Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đang xây dựng một gói kích cầu kép chưa từng có nhằm thu hút các hãng hàng không chuyển hoạt động khai thác từ sân bay Tân Sơn Nhất sang Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Theo đề xuất mới nhất, ACV sẽ giảm từ 20% đến 50% nhiều loại giá dịch vụ hàng không trong giai đoạn chuyển giao 2026-2027, đồng thời phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để tạo ra khung giá ưu đãi và cơ chế điều phối slot ưu tiên.
Lộ trình chuyển đổi ba bước
Theo kế hoạch được ACV đề xuất, hoạt động vận tải quốc tế sẽ được dời dần từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành theo ba bước, kéo dài từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2028. Giai đoạn đầu, từ ngày 1/12/2026, các hãng hàng không Việt Nam bắt đầu chuyển khai thác đường bay quốc tế sang sân bay mới. Việc này đặt ra bài toán kinh tế lớn cho các hãng bay khi phải phân bổ nguồn lực đội tàu bay, nhân sự và trang thiết bị mặt đất tại hai sân bay cách nhau hơn 40 km, chắc chắn làm đội chi phí khai thác.
Chi tiết gói ưu đãi của ACV
Để chia sẻ gánh nặng với các đối tác, ACV đề xuất chương trình ưu đãi đặc biệt áp dụng riêng cho giai đoạn chuyển giao. Cụ thể, chủ đầu tư dự kiến cắt giảm từ 20% đến 50% đối với hàng loạt các loại giá dịch vụ hàng không thuộc thẩm quyền quyết định của doanh nghiệp cảng. Mức giảm sâu sẽ tập trung vào các chi phí vận hành trực tiếp của hãng bay như dịch vụ sử dụng sân đỗ tàu bay, dịch vụ thuê quầy thủ tục, giá thuê mặt bằng tác nghiệp và các tiện ích dùng chung tại nhà ga.
Không chỉ dừng lại ở nỗ lực của ACV, các hãng bay còn được hưởng lợi từ khung chính sách giá vĩ mô của Nhà nước. Theo các quy định hiện hành, các hãng hàng không và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ khi chuyển sang khai thác tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ được áp dụng các chính sách ưu đãi về khung giá dịch vụ hàng không do Nhà nước quản lý. Điều này giúp giảm thêm áp lực tài chính cho các hãng trong giai đoạn đầu chuyển đổi.
Cơ chế ưu tiên slot và quyền lợi vận hành
Ngoài các ưu đãi về giá, ACV và cơ quan quản lý còn đưa ra những đặc quyền về vận hành. Việc điều phối giờ cất/hạ cánh (slot), phân bổ vị trí đỗ tàu bay, cửa ra tàu bay và tổ chức khai thác mặt đất sẽ được ưu tiên triển khai đồng bộ, công khai và minh bạch. Những hãng hàng không tiên phong chuyển đổi đúng lộ trình sẽ có lợi thế rất lớn trong việc lựa chọn các khung giờ bay đẹp, vị trí đỗ thuận lợi gần nhà ga, qua đó tối ưu hóa thời gian quay vòng tàu bay và nâng cao trải nghiệm của hành khách.
Trong văn bản báo cáo gửi Bộ Xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam được đề xuất chủ trì nghiên cứu, xây dựng phương án điều phối slot trong giai đoạn chuyển đổi, bao gồm cơ chế bảo lưu slot lịch sử tại Cảng Tân Sơn Nhất đối với các hãng hàng không chuyển khai thác sang Cảng Long Thành theo đúng quy định của pháp luật và thông lệ quốc tế. Điều này giúp các hãng không bị mất quyền khai thác tại sân bay cũ khi đã đầu tư chuyển đổi.
Thông tư mới và cam kết từ ACV
Cục Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị áp dụng Thông tư số 23/2026/TT-BXD quy định cơ chế, chính sách quản lý giá dịch vụ thuộc lĩnh vực hàng không dân dụng. Đồng thời, Cục đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo ACV công bố chính thức cơ chế ưu đãi giá dịch vụ hàng không tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành thuộc thẩm quyền của ACV, nhằm khuyến khích các hãng hàng không mở đường bay và chuyển hoạt động khai thác theo lộ trình được phê duyệt.
Với gói ưu đãi kép từ ACV và Nhà nước, cùng các cơ chế ưu tiên vận hành, các chuyên gia kỳ vọng quá trình chuyển đổi từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành sẽ diễn ra suôn sẻ, tạo đà cho siêu sân bay lớn nhất Việt Nam sớm đi vào hoạt động hiệu quả. Các hãng hàng không hiện đang cân nhắc kỹ lưỡng các lợi ích kinh tế trước khi đưa ra quyết định cuối cùng về lộ trình chuyển đổi.
