Thạc sĩ Tống Liên Anh: Hành trình bền bỉ gieo mầm tri thức cộng đồng
Trong một không gian đọc sách cộng đồng yên tĩnh, Tống Liên Anh xuất hiện với vẻ ngoài giản dị, chậm rãi trong từng lời nói. Không ai ngờ rằng người phụ nữ này đang quản lý một mô hình giáo dục cộng đồng có ảnh hưởng rộng và tham gia các mạng lưới giáo dục quốc tế về học tập suốt đời. Giáo dục cộng đồng là một lựa chọn không dễ dàng, nhưng cô đã dấn thân với niềm đam mê mãnh liệt.
Từ bỏ con đường ổn định để theo đuổi đam mê
Tốt nghiệp xuất sắc chương trình thạc sĩ giáo dục tại Úc, Liên Anh từng có nhiều cơ hội nghề nghiệp ổn định. Thay vì chọn con đường học thuật hay quản lý trong môi trường khép kín, cô quyết định rẽ sang hướng làm giáo dục cộng đồng, thúc đẩy học tập suốt đời và xây dựng văn hóa đọc. "Có lúc tôi cũng tự hỏi mình có đang chọn con đường quá khó không. Nhưng nếu ai cũng chọn dễ, thì những khoảng trống của xã hội sẽ mãi ở đó", cô chia sẻ với nụ cười nhẹ nhàng.
Hành trình này không phải là câu chuyện của những dự án ngắn hạn. Đó là một chặng đường dài, đối diện với thiếu thốn nguồn lực, nhân sự và cả sự hoài nghi từ cộng đồng. Ở nhiều nơi, khái niệm văn hóa đọc vẫn còn xa lạ, người lớn ít đọc, trẻ em bị cuốn vào thiết bị số, còn sách thì nằm im trên kệ. Liên Anh kiên nhẫn gieo từng hạt mầm tri thức, tin rằng giáo dục không thể nóng vội.
Khi tri thức bước ra khỏi giảng đường
Một bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp của Liên Anh là khi cô tham gia chương trình học bổng quốc tế về học tập suốt đời. Thời gian học tập và làm việc ở nước ngoài giúp cô tiếp cận nhiều mô hình giáo dục cộng đồng hiệu quả. Tuy nhiên, cô luôn trăn trở về việc làm sao đưa những điều học được về Việt Nam một cách phù hợp, không sao chép máy móc. "Mỗi quốc gia có bối cảnh riêng, cộng đồng riêng. Không thể bê nguyên mô hình về áp dụng", cô nhấn mạnh.
Trở về nước, Liên Anh tham gia xây dựng các định hướng thúc đẩy văn hóa đọc và học tập suốt đời. Công việc của cô trải dài từ những góc đọc sách tại trung tâm học tập cộng đồng đến việc kết nối thư viện, trường học, bảo tàng và các không gian văn hóa. Trong một buổi làm việc với giáo viên địa phương, cô hỏi nhiều hơn nói: "Ở đây người lớn có đọc sách không? Trẻ em thích đọc gì? Họ có thời gian rảnh khi nào?". Cô tin rằng muốn khuyến đọc thì phải hiểu người đọc, không thể áp đặt từ trên xuống.
Dịch sách và những đóng góp âm thầm
Ngoài công việc quản lý, Tống Liên Anh còn âm thầm dịch sách, như cuốn Học tập suốt đời. Cô cho biết: "Tôi dịch cuốn sách đó vì nghĩ rằng nhiều người Việt cần được tiếp cận khái niệm học tập suốt đời một cách bài bản. Học không chỉ để lấy bằng, mà để sống tốt hơn, làm việc tốt hơn". Với cô, dịch thuật là cách đưa tri thức thế giới về gần cộng đồng trong nước, đặc biệt là những người làm giáo dục và người học trưởng thành.
Hiện nay, trong vai trò Phó viện trưởng Viện Học tập suốt đời, Liên Anh vẫn xuất hiện đều đặn tại các trường học, không gian đọc và hội thảo giáo dục. Lịch làm việc dày đặc, nhưng cô hiếm khi nói về áp lực. "Giáo dục cộng đồng không cho mình cảm giác thành công nhanh. Nhưng nó cho mình niềm tin rằng những việc nhỏ, nếu làm đủ lâu, sẽ tạo ra thay đổi", cô chia sẻ.
Rời không gian đọc sách, câu nói của Liên Anh vẫn vang vọng: "Có thể tôi không thấy ngay kết quả của công việc mình làm. Nhưng nếu sau này có ai đó nói rằng họ bắt đầu đọc sách, bắt đầu học lại, thì tôi thấy như vậy là đủ". Giữa xã hội chuyển động nhanh, cô chọn đi chậm, đi bền, kiên nhẫn gieo từng hạt mầm tri thức cho cộng đồng.
