Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng, hệ thống camera giám sát giao thông đã được triển khai rộng rãi tại nhiều tuyến đường trọng điểm và các nút giao thông lớn trên khắp cả nước. Điều này dẫn đến không ít trường hợp người tham gia giao thông vi phạm nhưng không bị dừng xe xử lý ngay tại chỗ, mà chỉ phát hiện ra khi tra cứu thông tin hoặc thực hiện thủ tục đăng kiểm phương tiện. Dưới đây là những lỗi khá phổ biến mà nhiều người dễ mắc phải, cùng với các quy định pháp luật và mức phạt tham khảo để nâng cao ý thức chấp hành.
1. Vượt đèn vàng khi chưa được phép
Nhiều tài xế có thói quen tăng tốc khi đèn tín hiệu giao thông vừa chuyển sang màu vàng, với hy vọng kịp lướt qua giao lộ trước khi đèn đỏ bật sáng. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 3 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, tín hiệu đèn vàng mang ý nghĩa báo hiệu yêu cầu phải dừng lại trước vạch dừng xe. Ngoại lệ duy nhất là khi phương tiện đã đi quá gần vạch dừng, nếu dừng lại đột ngột có thể gây nguy hiểm cho các phương tiện phía sau.
Trên thực tế, hệ thống camera hiện đại có khả năng ghi lại chính xác thời điểm xe vượt qua vạch dừng khi đèn đã chuyển sang màu vàng hoặc đỏ, từ đó xử lý vi phạm một cách tự động. Mức phạt tham khảo (căn cứ Nghị định 100/2019/NĐ-CP, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP) như sau:
- Đối với xe máy: Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng, đồng thời có thể bị tước Giấy phép lái xe từ 1 đến 3 tháng.
- Đối với ô tô: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng, và cũng có nguy cơ bị tước Giấy phép lái xe từ 1 đến 3 tháng.
2. Đi sai làn đường hoặc phần đường quy định
Tại các tuyến đường được phân làn rõ ràng bằng vạch kẻ đường hoặc biển báo hiệu, người điều khiển phương tiện bắt buộc phải di chuyển đúng làn đường được chỉ định. Tuy nhiên, vào những khung giờ cao điểm, tình trạng ùn tắc thường xuyên xảy ra khiến nhiều người có xu hướng lấn sang làn đường dành cho ô tô, làn xe buýt hoặc đi sai phần đường để tìm cách vượt lên.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, tất cả người tham gia giao thông đều phải tuân thủ nghiêm ngặt việc đi đúng phần đường, làn đường và chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ. Hệ thống camera giao thông ngày nay được trang bị công nghệ cao, có thể ghi nhận rõ ràng hành vi đi sai làn, đặc biệt là tại các tuyến đường lớn trong khu vực đô thị.
Mức phạt tham khảo cho lỗi này bao gồm:
- Đối với xe máy: Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng.
- Đối với ô tô: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng, và có thể bị tước Giấy phép lái xe từ 1 đến 3 tháng nếu hành vi gây nguy hiểm cho người khác.
3. Chuyển hướng hoặc chuyển làn nhưng không bật xi-nhan
Một lỗi phổ biến khác mà nhiều người thường mắc phải là quên bật tín hiệu xi-nhan khi có ý định rẽ hoặc chuyển làn đường, nhất là trong các tình huống giao thông đông đúc và phức tạp. Theo quy định tại khoản 2 Điều 15 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, trước khi thực hiện chuyển hướng, người điều khiển phương tiện phải giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ rõ ràng.
Hành vi này không chỉ vi phạm các quy định về an toàn giao thông, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Đáng chú ý, hệ thống camera giao thông hoàn toàn có khả năng ghi nhận và xử lý các trường hợp không bật xi-nhan khi chuyển hướng.
Mức phạt tham khảo cho lỗi này như sau:
- Đối với xe máy: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng.
- Đối với ô tô: Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
4. Dừng, đỗ xe sai quy định
Lỗi dừng hoặc đỗ xe tại những vị trí có biển báo cấm hoặc nơi gây cản trở giao thông cũng rất dễ bị phạt nguội thông qua hệ thống camera. Các điểm thường xảy ra vi phạm bao gồm khu vực trước cổng bệnh viện, trường học, hoặc trên các tuyến phố trung tâm đông đúc.
Theo Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người điều khiển phương tiện tuyệt đối không được dừng, đỗ xe tại nơi có biển cấm hoặc những vị trí có thể gây cản trở, nguy hiểm cho các phương tiện tham gia giao thông khác. Hiện nay, nhiều tuyến phố được lắp đặt camera giám sát hoạt động liên tục 24/7, khiến các hành vi vi phạm dễ dàng bị phát hiện và xử lý.
Mức phạt tham khảo cho lỗi này bao gồm:
- Đối với xe máy: Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng.
- Đối với ô tô: Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng, và có thể cao hơn tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vị trí vi phạm.
Khuyến cáo: Nên kiểm tra phạt nguội định kỳ
Theo khuyến cáo từ lực lượng chức năng, người dân nên chủ động tra cứu thông tin phạt nguội định kỳ thông qua cổng thông tin điện tử của Cục Cảnh sát giao thông hoặc Cục Đăng kiểm Việt Nam. Việc kiểm tra sớm sẽ giúp người điều khiển phương tiện kịp thời xử lý các vi phạm, tránh tình trạng đến khi thực hiện thủ tục đăng kiểm, sang tên xe hoặc các thủ tục hành chính liên quan mới phát hiện phương tiện còn tồn đọng lỗi chưa nộp phạt.
Quan trọng hơn, việc tuân thủ nghiêm chỉnh các quy định về an toàn giao thông không chỉ giúp tránh bị xử phạt hành chính, mà còn góp phần đảm bảo an toàn tính mạng cho chính bản thân người tham gia giao thông và những người xung quanh. Hãy luôn lái xe có trách nhiệm để xây dựng một môi trường giao thông văn minh và an toàn.
