Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa đề xuất chính sách miễn phí sách giáo khoa trên phạm vi toàn quốc, dự kiến triển khai từ năm học 2029-2030. Đề xuất này nằm trong dự thảo nghị định do Bộ Tư pháp công bố thẩm định, quy định về việc miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình miễn học phí, giáo trình môn học giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Kinh phí dự kiến hơn 4.036 tỷ đồng
Theo tính toán của Bộ GD&ĐT, dựa trên số liệu học sinh, giáo viên năm học 2025-2026 và giá sách năm học 2026-2027, tổng nhu cầu ngân sách để thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh từ năm học 2029-2030 là hơn 4.036 tỷ đồng. Nguồn kinh phí này được đảm bảo từ ngân sách nhà nước theo phân cấp hiện hành và bố trí trong dự toán chi hàng năm của ngành giáo dục. Ngân sách trung ương sẽ hỗ trợ các địa phương chưa tự cân đối được nguồn lực, đồng thời khuyến khích huy động thêm các nguồn hợp pháp từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
Mô hình thư viện dùng chung
Việc miễn phí sách giáo khoa được triển khai theo mô hình thư viện cho mượn sách giáo khoa dùng chung. Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa (bao gồm sách in và sách chữ nổi Braille) để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục. Học sinh và giáo viên được mượn sách sử dụng trong năm học hoặc học kỳ và hoàn trả sau khi kết thúc thời gian sử dụng để tiếp tục quản lý, tái sử dụng.
Trách nhiệm của địa phương
Căn cứ số lượng học sinh và mức giá sách giáo khoa tại thời điểm lập dự toán ngân sách hàng năm, các địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch mua sắm ban đầu để bảo đảm đủ sách giáo khoa phục vụ việc dạy và học trên địa bàn tỉnh. Đối với cơ sở giáo dục phổ thông trực thuộc địa phương, UBND cấp tỉnh tổ chức thực hiện hoặc phân cấp cho sở giáo dục và đào tạo, UBND cấp xã, cơ sở giáo dục thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu, bảo đảm công khai, minh bạch. Đối với cơ sở giáo dục trực thuộc các bộ, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học, cơ sở giáo dục tự tổ chức thực hiện theo quy định tương tự.
Quản lý tài sản công
Sách giáo khoa được mua sắm từ ngân sách nhà nước là tài sản công, được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật. Các hành vi như thu phí trái quy định, cung ứng sách không đúng danh mục, lập hồ sơ khống hoặc gây thất thoát tài sản công đều bị nghiêm cấm và xử lý theo quy định. Ngoài ra, ngân sách nhà nước cấp bù hàng năm cho các trường để mua sắm bổ sung trong các trường hợp thay thế sách hư hỏng do sử dụng lâu ngày; dự phòng đáp ứng sự gia tăng đột xuất về số lượng học sinh; thay đổi giáo trình theo chương trình mới.
Khuyến khích triển khai sớm tại một số địa phương
Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách được khuyến khích triển khai sớm hơn, ưu tiên đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Trước đó, tại các nghị quyết của Bộ Chính trị, Chính phủ, Quốc hội đã giao Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc, thực hiện từ năm học 2026-2027.
