4 lầm tưởng nguy hiểm về ắc quy xe hơi: Nhận biết sớm để tránh 'chết máy' giữa đường
Phần lớn người dùng ô tô thường mặc nhiên tin tưởng vào độ ổn định của hệ thống điện trên xe, cho đến khi một ngày chiếc xe đột ngột "im lìm" không nổ máy và buộc phải thay thế ắc quy mới. Trên thực tế, nếu không có ắc quy, hệ thống đánh lửa và mô-tơ đề sẽ không có đủ điện năng để khởi động động cơ. Ngay cả khi xe đã nổ máy thành công, ắc quy vẫn đóng vai trò hỗ trợ quan trọng, cung cấp thêm nguồn điện khi cần thiết để giúp máy phát (alternator) duy trì hoạt động ổn định cho toàn bộ hệ thống điện trên xe.
Tuy nhiên, xung quanh bộ phận nhỏ bé nhưng cực kỳ quan trọng này vẫn tồn tại không ít hiểu lầm tai hại. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu hư hỏng sẽ giúp người dùng tránh được cảnh "chết máy" giữa đường và những phiền toái không đáng có như phải gọi cứu hộ khẩn cấp hay thợ sửa xe đến hỗ trợ.
Lầm tưởng 1: Câu bình sẽ giúp kéo dài tuổi thọ ắc quy
Nhiều tài xế cho rằng chỉ cần sử dụng bộ sạc chuyên dụng hoặc phương pháp câu bình là có thể "hồi sinh" ắc quy yếu hoặc sắp hết tuổi thọ. Tuy nhiên, khi xe đã khởi động thành công, máy phát sẽ phải làm việc nặng nề hơn để vừa cấp điện cho toàn bộ hệ thống, vừa sạc lại ắc quy đã suy yếu.
Điều này không chỉ làm giảm tuổi thọ đáng kể của máy phát mà còn có thể khiến ắc quy bị sạc thiếu hoặc sạc quá mức nguy hiểm. Cả hai tình trạng này đều gây hại nghiêm trọng: sạc thiếu khiến muối chì sunfat tích tụ dày đặc trên bản cực, còn sạc quá mức dễ gây ăn mòn cực dương hoặc hư hỏng bên trong cấu trúc ắc quy. Các chuyên gia kỹ thuật ô tô khuyến cáo, câu bình chỉ nên xem là giải pháp khẩn cấp tạm thời, không phải cách sử dụng lâu dài để duy trì ắc quy.
Lầm tưởng 2: Thời tiết nóng tốt cho ắc quy hơn lạnh
Cả điều kiện nóng và lạnh cực đoan đều ảnh hưởng tiêu cực đến dung dịch điện phân bên trong ắc quy. Nhiệt độ cao có thể làm bay hơi nhanh chóng dung dịch này, rút ngắn đáng kể vòng đời của ắc quy. Việc tự ý châm thêm nước để bù dung dịch là điều không nên thực hiện, bởi tạp chất và khoáng chất có trong nước thông thường có thể làm hỏng các cell pin (đơn vị nhỏ nhất tạo ra điện năng).
Trong khi đó, nhiệt độ quá lạnh không làm ắc quy "đóng băng" ngay lập tức, nhưng sẽ khiến ắc quy không còn đủ mạnh để tạo ra dòng điện lớn trong thời gian ngắn cần thiết để quay mô-tơ đề và khởi động động cơ, dẫn đến tình trạng xe khó nổ máy vào mùa đông. Với khu vực có khí hậu lạnh sâu, tài xế nên cân nhắc sử dụng lớp bọc giữ nhiệt chuyên dụng cho ắc quy để bảo vệ tốt hơn.
Lầm tưởng 3: Xe không nổ máy là do ắc quy chết
Ắc quy không phải lúc nào cũng là "thủ phạm" duy nhất khi xe không khởi động được. Hệ thống nhiên liệu bị tắc nghẽn, mô-tơ đề hỏng hóc, máy phát điện gặp lỗi kỹ thuật hoặc bugi bị mòn đều có thể khiến xe không khởi động được bình thường. Ngoài ra, nhiều trường hợp thực tế cho thấy ắc quy chỉ bị bám ăn mòn ở các đầu cực, làm gián đoạn dòng điện truyền dẫn.
Việc vệ sinh kỹ lưỡng đầu cực bằng bàn chải kim loại chuyên dụng hoặc len thép mịn có thể khắc phục hiệu quả tình trạng này. Sau khi làm sạch hoàn toàn, nên phủ một lớp mỡ bôi trơn mỏng để hạn chế quá trình oxy hóa và cải thiện khả năng tiếp xúc điện giữa các đầu cực.
Lầm tưởng 4: Không có cách nào biết trước ắc quy sắp hỏng
Trên thực tế vận hành, ắc quy thường phát ra nhiều "tín hiệu cầu cứu" rõ ràng trước khi hoàn toàn hỏng hóc. Nếu khi bạn vặn chìa khóa mà động cơ khởi động ì ạch, không "bốc" nhanh như bình thường, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo ắc quy đang yếu dần. Đèn pha hoặc đèn trần trong xe mờ đi đáng kể khi xe chưa nổ máy cũng cho thấy điện áp đang suy giảm nghiêm trọng.
Khi thực hiện bảo dưỡng định kỳ, tài xế nên kiểm tra cẩn thận các đầu cực xem có xuất hiện lớp bột màu trắng, xanh dương hoặc xanh lá cây hay không. Đây có thể là dấu hiệu rò rỉ axit nguy hiểm hoặc ắc quy không được sạc đầy trong thời gian dài, cần được xử lý kịp thời để tránh hư hỏng nặng hơn.
