử dụng rượu bia (8,2%).
Những Vấn Đề Phức Tạp Và Cần Điều Chỉnh
Tuy nhiên, Bộ Công An nhận định tình hình trật tự, an toàn giao thông đường bộ vẫn diễn biến phức tạp. Một số vấn đề nổi cộm bao gồm tình trạng xe không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng vẫn chở khách hoặc hàng hóa để thu tiền, gây thiếu công bằng và thất thu thuế. Ngoài ra, xe container phi tiêu chuẩn và xe chở thùng vượt quá kích thước cho phép vẫn chưa có chế tài xử phạt phù hợp.
Một yếu tố khác là từ ngày 1/3/2025, Bộ Công An đã tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về quản lý, sát hạch và cấp giấy phép lái xe từ Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng). Tuy nhiên, lực lượng cảnh sát giao thông hiện chưa xử phạt các hành vi vi phạm liên quan đến sát hạch lái xe do chưa được phân định thẩm quyền cụ thể.
Mục Đích Và Nội Dung Chính Của Dự Thảo Sửa Đổi
Xuất phát từ những lý do trên, Bộ Công An cho rằng việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Nghị định 168 là hết sức cần thiết. Mục đích chính là bảo đảm sự đầy đủ, toàn diện và thống nhất trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, từ đó tạo thuận lợi trong áp dụng pháp luật, khắc phục vướng mắc và tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước.
Dự thảo hướng tới việc siết chặt kỷ cương trong chấp hành các quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đặc biệt là đối với tổ chức, cá nhân và người điều khiển xe kinh doanh vận tải. Cơ quan soạn thảo khẳng định rằng các quy định mới về cơ bản không làm phát sinh thêm yêu cầu về nguồn lực nhân lực và có thể tiếp tục sử dụng bộ máy tổ chức hiện có.
Các Đề Xuất Cụ Thể Trong Dự Thảo
Dự thảo đề xuất nhiều thay đổi quan trọng, bao gồm:
- Xử phạt nặng đối với xe ghép: Mức phạt từ 12 đến 14 triệu đồng và trừ 6 điểm giấy phép lái xe đối với người lái ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng vẫn chở người có thu tiền.
- Quy định chặt chẽ hơn về hợp đồng vận tải: Tại Điều 20, các quy định về hợp đồng vận tải được siết chặt để ngăn chặn hành vi trốn tránh quản lý.
- Phạt tiền đối với xe cứu hộ vi phạm: Mức phạt từ 5 đến 10 triệu đồng và trừ 2 điểm bằng lái đối với các hành vi như chở hoặc kéo theo xe vượt quá khối lượng cho phép.
- Bổ sung xử phạt liên quan đến xe vận tải nội bộ: Dự thảo đưa ra hàng loạt vi phạm mới bị xử phạt trong lĩnh vực này.
Điều Chỉnh Về Thiết Bị An Toàn Và Ghi Nhận Hình Ảnh
Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo đề xuất mức phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên xe ô tô mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp, với ngoại lệ cho xe kinh doanh vận tải.
Đồng thời, dự thảo bổ sung hình thức khắc phục hậu quả mới, bao gồm buộc lắp đặt thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách và cung cấp dữ liệu từ thiết bị này. Xe kinh doanh vận tải chở khách không lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái hoặc làm sai lệch dữ liệu sẽ bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng, áp dụng cho mọi loại xe thay vì chỉ xe từ 8 chỗ trở lên như trước đây.
Thời Gian Hiệu Lực Và Áp Dụng
Nếu được thông qua, Nghị định sửa đổi sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7. Một số quy định đặc thù khác sẽ có hiệu lực vào ngày 1/1/2028 và 1/1/2029. Đối với các vi phạm xảy ra và kết thúc trước ngày Nghị định có hiệu lực, nhưng sau đó mới bị phát hiện hoặc đang xem xét giải quyết, sẽ áp dụng nghị định đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm để xử phạt.
Với những đề xuất này, Bộ Công An kỳ vọng sẽ tiếp tục cải thiện tình hình an toàn giao thông, bảo vệ tính mạng và sức khỏe của người tham gia giao thông, đồng thời xây dựng một xã hội trật tự, kỷ cương hơn.
